Sau nhiều lần lỡ hẹn, hôm nay chúng tôi được anh Kháng A Chính - Bí thư Đoàn xã Pha Mu, thành viên HTX Thanh niên Pha Mu, người được mệnh danh là "thủ lĩnh" của những bầy ong dẫn chúng tôi tới bản Chít, nơi mà HTX đang triển khai mô hình nuôi ong. Sau khoảng 10 phút đi xe máy từ UBND xã chúng tôi cũng tới được khu vực nuôi ong.

Anh Chính cho biết: “Ở đây bà con có truyền thống nuôi ong từ lâu, rải rác ở các gia đình nhưng với quy mô nhỏ lẻ, không tập trung nên hiệu quả kinh tế không cao, chủ yếu phục vụ nhu cầu sử dụng của gia đình. Nhận thấy lợi ích kinh tế từ việc nuôi ong trong khi địa phương có lợi thế về khí hậu ôn hòa, nhiều diện tích rừng, đất nông nghiệp. Vì vậy, tôi cùng các thành viên trong HTX đã quyết định đầu tư nuôi ong lấy mật với quy mô lớn, áp dụng kỹ thuật và xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ mật ong cho người dân trên địa bàn”.

Được biết, HTX Thanh niên Pha Mu hiện đang kinh doanh 18 ngành nghề, trong đó có nghề nuôi ong. Mô hình nuôi ong được HTX Thanh niên Pha Mu triển khai từ năm 2018 với 20 thùng ong ban đầu. Anh Chính kể: “Ngày mới nuôi chúng tôi chỉ nuôi ở cạnh nhà và ở vườn nhà – nơi mà diện tích đất trồng trọt cho hiệu quả kinh tế kém. Tự học hỏi trên sách báo, mạng internet để đóng từng thùng ong, chỉ mong sao ong tới và ở lại các thùng. Sau hơn 2 năm nuôi, tôi nhận thấy ong rất phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng trên địa bàn. Bên cạnh đó, nuôi ong lại không vất vả so với những công việc lao động khác, chỉ cần kiên trì và nhẹ nhàng, tỉ mỉ trong khâu nhân giống lại ít phải chăm sóc. Trong khi giá trị kinh tế từ mật ong mang lại cao, tốt cho sức khỏe mà không phải mất thêm chi phí về thức ăn. Sau một thời gian nuôi cộng với phản hồi từ khách hàng cho thấy chất lượng mật ong thu được có độ sánh, thơm, ngọt đặc trưng được các thương lái, người dân ưa chuộng mua”.

Anh Kháng A Chính - Bí thư Đoàn xã Pha Mu, thành viên HTX Thanh niên Pha Mu hướng dẫn người dân bản Chít cách chăm sóc ong.

Xác định mật ong là sản phẩm chủ lực, tháng 10 vừa qua thông qua Hội Nông dân tỉnh HTX đã đặt mua 150 thùng ong mật để nhân rộng và phát triển nghề nuôi ong, xây dựng mật ong.

Không chỉ bán mật ong do các thành viên HTX nuôi được, HTX còn hỗ trợ người dân trên địa bàn về giống bằng cách nhân giống và cho người dân mượn ong chúa (ong giống); hướng dẫn kỹ thuật nhân giống, chăm sóc ong. Đặc biệt, để người dân trên địa bàn có thêm việc làm, có thu nhập, tin tưởng hơn về hướng phát triển kinh tế mới này, HTX còn vận động và tạo điều kiện cho các hộ dân đăng ký tham gia vào HTX. Đồng thời, duy trì liên kết đầu ra cho các hộ dân có truyền thống nuôi ong tự nhiên bằng cách thu mua lại mật của người dân để bán.

Ông Lò Văn Xuân ở bản Chít chia sẻ: “Nhận thấy mô hình nuôi ong mang lại hiệu quả kinh tế cao tôi đã tự nguyện đăng ký xin tham gia vào HTX. Tôi tận dụng diện tích vườn trồng các loại cây ăn quả tổng hợp của gia đình để làm vườn nuôi ong. Sau hơn 1 tháng nuôi hiện ong đã quen dần và đang phát triển tốt. Tôi thấy rất hài lòng, từng ngày mong mỏi chờ đợi thành quả”.

Nuôi ong không vất vả, không mất nhiều công chăm sóc, không mất vốn đầu tư lớn, tuy nhiên theo anh Chính để phát triển lâu dài và bền vững phải chú ý công đoạn dụ ong về. Vào mùa hoa, người nuôi phải tách, nhân đàn ong ra các thùng bằng cách tách cầu hoặc làm nhũ chúa từ sáp ong. Việc tách hoặc kiểm tra cầu, nhân giống đàn bắt buộc phải làm nhẹ nhàng đảm bảo không “kích động” tới ong làm ong bay mất. Nhân càng nhiều ong chúa, ong thợ về thùng thì sẽ càng được nhiều mật hơn, đem lại thu nhập cao hơn. Trung bình vào mùa hoa tháng 2 hàng năm, sẽ quay hoặc vắt lấy mật 1 lần/cầu/tháng. Muốn mật đậm đặc, sánh hơn thì để thời gian lấy mật dài một chút. Trung bình một tổ ong sẽ cho thu hoạch mật 3 lần/năm.

Hiện HTX Thanh niên Pha Mu đang nuôi tổng 300 thùng ong và trên địa bàn có khoảng 50 hộ dân đang nuôi ong lấy mật (nuôi cầu chứ không nuôi theo thùng quy mô lớn). Từ đầu năm tới nay, HTX đã thu mua khoảng 800 lít mật ong. Sản phẩm mật ong được giao bán trên mạng xã hội, đổ buôn cho các thương lái; trưng bày, giới thiệu, bán tại các hội nghị, dịp lễ hội trong và ngoài huyện. Mật ong được bán với giá trung bình 200 nghìn đồng/lít, thu về 160 triệu đồng.

Với những tín hiệu đáng mừng từ mô hình nuôi ong lấy mật trên địa bàn đã tạo thêm động lực và mở ra triển vọng mới trên con đường phát triển kinh tế cho xã Pha Mu. Chia tay anh Chính và những thành viên trong HTX bằng cái bắt tay thật chặt cùng lời chia sẻ, HTX đang nghiên cứu và hoàn thiện các thủ tục để xây dựng sản phẩm mật ong là sản phẩm OCOP. Đặc biệt HTX cũng đang nghiên cứu sản xuất mật ong mắc ca để tạo nên sản phẩm mật ong đặc trưng, riêng biệt là điểm nhấn của HTX, địa phương với chất lượng tốt nhất tới tay người tiêu dùng. Góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo trên địa bàn”.