Chúng tôi đến trang trại của gia đình chị Nguyễn Thị Oanh vào một buổi chiều cuối thu. Trong khu chuồng rộng rãi, sạch sẽ, đàn hươu đang nhẩn nha gặm lá và những khúc mía non. Chị Oanh chia sẻ với chúng tôi: Cách đây hơn chục năm, gia đình tôi quyết định mua 5 con hươu về nuôi thử. Lúc đó mình cũng lo vì chưa có kinh nghiệm, nhất là ở đây chưa có ai nuôi loại vật này. Nhưng với quyết tâm tìm ra hướng phát triển kinh tế mới, tôi và chồng đã tìm hiểu qua sách, báo, mạng xã hội thấy nuôi hươu phù hợp với khí hậu ở địa phương, lại ít dịch bệnh nên đã mạnh dạn làm.

Chị Nguyễn Thị Oanh chăm sóc đàn hươu.

Nhờ chịu khó học hỏi, tìm hiểu và nhiều lần trực tiếp đi tham quan các mô hình nuôi hươu trong và ngoài tỉnh, gia đình chị Oanh dần tích lũy được kỹ thuật chăm sóc nuôi hươu. Theo chị Oanh, hươu ít bệnh hơn so với các loại gia súc khác, thích nghi tốt và quan trọng nhất là cho giá trị kinh tế cao từ bán con giống và nhung hươu. Chi phí nuôi thấp bởi hươu ăn tạp, có thể tận dụng nguồn thức ăn có sẵn tại địa phương như: cỏ voi, khoai lang, củ và quả.

Để hươu phát triển tốt, chị Oanh quy hoạch vị trí, xây dựng chuồng trại với từng ô phù hợp với từng giai đoạn phát triển của hươu; không gian nuôi rộng rãi với nhiều cây xanh cho hươu có thể tự do vận động và tìm kiếm thức ăn từ tự nhiên.

Mô hình nuôi hươu đem lại hiệu quả thu hút nhiều người tới tham quan, học hỏi.

Dù hươu ít bệnh nhưng vẫn mắc các bệnh như: tụ huyết trùng, hươu con thường bị bệnh viêm phổi. Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh cho hươu luôn được chị Oanh chú trọng bằng cách giữ chuồng trại sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh môi trường, ấm áp vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè; chủ động tiêm phòng vắc – xin định kỳ cho hươu.

Nhung hươu được ví như “thần dược” do mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực về sản xuất, bào chế thuốc cũng như sản phẩm chức năng bổ sung sức khỏe cho con người. Vì vậy, theo kinh nghiệm của chị Oanh, trong quá trình nuôi hươu cần lưu ý giai đoạn lấy nhung. Trong giai đoạn này, hươu đực cần được chăm sóc kỹ lưỡng, đúng kỹ thuật và bồi dưỡng lượng thức ăn vừa đủ, an toàn...

Chuồng trại được xây dựng rộng rãi, sạch sẽ là điều kiện thuận lợi để hươu sinh trưởng và phát triển tốt.

Sau hơn 10 năm kiên trì, từ 5 con hươu ban đầu, đàn hươu của gia đình chị Oanh đã phát triển lên 25 con, trong đó có 5 con cái sinh sản - đây là nguồn duy trì đàn và tạo giống ổn định. Hươu con nuôi khoảng 5 tháng là có thể bán. Với giá bán hiện nay, một cặp hươu giống 5 tháng tuổi khoảng 35 triệu đồng. Ngoài bán giống, nhung hươu là nguồn thu chính của gia đình chị Oanh. Trung bình mỗi năm, đàn hươu của chị cho hai đợt cắt nhung. Mỗi cặp hươu đực cho sản lượng nhung từ 0,8 – 1,2 kg/đợt, tùy vào thể trạng và dinh dưỡng. Giá nhung được thu mua ổn định ở mức 15 – 18 triệu đồng/kg.

Để đảm bảo đầu ra, chị Oanh cùng chồng thường giới thiệu và quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội. “Tiếng lành đồn xa, người dân quanh xã tin tưởng giới thiệu cho nhiều người tới mua. Đặc biệt, qua mạng xã hội nhiều người biết đến và tới mua con giống; hoặc tôi gửi nhung hươu cho khách thông qua các đơn vị giao hàng.” – chị Oanh cho biết thêm.

Lãnh đạo xã Pa Tần (bên phải) thăm mô hình nuôi hươu của gia đình chị Nguyễn Thị Oanh.

Từ bán nhung hươu và con giống, mỗi năm chị Oanh thu về khoảng 150 triệu đồng (đã trừ chi phí). Đây là mức thu nhập ổn định và khá cao đối với một hộ ở vùng cao như Pa Tần.

Đánh giá về mô hình nuôi hươu, Ông Khổng Văn Thành – Phó Chủ tịch UBND xã nói: Mô hình của chị Oanh là một trong những mô hình chăn nuôi hiệu quả. Nhờ mô hình nuôi hươu, gia đình chị Oanh có thu nhập ổn định, vươn lên khá giả. Không chỉ góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình, mô hình nuôi hươu còn mở ra hướng đi mới cho người dân vùng cao, bà con trong bản, xã cũng bắt đầu học theo, tận dụng nguồn thức ăn địa phương để nuôi những loài vật có giá trị cao, mang lại thu nhập bền vững.

 Từ nuôi hươu đã mang lại nguồn thu nhập cao cho gia đình chị Oanh.

Thành công từ mô hình nuôi hươu của gia đình chị Nguyễn Thị Oanh là minh chứng rõ ràng cho sự mạnh dạn và tinh thần dám thử nghiệm, dám “thay đổi nếp nghĩ, cách làm” của bà con nơi biên giới. Bên cạnh đó mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho các hộ nông dân vùng cao – nơi còn nhiều khó khăn nhưng cũng giàu tiềm năng. Mong muốn được tiếp cận các mô hình kinh tế mới và được hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và kết nối thị trường để mô hình nuôi hươu có thể trở thành một trong những hướng phát triển chủ lực của Pa Tần không chỉ là nguyện vọng của bà con mà của cả cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đây để góp phần nâng cao đời sống và xây dựng nông thôn mới bền vững.