Để hiểu đúng ý nghĩa của mức thuế 20%, cần đặt vào bối cảnh thương mại quốc tế hiện nay. Thời gian qua, Hoa Kỳ có xu hướng tăng cường biện pháp bảo hộ, áp thuế cao với hàng hóa nhập khẩu, kể cả từ các nước đồng minh. Cụ thể, ngày 3/4/2025, Mỹ công bố chính sách thuế mới khiến cả thế giới bất ngờ, trong đó Việt Nam bị áp mức thuế 46% - chưa từng có tiền lệ. Sau những động thái ngoại giao và điều chỉnh tích cực từ phía Việt Nam, Tổng thống Mỹ đã gia hạn 90 ngày để “mở đường cho” đàm phán và đến ngày 2/7, mức thuế chính thức được điều chỉnh xuống còn 20%.
Ngay lập tức, dư luận phản ứng trái chiều. Có ý kiến cho rằng con số này vẫn còn cao. Có người lo lắng, hoài nghi. Thậm chí, có luận điệu cho rằng Chính phủ Việt Nam đã thất bại trước “đòn thuế quan” của Mỹ. Nhưng nếu so sánh trong tương quan quốc tế, ta thấy rõ đây là một kết quả tích cực. Bởi, các quốc gia cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam trong khu vực đều đang phải chịu mức thuế cao hơn: Thái Lan 36%, Bangladesh 35%, Indonesia 32%, Malaysia 25%, Campuchia 36%. Ngay cả Nhật Bản và Hàn Quốc (đồng minh lâu năm của Mỹ) cũng từng có thời điểm chịu thuế 25%.
Trong bức tranh ấy, việc Việt Nam đạt được mức 20% khiến không ít nước phải ngạc nhiên, thậm chí là ghen tị. Trên mạng xã hội, có người bày tỏ thất vọng với chính sách của Mỹ, nhưng cũng không ít người thừa nhận Việt Nam đã thể hiện sự bản lĩnh và khôn khéo trong đàm phán. Và, để đạt được kết quả này, không thể không nhắc đến phong cách ngoại giao “cây tre Việt Nam” - triết lý ngoại giao độc đáo được cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khái quát: “Gốc vững, thân chắc, cành lá uyển chuyển”.
Gốc vững: là nguyên tắc nền tảng của đối ngoại Việt Nam: kiên định độc lập, tự chủ, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia. Dù đối mặt với sức ép từ bất kỳ đối tác nào, Việt Nam chưa bao giờ đánh đổi chủ quyền lấy lợi ích ngắn hạn. Chính cái “gốc” ấy giúp ta trụ vững giữa những biến động lớn của thế giới.
Thân chắc: là nội lực quốc gia được bồi đắp qua gần 40 năm đổi mới. Một nền kinh tế năng động, chính trị ổn định, vị thế ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế chính là “thân tre” vững vàng giúp Việt Nam không bị chao đảo trước sóng gió thời cuộc.
Cành lá uyển chuyển: là bản lĩnh mềm dẻo trong ứng xử đối ngoại. Việt Nam biết chọn thời điểm, cách thức và ngôn ngữ phù hợp để đàm phán. Mức thuế 20% không phải sự nhượng bộ, mà là kết quả của một nghệ thuật ngoại giao chuyển hóa áp lực thành cơ hội - vừa giữ được thị trường, vừa củng cố được lòng tin chiến lược. Uyển chuyển không có nghĩa là thoái lui, mà là biết tiến lên bằng con đường khôn ngoan.
Ngoại giao Việt Nam cũng là ngoại giao của hòa hiếu, hữu nghị - làm bạn với tất cả các nước. Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Hoa Kỳ là thành quả của nhiều năm vun đắp và dù có khác biệt, hai bên vẫn có thể đối thoại trên nền tảng tin cậy và tôn trọng lẫn nhau.
Trong mọi thành tựu của ngoại giao Việt Nam, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản luôn là yếu tố quyết định. Từ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đến việc triển khai cụ thể qua các kênh đàm phán và quan hệ song phương, Đảng đã xây dựng nên một trường phái ngoại giao bản sắc - mềm dẻo nhưng nguyên tắc, linh hoạt nhưng nhất quán. Việc Việt Nam chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, tham gia WTO, ký kết hàng loạt FTA thế hệ mới... không phải là sự chạy theo xu thế, mà là một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng. Những quyết sách ấy không chỉ mở cửa thị trường mà còn trang bị cho Việt Nam hành trang cần thiết để đương đầu với các thách thức thương mại toàn cầu.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Việt Nam duy trì được ổn định chính trị, định hướng phát triển rõ ràng - điều mà nhiều quốc gia trong khu vực và thế giới đang phải chật vật tìm kiếm. Chính sự ổn định ấy đã tạo dựng niềm tin cho các đối tác quốc tế, trong đó có cả Hoa Kỳ. Mức thuế 20% chắc chắn vẫn là thách thức đối với doanh nghiệp trong nước. Nó đòi hỏi nỗ lực cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu chi phí. Nhưng trong bối cảnh toàn cầu, đây là một thắng lợi chiến lược. Khi các đối thủ bị áp thuế cao hơn, việc giữ được mức thuế này vừa tạo dư địa phát triển, vừa giữ được sức cạnh tranh.
Nhìn sâu vào cách để Việt Nam có được mức thuế này, chúng ta thấy được bản lĩnh, trí tuệ và sự kiên cường của dân tộc Việt Nam, được rèn luyện qua hàng ngàn năm lịch sử và được dẫn dắt bởi một Đảng tiên phong, bản lĩnh. Ta tin chắc rằng, với phong cách ngoại giao khôn khéo của Đảng ta, Việt Nam sẽ tiếp tục vững vàng vượt qua mọi phong ba bão táp, vươn cao, khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.