Cách đây 70 năm, ngày 12 tháng 12 năm 1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho đồng bào và cán bộ Lai Châu. Trong thư, Người căn dặn 4 điều, trong đó Người nhắn gửi cán bộ: “... Cán bộ thì phải thật sự gần gũi giúp đỡ nhân dân, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết” [1].

Lời dặn cô đúc một tư tưởng lớn, một quan niệm nhân sinh sâu sắc, một triết lý Thân dân và Dân chủ nổi bật. Trên cơ sở vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, kết hợp với truyền thống văn hóa của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vai trò của nhân dân, Người cho rằng nhân dân là quý nhất, là quan trọng nhất, Người nói: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”[2].

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng đoàn công tác thăm gia đình mẹ liệt sỹ Dương Thị Sin. 

Chính vì vậy, dân là gốc của nước, của cách mạng, Đảng phải luôn lấy lợi ích của nhân dân, ấm no, hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu để phấn đấu, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng ta là Đảng lãnh đạo cách mạng. Ngoài lợi ích của nhân dân Đảng ta không có lợi ích nào khác. Vì vậy, cán bộ và đảng viên phải một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phải là người đầy tớ hết sức trung thành của nhân dân”[3].

Từ việc khẳng định sức mạnh to lớn của nhân dân, Hồ Chí Minh đi đến việc xây dựng mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân để tạo nên sức mạnh trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân thể hiện ở chỗ: Mục tiêu, lý tưởng của Đảng luôn thống nhất, hòa quyện với mong muốn và nguyện vọng của nhân dân. Do đó, Đảng muốn thực hiện mục tiêu, lý tưởng của mình thì phải cần lực lượng vật chất để tiến hành cách mạng là nhân dân. Còn quần chúng cần đến Đảng vì Đảng là lực lượng lãnh đạo và tổ chức quần chúng trong suốt quá trình cách mạng.

Để giữ vững mối liên hệ giữa cán bộ, đảng viên và nhân dân, xứng đáng vừa là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ và đảng viên càng phải nâng cao tinh thần phụ trách trước Đảng và trước quần chúng, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân. Phải yêu kính nhân dân. Phải thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân. Tuyệt đối không được lên mặt “quan cách mạng” ra lệnh ra oai. Phải nắm vững quan điểm giai cấp, đi đúng đường lối quần chúng, thành tâm học hỏi quần chúng, kiên quyết dựa vào quần chúng, giáo dục và phát động quần chúng tiến hành mọi chủ trương, chính sách của Đảng và của Nhà nước. Phải thật thà, ngay thẳng; không được giấu dốt, giấu khuyết điểm, sai lầm. Phải khiêm tốn, gần gũi quần chúng, không được kiêu ngạo; phải thực sự cầu thị, không được chủ quan. Phải luôn luôn chăm lo đến đời sống của quần chúng. Phải “chí công vô tư”, và có tinh thần “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”.

Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, trong suốt hơn 93 năm qua, ở tất cả các giai đoạn cách mạng, Đảng ta đều gắn bó mật thiết, máu thịt với nhân dân. Nhờ biết giữ mối quan hệ mật thiết với nhân dân, Đảng ta đã huy động được sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc vào sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt trong thời kỳ đổi mới, đất nước ta giành được những thắng lợi vô cùng to lớn, những thành tựu có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới chính là nhờ sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân, đoàn kết, tập hợp, phát huy được sức mạnh của toàn dân. Đây là một trong những nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam hơn 93 năm qua.

Lúc sinh thời, mặc dù bận trăm công nghìn việc, nhưng Bác vẫn luôn chu đáo, quan tâm đến từng người dân ở mỗi địa phương, trên khắp mọi miền đất nước. Trong đó, cán bộ, chiến sỹ và đồng bào các dân tộc Lai Châu được Bác dành tình yêu thương và sự quan tâm đặc biệt, thể hiện qua thư Người gửi cho đồng bào và cán bộ tỉnh Lai Châu. Trong thư Người dặn: “Cán bộ thì phải thật sự gần gũi giúp đỡ nhân dân, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết”, bởi vì, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cán bộ là gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vậy, Người dặn cán bộ Lai Châu phải:

Thứ nhất, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cán bộ tỉnh Lai Châu trước hết phải thật sự gần gũi, giúp đỡ nhân dân.

Gần gũi, giúp đỡ nhân dân là một trong những yêu cầu của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với tất cả cán bộ, đảng viên. Do đặc điểm của tỉnh, do vị trí địa chính trị của tỉnh, gần gũi, giúp đỡ nhân dân là tiêu chuẩn hàng đầu đối với đội ngũ cán bộ tỉnh Lai Châu.

Do phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số thường định cư ở những vùng xa xôi, hẻo lánh, xa trung tâm văn hóa xã hội. Vì vậy, nếu cán bộ không xuống với dân, gần gũi để giúp đỡ nhân dân; làm việc quan liêu thì nhiệm vụ chính trị của tỉnh sẽ không mang lại kết quả hoặc kết quả sẽ không cao.

Các thế lực thù địch chưa bao giờ từ bỏ âm mưu chống phá Đảng, phá hoại sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta. Vì vậy, chúng thường xuyên lợi dụng trình độ dân trí còn thấp của đồng bào các dân tộc ở Lai Châu để lôi kéo, dụ dỗ, kích động chống phá cách mạng. Thực tế này đã và đang xảy ra, cán bộ phải gần dân để đấu tranh, vạch rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch cho dân hiểu.

Gần gũi nhân dân để nắm được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, để tuyên truyền, phổ biến, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tới các tầng lớp nhân dân, tạo thành các phong trào thi đua yêu nước, thúc đẩy, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Đây là nội dung công tác quan trọng của đội ngũ cán bộ tỉnh Lai Châu.

Thứ hai, cán bộ của tỉnh Lai Châu phải đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh mọi cán bộ, đảng viên phải là công bộc của dân, là người đầy tớ trung thành của nhân dân, phải đặt lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích của cá nhân mình. Vì vậy, đội ngũ cán bộ của tỉnh Lai Châu phải thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phải lấy mục tiêu phục vụ nhân dân, phải đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Chỉ có như vậy, đội ngũ cán bộ tỉnh Lai Châu mới khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, những thiếu thốn về vật chất, tinh thần đến với đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa để nâng cao dân trí, mở mang nhận thức, chăm lo cho đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Đội ngũ cán bộ của tỉnh Lai Châu phải là những người thực sự lo cho dân, quan tâm đến đời sống của nhân dân, phải trăn trở trước những khó khăn thiếu thốn, thiệt thòi của nhân dân, phải thực sự yêu dân thì mới đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Hơn thế nữa việc đặt lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, chấp nhận thiệt thời còn là một trong những phẩm chất của người cán bộ, đảng viên, người chiến sĩ cách mạng nói chung, của những cán bộ khi được giao nhiệm vụ công tác ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên cương của Tổ quốc.

Thực hiện lời căn dặn của Người, trải qua chặng đường lịch sử gần 70 năm, Đảng bộ tỉnh Lai Châu đã không ngừng giữ vững và phát huy mối quan hệ gắn bó, máu thịt với nhân dân, nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, chung sức đồng lòng giành được những thắng lợi quan trọng trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước từ năm 1986, sau khi chia tách tỉnh và thành lập tỉnh Lai Châu mới vào ngày 01-01-2004, từ một tỉnh còn “đặc biệt khó khăn”, đến nay đã giành được nhiều thành tựu to lớn về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2015-2020 đã khẳng định: “Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, các chỉ tiêu chủ yếu nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đều đạt và vượt, tạo tiền đề vững chắc để tiếp tục phát triển trong những năm tới. Kinh tế phát triển khá, chất lượng tăng trưởng có tính bền vững. Văn hóa, xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực; chất lượng giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân được nâng lên. An sinh xã hội, phúc lợi xã hội được đảm bảo, giảm nghèo nhanh; bản sắc văn hóa các dân tộc được giữ gìn, bảo tồn và phát huy; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc được cải thiện. Quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc, chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững; chính trị xã hội ổn định. Xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được tăng cường, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên được nâng lên; đoàn kết các dân tộc được củng cố, tăng cường. Về cơ bản, nhiều chỉ tiêu phát triển đạt mức trung bình so với các tỉnh trong khu vực miền núi phía Bắc”[4]. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lai Châu lần thứ XIV đã khẳng định quyết tâm: “Xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển nhanh và bền vững, phấn đấu đến năm 2023 trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc, đến năm 2045 là tỉnh có kinh tế, xã hội đạt mức trung bình của cả nước”[5].

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân có nơi, có lúc còn bộc lộ những hạn chế, thiếu sót; cụ thể là:

Thứ nhất, việc theo dõi, đánh giá, dự báo tình hình, nhất là ở những địa bàn cơ sở phức tạp còn chưa kịp thời, sâu sát; việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu thiết thân của nhân dân trong tỉnh vẫn chưa thực sự chắc chắn, chưa sâu sát; từ đó, dẫn đến việc đề ra một số chính sách còn chưa kịp thời, chưa bám sát những biến đổi trong thực tiễn và điều kiện, hoàn cảnh của đất nước, của tỉnh. Bên cạnh đó, việc quán triệt, nâng cao nhận thức, tổ chức thực hiện nghị quyết, chỉ thị của trung ương, của tỉnh ủy về công tác dân vận chưa sâu sắc; chưa dự báo, nắm bắt đầy đủ những diễn biến, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để có biện pháp xử lý phù hợp, vẫn còn có lúc việc xử lý tình huống bức xúc, “điểm nóng” chưa kịp thời.

Thứ hai, công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân còn một số bất cập. Việc triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của trung ương, của tỉnh ủy về công tác dân vận ở một số cấp ủy hiệu quả. Công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân có lúc, có nơi còn giáo điều, xa rời thực tế, lý thuyết suông, chưa sát hợp với trình độ, phong tục, tập quán của người dân.

Thứ ba, việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; công tác tập hợp, phát triển đoàn viên, hội viên; việc xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc còn chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Phương pháp vận động, tập hợp nhân dân có lúc, có nơi còn chưa phù hợp với từng đối tượng, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào theo tôn giáo.

Thứ tư, vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân ở một số địa phương chưa thường xuyên, hiệu quả còn thấp, nhất là giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên chưa sát sao, hiệu quả chưa được như mong đợi.

Thứ năm, một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm, chưa thúc đẩy công tác phối hợp của hệ thống chính trị trong thực hiện công tác dân vận; một số nơi còn chưa coi trọng việc lấy ý kiến nhân dân nên có chính sách chưa đáp ứng được nguyện vọng, lợi ích chính đáng của nhân dân... Thậm chí, một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, quản lý, còn thiếu gương mẫu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, xa dân, vô cảm trước những khó khăn, bức xúc của nhân dân. Một số cán bộ có chức, có quyền chẳng những không gương mẫu, mà còn nêu gương xấu trước quần chúng, nói không đi đôi với làm, để xảy ra những vụ việc sai phạm, tham nhũng trong phạm vi lãnh đạo, quản lý... Những biểu hiện, tình trạng này làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.

Thứ sáu, công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết có lúc, có nơi còn chưa được quan tâm đúng mức. Một số chính sách chưa đáp ứng nguyện vọng, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, một số bức xúc kéo dài chưa được giải quyết kịp thời; quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi còn mang tính hình thức hoặc bị vi phạm,... gây tâm lý dồn nén, tích tụ bức xúc trong nhân dân; một bộ phận nhân dân bị các thế lực thù địch, đối tượng cực đoan lợi dụng kích động, gây ra nhiều vụ việc phức tạp, tạo “điểm nóng” về an ninh, trật tự.

Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực luôn diễn biến phức tạp, khó lường, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách chống phá ta quyết liệt về mọi mặt, chúng thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” bằng những hành động kích động quần chúng, chia rẽ dân tộc, tôn giáo hòng phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ mối quan hệ mật thiết giữa cán bộ đảng viên với nhân dân. Vì thế, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa cán bộ, đảng viên với nhân dân để từ đó khắc phục thiếu sót, khuyết điểm, củng cố lòng tin của dân với Đảng là một đòi hỏi cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.

Vì vậy, để tăng cường hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân trong tình hình mới cần phải tập trung thực hiện các giải pháp sau:

Một là, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lê-nin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, tạo điều kiện cho cán bộ, đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, cơ bản của từng tổ chức đảng và của mỗi đảng viên. Trước tình hình khó khăn, phức tạp và các thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, mỗi cán bộ, đảng viên phải tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng; thường xuyên nâng cao cảnh giác, phòng chống hiệu quả âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hoà bình”; không phai nhạt lý tưởng, kiên định thực hiện mục tiêu mà Bác Hồ, Đảng và nhân dân Việt Nam đã lựa chọn; phải thực sự là tấm gương sáng và chỗ dựa tinh thần cho nhân dân.

Hai là, phải phát huy vai trò tích cực của quần chúng, coi cách mạng là sự nghiệp của dân nhân, do dân nhân và vì dân nhân. Chúng ta cần tiếp tục phát huy khả năng to lớn của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, tạo nên sức mạnh của cộng đồng dân tộc, phấn đấu xây dựng tỉnh Lai Châu phát triển nhanh và bền vững.

Ba là, để thắt chặt mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với dân, mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao vai trò gương mẫu trước nhân dân, liên hệ mật thiết với nhân dân, tôn trọng nhân dân và hướng dẫn, tổ chức nhân dân thành lực lượng, phong trào hành động cách mạng, từ đó phát triển kinh tế, văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống nhân dân. “Cán bộ, đảng viên phải nâng cao tinh thần phụ trách trước Đảng và trước quần chúng, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân. Phải kính yêu nhân dân. Phải tôn trọng thật sự quyền làm chủ của nhân dân. Tuyệt đối không được kiêu ngạo, công thần, tự cao, tự đại”. “Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh”. Có nghĩa là tất cả phải vì lợi ích của nhân dân, đây chính là động lực quan trọng để thúc đẩy phong trào quần chúng đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân và kết hợp hài hòa các lợi ích, thống nhất quyền lợi với nghĩa vụ nhân dân.

Bốn là, để tăng cường và củng cố hơn nữa mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải thực hiện tốt công tác dân vận. Vì “việc dân vận rất quan trọng. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công, dân vận kém việc gì cũng thất bại”. Những cán bộ đảng viên là những người đưa chính sách đến với nhân dân đều phải quán triệt quan điểm dân vận của Đảng là tất cả vì lợi ích của nhân dân. Mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân còn được thể hiện ở mối quan hệ giữa mặt trận và các đoàn thể với nhân dân. Mặt trận, đoàn thể là “Tổ chức của dân, phấn đấu cho dân, bênh vực quyền của dân, liên lạc mật thiết nhân dân với Chính phủ”.

Năm là, thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất nhằm tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Để mối liên hệ mật thiết này luôn được củng cố và tăng cường, thì phải kiên quyết phòng, chống, đấu tranh với nạn quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Đảng và Nhà nước. Những căn bệnh và hệ quả xấu của nó là sự cảnh báo nghiêm khắc, đồng thời cũng là những chỉ dẫn và yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện, để họ không chỉ “biết lãnh đạo” như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói, mà còn luôn xứng đáng là người “đầy tớ” thật trung thành của nhân dân.

Tăng cường hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân chính là một trong những nội dung quan trọng về công tác xây dựng Đảng trong thư của Bác gửi cho đồng bào và cán bộ tỉnh Lai Châu cách đây 70 năm vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là nhiệm vụ chính trị quan trọng đối với Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu. Để thực hiện thắng lợi nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, để đưa Lai Châu “phát triển nhanh và bền vững, phấn đấu đến năm 2023 trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc, đến năm 2045 là tỉnh có kinh tế, xã hội đạt mức trung bình của cả nước”; trong thời gian tới Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cần nỗ lực phấn đấu tiếp tục thực hiện có hiệu quả cao lời Bác dặn trong thư./.

[1] Ban Tuyên giáo tỉnh ủy Lai Châu (2013): Tài liệu Học tập và làm theo Lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thư gửi đồng bào và cán bộ Lai Châu (Dùng trong sinh hoạt chi bộ, đoàn thể và tại các cơ quan, đơn vị), tr7
2-3 Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự Thật, Hà Nội, tập 10, 13.
 
4-5 Trường Chính trị tỉnh Lai Châu (2021): Tập bài giảng hệ Trung cấp lý luận chính trị: Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng phát triển tỉnh Lai Châu, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, tr54, 55