“Vượt nắng, thắng mưa”, khơi thông dòng điện

Trong số rất nhiều công việc chúng tôi đã từng gặp, bảo trì, sửa chữa đường dây cao thế được xem là một nghề nguy hiểm bởi mọi thao tác đều diễn ra ở độ cao hàng chục mét, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Chúng tôi đã có một chuyến đi đầy ý nghĩa với cán bộ Xí nghiệp Lưới điện cao thế Lai Châu để ghi lại công việc họ đang phải đối mặt.

Cán bộ Xí nghiệp Lưới điện cao thế Lai Châu sửa chữa đường dây, chuỗi sứ.

5h sáng một ngày đầu thu, cán bộ, công nhân Xí nghiệp Lưới điện cao thế Lai Châu đã có mặt đông đủ tại trụ sở đơn vị. Người nào người nấy lỉnh kỉnh đồ đạc. Hôm nay, đoàn đi kiểm tra thi công lắp đặt móng cột, đường dây điện tại vị trí cột 09, đường dây 110kV lộ 172A29.12 thuộc Thủy điện Nậm Thi 2 (nằm trên địa bàn xã Bình Lư). Đây là nơi vừa gặp sự cố sạt lở đất móng cột gây nghiêng vào cuối tháng 6/2025. Thời điểm đó, cán bộ Xí nghiệp đã kịp thời đến khắc phục tạm thời để đảm bảo đường truyền tải liên tỉnh giữa Lào Cai và Lai Châu.

Trên đường đi, chúng tôi được nghe anh Vàng Văn Viễn (người có nhiều năm làm việc ở xí nghiệp) kể lại: “Khoảng  cuối tháng 6, Lai Châu mưa liên tục, khi nhận được tin báo xảy ra sự số tại vị trí điểm 09, lãnh đạo đơn vị đã báo cáo sự việc với công ty, xin ý kiến và lập phương án để triển khai xử lý ngay. Khi đến hiện trường, trời vẫn mưa to và không có dấu hiệu ngừng. Nhưng bằng kinh nghiệm lâu năm, chúng tôi tiến hành tháo dỡ, thu hồi cột 09, đóng điện để vận hành tạm thời. Hơn nửa ngày dầm mưa, chúng tôi đã xử lý xong để có điện trở lại”. Tuy nhiên, để đảm bảo lưới điện, nguồn điện không bị chập chờn, Công ty Điện lực Lai Châu quyết định thay 2 cột (08, 10 liền kề) bằng loại cột chịu được lực tốt hơn và thay khoảng dây dẫn từ vị trí cột 06 đến 11. Công trình đến nay đã thi công đến giai đoạn cuối cùng, dự kiến sẽ hoàn thành vào quý IV này.

Sau hơn 1 tiếng đồng hồ ngồi xe ô tô men theo con đường uốn lượn giữa núi rừng, chúng tôi lại tiếp tục hành trình đi bộ, leo dốc, vượt rừng gần nửa giờ đồng hồ nữa mới tới được vị trí cột đang thi công. Trên triền núi, trời lảng bảng sương, chỉ thấy loang loáng ánh sáng phát ra từ những chiếc áo phản quang của thợ điện như những đốm nhỏ nối nhau qua khu đồi vắng lên chân cột điện cao thế. Vừa đi, anh Đáp vừa bảo: So với nhiều vị trí cột khác thì quá trình tiếp cận như thế này là thuận lợi lắm rồi.

Những ngày này, Xí nghiệp Lưới điện cao thế Lai Châu luôn cử cán bộ kỹ thuật phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công để khảo sát hiện trường, lập phương án tổ chức thi công, tính toán biện pháp an toàn tối ưu cho việc thay 2 cột số 08 và 10 cùng toàn bộ hệ thống dây dẫn. Sau khi phương án được phê duyệt, Xí nghiệp tiếp tục phối hợp đăng ký cắt điện đường dây, cử người túc trực giám sát từng công đoạn, tuyệt đối không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.

Những người thợ điện liên tục phải làm việc trên cao.

Với những người thợ điện, địa hình hiểm trở, nhiều đoạn đường dây 110kV chạy qua rừng rậm, đèo dốc, suối sâu là chuyện quá đỗi bình thường. Chẳng thế mà các anh vẫn hay đùa rằng, nghề này toàn làm bạn với gió và trời. Nhưng, mỗi khi nhìn thấy ánh điện sáng trở lại, bao mệt nhọc đều tan biến.

Đảm bảo an toàn, đưa dòng điện sáng đến nhân dân

Với những người cán bộ, công nhân ngành Điện, mỗi lần trèo lên cột điện là một lần đối mặt với gió núi, mưa rừng và cả nguy cơ từ dòng điện hàng chục nghìn vôn. Bởi vậy, các cán bộ, công nhân trước khi được phép leo cột đều phải trải qua các khóa huấn luyện an toàn điện, kỹ năng trèo cao, xử lý sự cố. Họ được khám sức khỏe định kỳ: kiểm tra tim mạch, huyết áp, thị lực để bảo đảm đủ điều kiện làm việc trên cao. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, công tác chuẩn bị cũng luôn được xí nghiệp thực hiện nghiêm ngặt, bài bản. Trước mỗi ca làm việc, đội công tác phải khảo sát hiện trường, lập phương án thi công, phương án đảm bảo an toàn, đăng ký cắt điện và họp phổ biến nhiệm vụ đến từng người.

“Trước khi đi kiểm tra, sửa chữa, chúng tôi phải xem xét tình hình, kiểm tra thật kỹ những mối nguy có thể xảy ra, từ đó, chủ động biện pháp phòng tránh. Bởi chỉ một sơ suất nhỏ trên cao cũng có thể trả giá bằng cả tính mạng” - Phó Giám đốc Xí nghiệp Kiều Thành Trung chia sẻ.

Công nhân trực ca kiểm tra thiết bị tại trạm biến áp 110kV.

Quả thực, trên hiện trường, dù trong bất cứ tình huống nào, các thủ tục, quy định như: phiếu công tác, lệnh công tác; cắt điện và ngăn chặn điện trở lại; kiểm tra không còn điện; đặt nối đất an toàn và khoanh vùng phạm vi làm việc phải được tuân thủ tuyệt đối. Đặc biệt, khi làm việc ở độ cao từ 2m trở lên, công nhân buộc phải đeo dây an toàn; tuyệt đối không làm việc khi có giông bão, gió cấp 6 trở lên hay khi mưa xối xả khiến nước chảy thành dòng trên thiết bị. Công việc ban đêm cũng chỉ được phép tiến hành khi có đầy đủ ánh sáng và thiết bị chiếu sáng chuyên dụng.

Khi sự cố điện xảy ra, nhất là vào đêm tối hoặc giữa mưa bão, tốc độ xử lý là yếu tố then chốt để khôi phục điện cho nhân dân nhưng đi cùng với đó là áp lực đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động. Vào mùa mưa bão, đơn vị luôn duy trì chế độ trực 24/24 giờ. Mỗi tổ, đội đều được phân công nhiệm vụ rõ ràng, chuẩn bị sẵn phương tiện, vật tư, dụng cụ và phương án phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được phê duyệt hàng năm.

...kiểm tra ắc quy.

Những năm gần đây, nhờ sự đầu tư đồng bộ, Xí nghiệp được trang bị thêm các phương tiện hiện đại như: xe bán tải, xe máy chuyên dụng, camera nhiệt, flycam kiểm tra tuyến... giúp việc giám sát, phát hiện điểm nóng, sứ hỏng nhanh, chính xác hơn. Song, thiết bị dù tiên tiến đến đâu cũng không thể thay thế được con người – những “chiến sỹ áo cam” với kinh nghiệm, bản lĩnh và tinh thần làm việc quên mình. Họ vẫn là “mắt xích sống” quan trọng nhất trong hệ thống vận hành để bảo đảm dòng điện luôn an toàn, ổn định.

Nhờ những công cụ hiện đại, việc giám sát, phát hiện điểm nóng, sứ hỏng... nhanh chóng hơn.

Trong ngành Điện, kỷ luật an toàn được xem là “sợi dây sinh mệnh”, vì vậy, công tác đào tạo và huấn luyện định kỳ luôn được Công ty Điện lực Lai Châu nói chung, Xí nghiệp nói riêng đặc biệt chú trọng. Hàng năm, công ty lập kế hoạch đào tạo cho toàn bộ cán bộ, công nhân viên từ chuyên môn kỹ thuật, quy trình an toàn, đến ứng dụng công nghệ mới và xử lý sự cố. Ngoài chương trình đào tạo tập trung, tại các đơn vị, tổ đội còn tổ chức huấn luyện định kỳ hằng tháng, hằng quý, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Có những buổi huấn luyện chỉ 1 giờ ngắn ngủi, nhưng cũng đủ để họ nhắc nhở nhau về từng thao tác, quy tắc, những điều nhỏ bé nhưng quyết định tính mạng.

“Làm nghề này, ai cũng hiểu rõ nguy hiểm luôn kề bên. Nhưng nếu không có những người dám trèo lên cột, dám đi trong bão thì lấy ai giữ cho dòng điện mãi sáng?” - anh Nguyễn Tài Sơn (người đã có 20 năm trong nghề) mỉm cười nói.

Giữa mênh mông mây núi nơi miền biên viễn, những bóng áo cam đang từng ngày kiên cường bám trụ, đi trong gió, dầm dưới mưa, vượt qua những ngày nắng cháy, sương lạnh... lặng lẽ làm việc để thắp sáng từng bản làng, từng con đường. Mỗi dòng điện đến được với người dân là kết quả của bao mồ hôi, tâm huyết của những con người “lơ lửng giữa trời” mang ánh sáng đến muôn nơi.

(Hết)