Đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) nêu thực trạng, kinh doanh bảo hiểm qua ngân hàng là một kênh phân phối tất yếu, phù hợp với xu hướng quốc tế, góp phần mở rộng độ bao phủ bảo hiểm, tận dụng mạng lưới và dữ liệu khách hàng của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy nhiều bất cập trong cách thức triển khai, đặc biệt là tình trạng “ép mua bảo hiểm” gắn với vay vốn và che giấu thông tin sản phẩm. Vấn đề này đã được bàn luận nhiều, các cơ quan liên quan cũng đã có nhiều giải pháp nhưng vẫn chưa giải quyết hiệu quả các bất cập đã được chỉ ra.

Đại biểu Huân nói: “Trong lần sửa đổi này, tôi đề nghị phải đặt hoạt động kinh doanh bảo hiểm qua ngân hàng trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, có giám sát thực chất và có chế tài nghiêm minh, bảo đảm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia bảo hiểm; bảo đảm sự minh bạch, lành mạnh và bền vững của thị trường và giữ gìn niềm tin của người dân đối với cả hệ thống ngân hàng và bảo hiểm”.

Đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên).

Ông Huân cho rằng, cần bổ sung vào dự thảo luật quy định về nguyên tắc và giám sát kinh doanh bảo hiểm, trong đó quy định rõ ràng về việc minh bạch giữa hoạt động tư vấn bảo hiểm và cho vay/huy động vốn của ngân hàng. “Cấm tuyệt đối hành vi ép buộc mua bảo hiểm khi vay vốn, đồng thời tăng cường chế tài đối với cả ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm khi vi phạm quy tắc tư vấn”, ông Huân nói.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Hữu Thông (đoàn Lâm Đồng) cho rằng, tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp quy định không chỉ các chủ thể bị cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp mà còn có nhóm chủ thể “không có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp” vào doanh nghiệp. Nếu Điều 3a chỉ dẫn chiếu tới nhóm bị cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp thì những người bị cấm góp vốn nhưng vẫn còn quyền quản lý doanh nghiệp và ở một số trường hợp vẫn có khả năng trở thành chủ thể tham gia thị trường bảo hiểm - một lĩnh vực huy động vốn lớn, độ rủi ro cao.

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông (đoàn Lâm Đồng).

Bên cạnh đó, khái niệm “kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm” chưa được giải thích trong dự thảo Luật cũng như trong Luật Doanh nghiệp, dễ dẫn đến tranh chấp khi xác định đối tượng bị cấm, gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình thẩm định hồ sơ. "Do vậy, tôi đề nghị chỉnh lý khoản 1 Điều 3a theo hướng quy định rõ: tổ chức, cá nhân tham gia góp vốn, thành lập, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm phải thuộc đối tượng có quyền góp vốn, có quyền thành lập, quản lý doanh nghiệp, đồng thời không thuộc các trường hợp bị cấm góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, bị cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp và các luật có liên quan; đồng thời cần giải thích cụ thể nội hàm “kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm” trên cơ sở tỷ lệ sở hữu, quyền biểu quyết hoặc thỏa thuận chi phối để có căn cứ áp dụng thống nhất", ông Thông nói.

Còn đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung đầy đủ cơ sở pháp lý cho quy định về “kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm”, tránh khoảng trống pháp lý và tăng tính minh bạch. Đồng thời, nên nghiên cứu đổi tên Điều 3a theo hướng phản ánh đúng nội hàm.

Ông Đồng đồng thuận với xu hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, nhưng ông cũng lưu ý, điều kiện này trước đây có tác dụng sàng lọc uy tín, mức độ tuân thủ pháp luật của nhà đầu tư nước ngoài. Việc bãi bỏ cần có giải pháp thay thế và cơ chế hậu kiểm phù hợp.

Đại biểu đoàn Quảng Trị cho rằng, xu hướng chuyển sang hậu kiểm là phù hợp, nhưng dự thảo hiện chưa làm rõ nội dung hậu kiểm, chưa xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và chưa lượng hóa những điều kiện doanh nghiệp phải đáp ứng trước khi chính thức hoạt động. Điều này có thể dẫn đến rủi ro vì lĩnh vực bảo hiểm huy động tiền của người dân và doanh nghiệp.

“Đề nghị Bộ Tài chính rà soát kỹ các quy định về kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro, ký quỹ, thu hồi giấy phép để bảo đảm sự chuyển đổi sang hậu kiểm vừa thông thoáng nhưng vẫn chặt chẽ”, ông Đồng nêu ý kiến.