Theo Bộ Y tế, những năm gần đây, tại Việt Nam xuất hiện nhiều sản phẩm được gọi là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và shisha. Các sản phẩm này chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành tại thị trường trong nước, tuy nhiên việc mua bán, quảng cáo đang diễn ra phổ biến, đặc biệt trên môi trường mạng Internet. Các sản phẩm này được thiết kế đa dạng với nhiều kiểu dáng và nhiều hương vị rất hấp dẫn giới trẻ. Điều này dẫn đến việc sử dụng thuốc lá điện tử đang có xu hướng gia tăng tại nước ta, đặc biệt là trong lứa tuổi học sinh. Và, Lai Châu cũng không ngoại lệ.
Cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh đã chỉ đạo các đội QLTT các huyện, thành phố phối hợp với lực lượng công an tại địa phương triển khai nhiều giải pháp nghiệp vụ, thu thập thông tin, xây dựng phương án, chủ động phối hợp cùng các ngành chức năng, chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát ngăn chặn kịp thời việc buôn bán, vận chuyển trái phép thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha.
Đội QLTT số 2 được giao quản lý địa bàn thành phố Lai Châu và huyện Tam Đường - 2 địa phương có giao thông thuận lợi, dịch vụ kinh doanh buôn bán phát triển, trong đó thành phố Lai Châu có khoảng 800 cơ sở kinh doanh, buôn bán. Đội đã tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, phối hợp tuyên truyền, phổ biến tác hại của thuốc lá điếu nhập lậu và thuốc lá điện tử; kiểm tra, kiểm soát xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá không in cảnh báo sức khỏe, không dán tem theo quy định, thuốc lá điện tử… Tổ chức cho 100% các cơ sở kinh doanh ký cam kết không kinh doanh mặt hàng cấm, trong đó có thuốc lá điện tử. Khi phát hiện sẽ xử lý nghiêm theo quy định.
Với những giải pháp đó, vào hồi 16 giờ 20 phút chiều 22/5, tại một quán cà phê trên đường Nguyễn Hữu Thọ, thuộc tổ 22 (phường Đông Phong, thành phố Lai Châu) Đội QLTT số 2 phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh) phát hiện, lập biên bản xử lý 2 đối tượng có hành vi mua bán thuốc lá điện tử. Đó là T.T.A (SN 1991, trú tại tổ 18, phường Tân Phong) và K.V.D (SN 2003, trú tại bản Huổi Ca, xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ). Tổ công tác tiến hành lập biên bản xử lý 2 đối tượng, thu giữ 21 bộ thuốc lá điện tử không có nguồn gốc, xuất xứ, không có giấy phép kinh doanh. 2 đối tượng khai nhận mua 21 bộ thuốc lá điện tử qua mạng với giá 290.000 đồng/bộ và đem bán với giá 320.000 đồng/bộ, khi đang thực hiện hành vi thì bị lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ.

Cơ quan chức năng làm việc với chủ cửa hàng tại khu 2, thị trấn Than Uyên, huyện Than Uyên về việc kinh doanh thuốc lá điện tử không có giấy phép.

Trước đó, ngày 10/2/2023, Đội QLTT số 3 huyện Than Uyên phối hợp với Công an huyện tiến hành kiểm tra Cơ sở kinh doanh do chị H.T.L, trú tại khu 2 (thị trấn Than Uyên) làm chủ. Kết quả, phát hiện kinh doanh 17 cây thuốc lá điện tử không có giấy phép. Và, cuối tháng 3/2023, Đội QLTT số 3 phối hợp với Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế - ma túy (Công an huyện Than Uyên) kiểm tra đột xuất cơ sở kinh doanh của ông N.V.N (SN 1993), tại chợ trung tâm huyện. Tại thời điểm kiểm tra, phát hiện ông N. đang bày bán mặt hàng thuốc là điếu sản xuất trong nước mà không có giấy phép bán lẻ thuốc lá theo quy định và thuốc lá, dạng thuốc lá thành phẩm khác (thuốc lá điện tử) nhưng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa. Các lực lượng tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt đối với ông N.V.N số tiền 11 triệu đồng, đồng thời, buộc tiêu hủy số hàng hóa vi phạm trên…
Trao đổi với chúng tôi, ông Đinh Văn Thành - Phó Cục trưởng Cục QLTT tỉnh cho biết: Tăng cường quản lý thuốc lá điện tử cũng như kinh doanh thuốc lá trái quy định, Cục xây dựng kế hoạch, chỉ đạo các Đội QLTT cử cán bộ bám sát cơ sở, trực tiếp quản lý địa bàn tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo các cơ sở quy định trong kinh doanh cũng như tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và shisha. Tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất và thu thập thông tin qua nhiều kênh, từ đó phát hiện, xử lý các trường hợp cố tình vi phạm. Riêng quý I/2023, đơn vị xử phạt 4 vụ với các hành vi không treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi tại điểm bán theo quy định và không có giấy phép kinh doanh thuốc lá; kinh doanh giấy phép thuốc lá hết hạn; kinh doanh hàng cấm thuốc lá điện tử.
Nhiều năm kinh doanh tại khu vực Trường Tiểu học và THCS Tân Phong (tổ 19, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu), chị Từ Thị Yến luôn nói không với các mặt hàng thuốc lá. Chị Yến tâm sự: Cửa hàng nhà tôi chuyên bán đồ ăn sáng và hàng tạp hóa. Tôi luôn thực hiện nghiêm cam kết kinh doanh với lực lượng chức năng. Đôi khi có học sinh vào giờ ra chơi ra uống sữa và hút thuốc lá điện tử, tôi động viên và khuyên bảo các cháu không nên sử dụng bởi sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cũng như tương lai sau này.
Hy vọng với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng QLTT sẽ góp phần ngăn chặn kịp thời việc buôn bán, vận chuyển trái phép thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha trên địa bàn tỉnh; bảo vệ sức khoẻ người dân, nhất là thanh thiếu niên.