Cuối tháng 6/2025 dù thời tiết vùng Tây Bắc vào mùa mưa song cánh đồng trình diễn giống ngô TQ 519 trên diện tích 3.000m2 của gia đình anh Nguyễn Văn Tám (bản Phúc Khoa, xã Phúc Khoa) vẫn vàng ươm màu ngô chín. Có một điều thật lạ là dù bắp no tròn nhưng lá ngô vẫn xanh rì, thân cây to khỏe như thể bất chấp những trận gió to. Lõi ngô nhỏ nên hạt to và rất năng suất. Bà con tham quan mô hình trình diễn ai nấy đều ngỡ ngàng vì thật ít giống ngô nào có đặc điểm tốt như vậy bởi không chỉ được thu bắp; lá, thân cây ngô còn là nguồn thức ăn dồi dào cho trâu bò, cho cá.

Anh Nguyễn Văn Tám chia sẻ kỹ thuật trồng và hiệu quả của giống ngô mới cho bà con.

Anh Nguyễn Văn Tám đứng giữa vườn ngô ăm ắp bắp vàng chia sẻ với bà con: Ngô TQ 519 có thời gian sinh trưởng ngắn, thân cứng, lá khỏe, bộ rễ phát triển mạnh và cây có khả năng chống đổ tốt; chống sâu keo, đốm lá, thích hợp với nhiều loại đất (đất đỏ ba gian, nương bãi hoặc cả trên đất canh tác 1 vụ), đặc biệt trồng trên đất thâm canh tăng vụ năng suất lại càng cao. Nếu thâm canh tốt, năng suất có thể lên 80 tạ/ha hoặc hơn. Hạt ngô đẹp, lõi nhỏ, tỷ lệ nảy mầm 90-95% và cây phát triển đồng đều. Đó là những đặc điểm nổi trội hơn so với những giống ngô khác”. Quả là vậy, với người nông dân ở Phúc Khoa, đây không chỉ là một vụ ngô, mà là một niềm hy vọng mới cho cuộc sống no ấm giữa vùng đất đồi núi gồ ghề và khí hậu thất thường.

Đồng chí Lò Văn Mơn – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện đánh giá: TQ 519 là giống ngô lai chất lượng cao, được chọn lọc và lai tạo phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu tại nhiều vùng sinh thái khác nhau. Đây là giống được sản xuất trong nước, hoàn toàn có khả năng thay thế các loại giống ngô ngoại nhập. Do lá có độ xanh bền, thân cây chắc khỏe, bà con tận dụng phế phẩm để chăn nuôi. Với hiệu quả ban đầu, nông dân có thể tin tưởng sử dụng giống ngô vào diện tích ruộng, nương. Đề nghị các đại lý giống, vật tư nông nghiệp mở rộng quy mô cung ứng giống ngô mới cho nông dân. Đó cũng là hoạt động thiết thực hưởng ứng cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

TQ 519 là giống ngô có lá xanh bền, lõi nhỏ là những ưu điểm đối với ngành trồng trọt.

Được biết, giống ngô TQ 519 được Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) ban hành quyết định công nhận lưu hành giống cây trồng từ tháng 3/2023. Theo như anh Phạm Văn Tú – Phó Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Nông nghiệp Thuận Phát – đơn vị cung ứng giống ngô TQ 519 cho biết: Từ sau khi giống ngô được phép lưu hành trên thị trường giống Việt Nam, Công ty chúng tôi đã triển khai ở nhiều tỉnh có tương đồng về điều kiện địa hình và thời tiết ở vùng Tây Bắc như: Yên Bái, Sơn La, Hòa Bình, Hà Giang… và nhận thấy đây là cây trồng phù hợp có thể đưa vào gieo trồng tại tỉnh Lai Châu. Do đó Công ty đã chọn xã Phúc Khoa, huyện Tân Uyên làm địa điểm thực hành trình diễn. Thật may mắn, kết quả sau 3 tháng đưa vào gieo trồng cho thấy giống ngô rất phù hợp với chất đất và khí hậu, mở ra cơ hội lựa chọn giống cây trồng mới có năng suất cao đồng thời giúp nông dân tận dụng phế phẩm nông nghiệp phục vụ chăn nuôi. Chúng tôi mong muốn sẽ có nhiều đại lý cung ứng giống vật tư nông nghiệp phân phối giống ngô này để bà con nông dân được tiếp cận và đưa vào gieo trồng trên đồng ruộng.

Không chỉ dừng lại ở con số năng suất, điều khiến nhiều người tâm đắc chính là khả năng thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, nếu việc đưa giống ngô lai TQ 519 vào gieo trồng đại trà trên địa bàn huyện còn mang một ý nghĩa lớn hơn đó là không chỉ giúp nông dân tiếp cận giống nội địa chất lượng cao, giảm phụ thuộc vào giống nhập khẩu, mà còn góp phần khẳng định thương hiệu giống cây trồng Việt Nam trên thị trường nông nghiệp.

Công ty tặng giống ngô cho bà con trồng thử nghiệm và tiến tới mở rộng quy mô trồng.

Anh Nguyễn Hồng Hạnh – Giám đốc Công ty TNHH MTV Dũng Long (huyện Than Uyên) – đại biểu khách mời dự tham quan trình diễn mô hình cho biết: Công ty hiện có nhiều cửa hàng phân phối giống vật tư nông nghiệp ở 2 huyện Than Uyên, Tân Uyên. Đối với phân phối giống ngô, trước đến nay Công ty chủ yếu cung ứng giống có nguồn gốc từ nước ngoài như: CP 511, Syngenta… Hôm nay được trực tiếp chứng kiến hiệu quả của giống ngô này trên đất Tân Uyên, trong thời gian tới tôi sẽ lựa chọn TQ 519 để thay thế thị trường giống ngô hiện tại. Qua đó, giúp người dân ủng hộ giống cây trồng do người Việt Nam sản xuất.

TQ 519 – có thể vẫn còn là một cái tên mới với nhiều vùng miền, nhưng với bà con ở Phúc Khoa, đó là cái tên đang nhen nhóm những mùa vụ đủ đầy. Và hơn thế, đó là niềm tin vào đất đai quê hương, vào những gì do chính người Việt làm ra – để hạt ngô, từ cội nguồn bản sắc, tiếp tục sinh sôi nơi đất chè.