Dạo thăm các bản Lao Chải 1, Lao Chải 2, Nậm Pha, Ngài Thầu Thấp và Ngài Thầu Cao (xã Khun Há), chúng tôi thấy người dân nơi đây bận rộn với việc thu hoạch ngô xuân hè. Đây là vụ ngô chính trong năm, hộ trồng ít 1ha, gia đình trồng nhiều hơn 2ha ngô lai. Sản phẩm ngô, bà con tích trữ làm thức ăn chăn nuôi cho gia súc, gia cầm. Trên gương mặt người dân, ai cũng rạng ngời niềm vui khi vụ ngô xuân hè năm nay được mùa. Toàn xã trồng 196ha ngô xuân hè. Ngay từ đầu vụ, bà con được nhà nước hỗ trợ 1.267kg giống ngô lai CP511, CP333, CP989. Giờ đây, nhiều hộ thu hoạch từ 5 - 7 tấn ngô.

Nông dân xã Khun Há (huyện Tam Đường) cất giữ, bảo quản sản phẩm ngô xuân hè.

Nhanh tay buộc những bắp ngô treo lên giá phơi cho được nắng, chị Lù Thị Xay ở bản Ngài Thầu Cao chia sẻ: “Đầu vụ, tôi đăng ký mua giống ngô lai CP511, CP333 với trưởng, phó bản để trồng hơn 1ha trên nương. Để ngô xuân hè đạt năng suất cao, tôi chủ động làm đất, gieo trồng đúng kỹ thuật, đúng lịch thời vụ và quan tâm đến các biện pháp chăm sóc ngô theo đúng giai đoạn phát triển. Khi thời tiết mưa, nắng thất thường, tôi thường xuyên thăm đồng để phát hiện sâu bệnh hại cây ngô mà phun thuốc diệt trừ kịp thời. Vụ ngô xuân hè năm nay được mùa, năng suất đạt 4 tấn/ha. Toàn bộ sản phẩm ngô, tôi phơi khô, bảo quản để nấu rượu bán và làm thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm. Nhờ sản phẩm ngô xuân hè, mỗi năm, tôi thu nhập hàng trăm triệu đồng từ tiền bán gia súc, gia cầm thương phẩm”.

Cách nhà chị Xay không xa, gia đình chị Lý Thị Ma ở bản Ngài Thầu Cao cũng đang thu hoạch ngô xuân hè. Gia đình chị có 0,7ha đất nương chuyên trồng ngô. Vụ xuân hè này, chị trồng toàn bộ ngô lai CP333. Dự kiến, chị sẽ thu hoạch hơn 2 tấn ngô hạt. Theo chị Ma thì trồng ngô CP333 có nhiều thuận lợi, như: rút ngắn thời gian chăm sóc, ít sâu bệnh, bắp to, đều hạt. Gia đình chị tích trữ sản phẩm ngô để vỗ béo 3 con trâu thịt và hàng trăm con lợn, gà. Từ đó, chị chủ động thức ăn trong chăn nuôi gia súc, gia cầm, góp phần nâng cao thu nhập gia đình.

Được biết, Bình Lư là xã có diện tích ngô nhiều nhất, nhì của huyện Tam Đường. Trước đây, bà con chưa chú trọng việc thâm canh, tăng vụ cây ngô. Mỗi năm, người dân chỉ trồng 1 vụ ngô địa phương, năng suất thấp. Nhiều hộ chưa chủ động được thức ăn trong chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Những năm gần đây, bà con trồng 3 vụ ngô/năm. Sản phẩm ngô trên địa bàn xã cơ bản đáp ứng nhu cầu chăn nuôi đại gia súc, gia cầm ở địa phương. Vụ xuân hè năm nay, toàn xã gieo trồng 155ha ngô NK66, LVN885, CP511, CP333, CP989 và ngô nếp MX6, HN88. Thời tiết trên địa bàn xã mưa sớm, thuận lợi cho cây ngô xuân hè phát triển. Hiện, bà con đang thu hoạch ngô, năng suất đạt 42 tạ/ha với tổng sản lượng đạt 651 tấn. Sản phẩm ngô, bà con bán được giá, tư thương đến tận bản đặt mua. Một phần sản phẩm ngô, bà con tích lũy làm thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm. Ông Hoàng Văn Phưởng - Chủ tịch UBND xã Bình Lư cho biết: “Ngô là cây trồng chủ lực của địa phương, vụ ngô xuân hè năm nay được mùa, được giá, góp phần tăng thêm thu nhập cho người dân. Khách hàng đặt mua sản phẩm ngô làm thức ăn cho gia súc, gia cầm ngày càng tăng cao. Thời điểm này, bà con đang dồn nhân lực thu hoạch ngô xuân hè đến đâu, làm đất, gieo trồng ngô thu đông tới đấy”.

Với tiềm năng, thế mạnh sản xuất nông nghiệp, huyện Tam Đường có diện tích đất đai màu mỡ, nguồn nước tưới thuận lợi. Trước đây, người dân trồng 1 vụ ngô địa phương, năng suất thấp. Từ năm 2010 đến nay, huyện triển khai nhiều mô hình trồng thí điểm giống ngô lai cho năng suất cao, chịu hạn tốt. Từ đó, bà con chọn giống ngô lai, tăng từ 2 - 3 vụ mỗi năm. Vụ xuân hè năm nay, toàn huyện trồng 2.278ha ngô (tăng 5ha so với cùng kỳ năm trước). Một số xã triển khai tốt việc trồng, chăm sóc, thu hoạch ngô xuân hè, như: Hồ Thầu, Bản Giang, Bản Hon, Thèn Sin và Bản Bo. Bà con tập trung sử dụng các loại giống ngắn ngày, chịu hạn tốt, như: NK66, LVN885, AG59-69, CP111, CP511, CP333, CP989...

Anh Nguyễn Hồng Sơn - Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tam Đường cho biết: “Ngay từ đầu vụ ngô xuân hè, phòng phân công cán bộ phụ trách xã tuyên truyền, vận động nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng, vun xới, bón phân đúng quy trình kỹ thuật. Nhờ đó, năng suất ngô xuân hè trên địa bàn huyện tăng từ 2 - 3tạ/ha so với cùng kỳ năm trước. Hiện, phòng hướng dẫn bà con thu hoạch đến đâu, làm đất, trồng ngô thu đông đến đó. Dự kiến, toàn huyện sẽ trồng trên 400ha ngô thu đông”.