Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, chiều ngày 20/11/2025 Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (GD&ĐT).

Đồng chí Hoàng Quốc Khánh - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu phát biểu thảo luận tại Hội trường.

Phát biểu thảo luận tại Hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD&ĐT, đại biểu Hoàng Quốc Khánh thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá, phát triển GD&ĐT và quan tâm 3 nội dung sau:

Về phát triển nguồn nhân lực quy định tại Điều 2, thứ nhất, tại khoản 1 quy định về Cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành Giáo dục, đại biểu thống nhất với việc giao Giám đốc Sở GD&ĐT thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận đối với nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục. Việc tập trung đầu mối giúp bảo đảm tính chuyên môn, thống nhất trong quản lý đội ngũ nhà giáo và phù hợp với chủ trương nâng cao trách nhiệm của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Tuy nhiên, theo đại biểu, cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cần xác định rõ trách nhiệm và tăng cường trách nhiệm giải trình, đi đôi với kiểm tra, giám sát, thể hiện đúng tinh thần “phân cấp, phân quyền có kiểm soát”. Đại biểu đề nghị, nghiên cứu bổ sung cơ chế giám sát, kiểm tra, thanh tra cụ thể nhằm bảo đảm việc tuyển dụng, điều động, thuyên chuyển nhân sự giáo dục được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định, không để xảy ra tiêu cực. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm việc ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ các khâu của quy trình tuyển dụng.

Thứ hai, về chính sách đặc thù đãi ngộ đối với nhân lực trong ngành Giáo dục, tại điểm a quy định “Phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình với mức tối thiểu 70% đối với giáo viên, 30% đối với nhân viên và 100% đối với giáo viên công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và trường chuyên biệt”, đại biểu cơ bản thống nhất với chính sách ưu đãi được nêu. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần làm rõ nội hàm “Phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình”; việc không xác định mốc thời gian cụ thể dễ dẫn tới kỳ vọng trong đội ngũ nhà giáo nhưng sau đó triển khai chậm, ảnh hưởng đến tâm lý, niềm tin và hiệu quả thực thi chính sách.

Đồng thời, rà soát các quy định mức ưu đãi nghề bảo đảm công bằng, hài hòa giữa chính sách ưu đãi đối với viên chức là nhà giáo và viên chức ngành Y tế. Vì cùng địa bàn công tác khó khăn, đặc biệt khó khăn (vùng II, vùng III) chế độ ưu đãi nghề đối với những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế cơ sở và nhà giáo có sự chênh lệch. Bên cạnh đó, mức ưu đãi nghề đối với đội ngũ nhân viên ở các nhà trường, dự thảo đang quy định chung một mức 30% cho cả vùng thuận lợi và vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát điều chỉnh phù hợp đảm bảo công bằng.

Về nguồn lực thực hiện, hiện nay số lượng nhà giáo, nhân viên trong các cơ sở giáo dục công lập rất lớn, như vậy, nhu cầu về nguồn kinh phí lớn, đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá nguồn lực thực hiện, nhất là nguồn kinh phí của trung ương đảm bảo khoản chi tăng thêm, nếu ban hành chính sách mà giao cho ngân sách địa phương cân đối đảm bảo sẽ rất khó khăn cho các địa phương miền núi.

Thứ ba, tại khoản 3 điều này, có nội dung “Chính phủ quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao thành tích cao và đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực sức khỏe và các lĩnh vực đặc thù khác theo quy định của pháp luật”. Theo đó, trao thẩm quyền cho Chính phủ tiếp tục quy định cơ chế, chính sách đặc thù với các lĩnh vực trên, đại biểu đề nghị cần nghiên cứu thêm về việc thẩm quyền của Chính phủ ban hành cơ chế chính sách đặc thù theo quy định luật hiện hành và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát những vấn đề có thể luật hóa được thì đưa vào Luật Giáo dục đang trình tại kỳ họp thứ 10, những vấn đề còn lại giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định để bảo đảm tính kịp thời, linh hoạt trong triển khai thực hiện, phù hợp với thẩm quyền của các cơ quan Nhà nước.

Về hợp tác phát triển chương trình giáo dục (Điều 3), theo quy định, từ năm học 2026 - 2027, cả nước sẽ thống nhất sử dụng một bộ sách giáo dục phổ thông dùng chung và thực hiện lộ trình cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, hoàn thành vào năm 2030. Đây là lộ trình chung áp dụng cho toàn quốc. Tuy nhiên, đối với các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục cũng như phù hợp với chủ trương ưu tiên hỗ trợ vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn, đại biểu đề nghị xem xét thực hiện miễn phí sách giáo khoa sớm hơn, ngay từ năm học 2026 - 2027, thay vì chờ hoàn thành lộ trình chung vào năm 2030.