Mặc dù Nhà nước đã nghiêm cấm mọi hành vi săn bắt, mua bán động vật hoang dã, nhưng vì lợi nhuận, nhiều cá nhân bất chấp vi phạm. Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, từ năm 2023 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã phát hiện và xử lý 12 vụ vi phạm các quy định về bảo vệ động vật rừng. Tang vật thu giữ gồm 248 cá thể động vật hoang dã (dúi, chăn, hoẵng, rùa núi viền, cầy vòi mốc, mèo rừng, chào mào) và 18kg thịt hoẵng, 10kg thịt sóc đất.
Điển hình như ngày 26/10/2023, Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy chữa cháy rừng (Chi cục Kiểm lâm tỉnh) tuần tra, kiểm tra phát hiện ông Ngô Hồng Văn ở khu phố 3 (thị trấn Mường Tè, huyện Mường Tè) có hành vi mua lâm sản trái phép là 24 cá thể dúi mốc nhỏ, trọng lượng 19,2kg. Tại thời điểm kiểm tra, ông Văn không xuất trình được giấy tờ liên quan đến toàn bộ số dúi. Sau khi xác minh làm rõ, Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy chữa cháy rừng ra quyết định xử phạt ông Ngô Hồng Văn 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ tang vật vi phạm.
Xác định công tác tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã cho nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, hằng năm, Chi cục Kiểm lâm tỉnh chỉ đạo Hạt Kiểm lâm các huyện, thành phố xây dựng kế hoạch và tổ chức tuyên truyền đến cơ sở với nhiều hình thức, phù hợp điều kiện thực tế của từng địa phương. Hơn 1 năm qua, lực lượng kiểm lâm đã tổ chức 1.319 lượt tuyên truyền tại cơ sở với trên 114 nghìn người tham gia; phối hợp với cơ quan truyền thông của các huyện, thành phố đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền bảo vệ động vật hoang dã trên hệ thống loa truyền thanh. Đồng thời, tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương kiện toàn lại các tổ chuyên trách bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng ở các bản, khu dân cư. Các tổ vừa có nhiệm vụ tuần tra bảo vệ rừng, vừa ngăn chặn việc săn bắt, mua bán trái phép động vật hoang dã.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện Sìn Hồ tiếp nhận cá thể khỉ do anh Sùng A Chống (xã Pu Sam Cáp) giao nộp.

Vừa qua, trong lúc đi rừng, anh Sùng A Chống ở xã Pu Sam Cáp (huyện Sìn Hồ) bắt được cá thể khỉ nặng khoảng 3kg. Khi biết thông tin đó, nhiều người ngỏ ý mua nhưng nhờ những kiến thức pháp luật đã được các cấp, ngành phổ biến, anh Chống đến Hạt Kiểm lâm huyện Sìn Hồ làm thủ tục và giao nộp cá thể khỉ.
Anh Sùng A Chống tâm sự: “Trước đây, chúng tôi thường xuyên vào rừng săn thú, bẫy chim làm thức ăn hoặc bán cho người có nhu cầu. Được chính quyền địa phương, cán bộ kiểm lâm thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở, nghiêm cấm, xử phạt, dân bản từ bỏ thói quen này. Tôi cũng ý thức được việc cần phải bảo tồn những động vật hoang dã nên khi bắt được cá thể khỉ đã thông báo với chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng và trực tiếp bàn giao cho Hạt Kiểm lâm huyện Sìn Hồ để thả về môi trường tự nhiên”.
Cùng với công tác phòng ngừa, lực lượng kiểm lâm trên địa bàn tỉnh còn tích cực bám nắm địa bàn, phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ các đối tượng liên quan đến việc săn bắt, mua bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã. Cụ thể như ngày 24/3/2023, trong quá trình tuần tra, kiểm tra, Tổ công tác của Hạt Kiểm lâm huyện Nậm Nhùn phát hiện ông Sùng A Ninh ở bản Chang Chảo Pá (xã Hua Bum, huyện Nậm Nhùn) có hành vi vi phạm mua, vận chuyển lâm sản trái pháp luật 18kg thịt hoẵng và không xuất trình được giấy tờ, hồ sơ chứng minh nguồn gốc. Tổ công tác đã lập biên bản, ra quyết định xử phạt hành chính và xử lý tang vật theo quy định.
Theo ông Nguyễn Văn Biển - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ động vật hoang dã, thời gian tới, chi cục tiếp tục triển khai các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã đến người dân và 41 cơ sở nuôi động vật hoang dã trong tỉnh. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho nhân dân không săn bắt, mua bán và sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã. Đồng thời, tích cực tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp ban hành các văn bản chỉ đạo; tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn.