Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bầu cử tại nhà số 10, phố Hàng Vôi, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Ngày 6/1/1946 là dấu mốc lịch sử có ý nghĩa khai sinh nền dân chủ mới của Việt Nam, gắn liền với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước, bầu ra Quốc hội Việt Nam khóa I - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, quyền lực nhà nước thực sự thuộc về Nhân dân, được xác lập bằng lá phiếu phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, không phân biệt nam nữ, tôn giáo, giai cấp hay thành phần xã hội. Đây không chỉ là một sự kiện chính trị - pháp lý đặc biệt quan trọng, mà còn là tuyên ngôn hùng hồn về quyền làm chủ của Nhân dân Việt Nam sau hàng thế kỷ đấu tranh giành độc lập, tự do.

Cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài, nền độc lập vừa giành được còn hết sức mong manh. Tuy nhiên, với tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc tổ chức Tổng tuyển cử đã thể hiện rõ quyết tâm xây dựng một Nhà nước pháp quyền của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, đặt nền móng vững chắc cho việc ban hành Hiến pháp, tổ chức bộ máy nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền cách mạng. Sự kiện này cũng khẳng định với cộng đồng quốc tế về tính chính danh, hợp hiến và hợp pháp của Nhà nước Việt Nam mới.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV - Kỳ họp "lịch sử của lịch sử". Ảnh: Vũ Hiếu

Suốt 80 năm hình thành và phát triển, trải qua muôn vàn gian khổ nhưng cũng hết sức vẻ vang, tự hào, Quốc hội Việt Nam luôn gắn bó mật thiết với Nhân dân, đồng hành cùng dân tộc qua các giai đoạn cách mạng, từ kháng chiến giành độc lập, thống nhất đất nước, đến công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển. Mỗi nhiệm kỳ Quốc hội là một chặng đường lịch sử với những quyết sách lớn, những đạo luật nền tảng, phản ánh ý chí, nguyện vọng và lợi ích chính đáng của Nhân dân. Quốc hội không ngừng được củng cố, đổi mới về tổ chức và phương thức hoạt động; ngày càng phát huy rõ nét vai trò là cơ quan lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò của Quốc hội càng được đặt ra với những đòi hỏi cao hơn về chất lượng lập pháp, hiệu lực giám sát và tính quyết đoán trong các quyết sách chiến lược. Thông điệp xuyên suốt được lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhấn mạnh là: Quốc hội phải thực sự là hiện thân sinh động của ý chí Nhân dân, là trụ cột của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước bền vững. 

Phát biểu trong nhiều dịp quan trọng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định, 80 năm nhìn lại, con đường phát triển của Quốc hội Việt Nam là một hành trình kiên định, sáng tạo và không ngừng đổi mới. Quốc hội luôn đồng hành cùng dân tộc, là nơi những quyết sách trọng đại thể theo ý chí và nguyện vọng của nhân dân được thảo luận dân chủ, thông qua thận trọng, triển khai quyết liệt. Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh kỳ vọng xây dựng một Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, hành động quyết liệt vì lợi ích quốc gia, dân tộc, trong đó mỗi đại biểu Quốc hội phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, trí tuệ, gắn bó chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe và phản ánh trung thực hơi thở cuộc sống vào nghị trường.Từ khát vọng độc lập đến khát vọng hùng cường, từ chân lý “Không có gì quý hơn độc lập tự do” đến mục tiêu phấn đấu “Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc, sánh vai các cường quốc năm châu”, chúng ta đang đi trên một hành trình nối dài khát vọng. Trên hành trình đó, Quốc hội phải đi trước một bước về thể chế; phải dám mở đường, dám sửa đường, dám quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa từng có tiền lệ. Tổng Bí thư khẳng định, phát huy tinh thần ngày 6/1/1946 chính là tiếp tục khơi dậy và bảo vệ quyền làm chủ của Nhân dân trong điều kiện mới, bảo đảm mọi đường lối, chính sách đều hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhiều lần khẳng định, đồng hành cùng dân tộc, đất nước, Quốc hội đã không ngừng đổi mới, khẳng định vị trí, vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, để lại những dấu ấn quan trọng, thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Góp vào thành tựu chung đó, có sự cống hiến trí tuệ, bản lĩnh, tâm huyết, trách nhiệm cao của các thế hệ đại biểu Quốc hội các thời kỳ.

Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, dân chủ, đoàn kết, thực hiện các chủ trương của Đảng, lắng nghe ý kiến cử tri, nhân dân và doanh nghiệp; đồng hành cùng Chính phủ, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan, thực hiện hiệu quả công tác xây dựng pháp luật, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động lập pháp theo hướng kịp thời, đồng bộ, khả thi, nâng cao chất lượng giám sát, tăng cường đối thoại, giải trình, siết chặt kỷ luật, kỷ cương… qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan dân cử. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ đại biểu Quốc hội thực sự tiêu biểu, xứng đáng với niềm tin và sự ủy thác của Nhân dân, coi hiệu quả phục vụ Nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước là thước đo cao nhất cho hoạt động của Quốc hội.

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) không chỉ là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang của Quốc hội Việt Nam, mà còn là thời khắc để nhìn lại một chặng đường lịch sử đã qua, tiếp thêm động lực đổi mới, tự hoàn thiện và vươn lên, tiếp nối tinh thần dân chủ, trách nhiệm và phụng sự Tổ quốc được khởi nguồn từ những lá phiếu đầu tiên năm 1946. Đây cũng là dịp để khơi dậy niềm tự hào, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Quốc hội và các cơ quan dân cử, đồng thời lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới của dân tộc, nơi quyền làm chủ của Nhân dân luôn được tôn trọng, bảo vệ và phát huy cao nhất - đúng với tinh thần lịch sử bất diệt của ngày 6/1/1946.