Phát huy vai trò nòng cốt, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, chính quyền cơ sở, tạo sự đồng bộ trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường (BVMT) và ứng phó BĐKH. Bà Nguyễn Thị Hằng - Trưởng Phòng Môi trường và BĐKH cho biết, điểm mới căn bản là môi trường không còn được nhìn nhận đơn thuần qua khắc phục hậu quả, mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển, tạo nền tảng cho chuyển đổi xanh và động lực tăng trưởng mới. Từ đó, tỉnh từng bước đưa yêu cầu môi trường vào hoạch định chính sách, quy hoạch, lựa chọn mô hình phát triển, hài hòa giữa khai thác tiềm năng và sức chịu tải tự nhiên. Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách, ngành tăng cường dự báo, cảnh báo, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, chủ động từ sớm, từ xa; thúc đẩy các chương trình thích ứng với BĐKH, góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tài sản, tính mạng và cuộc sống nhân dân.
Phương thức quản lý cũng chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu và rủi ro. Tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng trước những vấn đề như nguồn nước, ô nhiễm, suy giảm hệ sinh thái và thiên tai. Cùng với kiểm soát nguy cơ từ sớm, tỉnh chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái, phát triển kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh và nâng cao năng lực thích ứng. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được xem là công cụ quan trọng để quản lý tài nguyên, giám sát môi trường, dự báo thiên tai, giảm phát thải.

Người dân xã Thu Lũm chăm sóc bảo vệ rừng, chống biến đổi khí hậu.

Nhìn từ thực tiễn, công tác quản lý, khai thác và sử dụng đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản, rừng gắn với BVMT trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến rõ nét. Thông tin đất đai ngày càng công khai, minh bạch; thủ tục hành chính được đơn giản hóa, giải quyết đúng quy định. Tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh hiện đạt trên 54%, vừa là “lá chắn xanh” bảo vệ đất, nước, hệ sinh thái, vừa mở ra sinh kế bền vững cho người dân. Mỗi năm, nguồn thu dịch vụ môi trường rừng khoảng 500-600 tỷ đồng, chi trả cho hơn 82.800 hộ, tạo động lực để cộng đồng gắn bó, chung tay giữ rừng. Cùng với đó, năng lực ứng phó BĐKH, phòng chống thiên tai từng bước được nâng lên; tỉnh chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa, tăng cường cảnh báo sớm, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”.
Lai Châu thường xuyên chịu tác động của thiên tai, BĐKH. Tại các địa phương, chính quyền cơ sở giữ vai trò trực tiếp tổ chức, điều hành, đưa chủ trương BVMT, thích ứng khí hậu vào cuộc sống. Đồng chí Lý Chùy Hừ - Phó Chủ tịch UBND xã Thu Lũm cho biết: Mùa mưa năm 2026, mưa lũ, sạt lở đất gây thiệt hại hạ tầng giao thông, kênh mương… trên 10 tỷ đồng. Trước thực tế đó, xã chủ động rà soát các điểm có nguy cơ, xây dựng phương án ứng phó, huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ; đẩy mạnh tuyên truyền đến từng bản, từng hộ, nhân rộng mô hình cộng đồng thích ứng với BĐKH. Cùng với đó, địa phương xây dựng kế hoạch hành động sát thực tiễn, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng xử lý các vấn đề môi trường phát sinh; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm trong quản lý đất đai, khoáng sản, tài nguyên và BVMT theo thẩm quyền.

Các lực lượng kịp thời hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng thiên tai sớm ổn định cuộc sống.

Với phương châm “Đoàn kết - dân chủ - kỷ cương - sáng tạo - phát triển”, tỉnh xác định phát triển xanh, nhanh, bền vững là định hướng xuyên suốt. Đến năm 2030, Lai Châu phấn đấu nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 55%; 95% chất thải rắn sinh hoạt đô thị, 90% chất thải rắn sinh hoạt nông thôn được phân loại, thu gom, xử lý; 65% nước thải tại các lưu vực sông, suối được xử lý, tái sử dụng và 98% cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn môi trường. Cùng với đó, tỉnh ưu tiên đầu tư thủy lợi, nước sạch nông thôn, nâng cao khả năng chống chịu của công trình trước BĐKH, áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, nhất là tại vùng khó khăn, khan hiếm nước.
Những mục tiêu về môi trường không chỉ là những con số trong nghị quyết, mà còn là thước đo năng lực quản trị và chất lượng phát triển của Lai Châu. Khi BVMT trở thành một phần của tư duy phát triển, mỗi cánh rừng được giữ gìn, mỗi dòng suối được bảo vệ, mỗi cộng đồng chủ động trước thiên tai sẽ góp thêm một nền móng vững chắc cho tương lai.