* Đánh thức tiềm năng, bứt phá từ nội lực

Kỳ 2: Vươn mình hội nhập

Được thiên nhiên ưu đãi với tiềm năng thủy điện dồi dào cùng nguồn khoáng sản quý hiếm, tỉnh từng bước khẳng định công nghiệp là một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Theo quy hoạch, toàn tỉnh có 160 dự án thủy điện với tổng công suất trên 4.274 MW; đến nay đã có 71 dự án hoàn thành, vận hành ổn định với tổng công suất đạt khoảng 3.381 MW, sản lượng điện bình quân gần 12 tỷ kWh mỗi năm. Riêng năm 2025, lĩnh vực thủy điện đóng góp khoảng 2.130 tỷ đồng cho ngân sách địa phương, tiếp tục giữ vai trò “xương sống” của ngành công nghiệp và là nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển.

Tỉnh Lai Châu tập trung khai thác lợi thế, mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối, thúc đẩy tăng trưởng.

Việc phát triển nguồn điện trên địa bàn tỉnh được triển khai theo đúng định hướng Quy hoạch điện VIII, ưu tiên các dự án hiệu quả, ứng dụng công nghệ hiện đại, gắn với bảo vệ môi trường và sinh kế người dân. Bên cạnh thế mạnh thủy điện, tỉnh tích cực nghiên cứu, kêu gọi đầu tư các loại hình năng lượng mới như: điện gió, điện mặt trời, đặc biệt là thủy điện tích năng - giải pháp quan trọng trong điều tiết phụ tải và nâng cao khả năng tích hợp năng lượng tái tạo. Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực năng lượng, Lai Châu còn sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn, được đánh giá là một trong những khu vực giàu tiềm năng hàng đầu cả nước. Đây là lợi thế quan trọng thu hút các dự án công nghệ cao, chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng lớn và từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đồng chí Vương Thế Mẫn - Giám đốc Sở Công Thương khẳng định: “Công nghiệp, đặc biệt là thủy điện và khai thác, chế biến khoáng sản hiện đang chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Đây không chỉ là nguồn thu ngân sách chủ lực còn tạo động lực lan tỏa, thúc đẩy các lĩnh vực khác cùng phát triển. Tuy nhiên, tỉnh luôn kiên định quan điểm thu hút đầu tư phải gắn với bảo vệ môi trường, ưu tiên công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao”.

Cùng với đó, công nghiệp chế biến nông, lâm sản cũng đang được chú trọng phát triển, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, ổn định đầu ra cho người dân. Việc quy hoạch, hình thành các khu, cụm công nghiệp với hạ tầng ngày càng hoàn thiện sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng, giúp Lai Châu thu hút doanh nghiệp, khai thác hiệu quả tiềm năng, đưa công nghiệp thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.

Sở hữu hơn 265km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, Lai Châu đang có lợi thế đặc biệt để phát triển kinh tế biên mậu và dịch vụ logistics. Tại Cửa khẩu Ma Lù Thàng, hoạt động giao thương ngày càng sôi động khi hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu được đầu tư theo hướng hiện đại, từng bước hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, kết nối trực tiếp với thị trường Vân Nam (Trung Quốc). Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới mục tiêu giá trị hàng hóa địa phương tham gia xuất khẩu tăng bình quân 10,5% mỗi năm. Cùng với đó, thương mại điện tử đang mở ra không gian phát triển mới khi nhiều sản phẩm nông sản, OCOP, hàng thủ công truyền thống được đưa lên các nền tảng số, mở rộng thị trường tiêu thụ. Hệ thống vận tải ngày càng hoàn thiện, kết nối liên vùng thuận lợi, tạo động lực thúc đẩy dịch vụ logistics phát triển.

Không chỉ là điểm sáng về thương mại, Lai Châu còn giàu tiềm năng du lịch, với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu trong lành và bản sắc văn hóa đặc sắc của 20 dân tộc. Những điểm đến như: Sin Suối Hồ, Cầu kính Rồng Mây, Đèo Ô Quy Hồ và sở hữu nhiều ngọn núi cao nhất cả nước… ngày càng hấp dẫn du khách yêu thích khám phá và trải nghiệm. Tỉnh định hướng phát triển đa dạng các loại hình du lịch như: cộng đồng, sinh thái, mạo hiểm, nghỉ dưỡng, dược liệu gắn với bảo tồn văn hóa và môi trường. Với chiến lược bài bản, lượng khách du lịch được kỳ vọng tăng bình quân khoảng 10% mỗi năm; đến năm 2030, doanh thu du lịch đạt trên 2.700 tỷ đồng.

Nhân dân khai thác tiềm năng đất đai, thổ nhương, phát triển mạnh cây sâm Lai Châu.

Chia sẻ với phóng viên, bà Trần Thị Kiều Oanh - Giám đốc điều hành Khu du lịch sinh thái đỉnh đèo Ô Quy Hồ cho biết: Lai Châu có lợi thế rất riêng về cảnh quan nguyên sơ, khí hậu mát mẻ và bản sắc văn hóa đa dạng, đây là những yếu tố mà du khách hiện nay đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ về hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng các sản phẩm du lịch có chiều sâu. Khi những “điểm nghẽn” này được tháo gỡ, Lai Châu hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Tây Bắc, không chỉ với khách trong nước mà cả khách quốc tế.

Gắn với lợi thế về kinh tế biên mậu và du lịch, Lai Châu đã định hình rõ chiến lược phát triển theo không gian vùng. Vùng động lực tập trung phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch và thương mại cửa khẩu, tạo sức lan tỏa; trong khi vùng nông - lâm sinh thái phát huy thế mạnh nông nghiệp, dược liệu và kinh tế rừng bền vững. Đáng chú ý, kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng, với nhiều giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cùng với đó, tỉnh ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng liên kết chuỗi giá trị, tạo nền tảng để tăng tốc và hội nhập sâu rộng.

Từ một vùng đất còn nhiều gian khó, tỉnh Lai Châu đang từng bước khẳng định vị thế bằng chính nội lực và những lợi thế riêng. Khi hạ tầng được mở lối, tiềm năng được đánh thức, cùng với quyết tâm của chính quyền và sự đồng hành của doanh nghiệp, Lai Châu không còn chỉ là “vùng đất giàu tiềm năng” mà dần trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư, giao thương và du lịch. Một diện mạo mới đang hiện hữu - năng động hơn, kết nối mạnh mẽ hơn và sẵn sàng hội nhập sâu rộng.