Đến nay, tỷ lệ DQTV của tỉnh đạt 2,2% so với tổng dân số, tỷ lệ đảng viên trong lực lượng đạt 23%. Để xây dựng lực lượng DQTV đạt chất lượng tốt, công tác tuyển chọn được thực hiện ở các cấp chặt chẽ, nghiêm túc, đảm bảo phẩm chất đạo đức tốt, có văn hóa, sức khỏe, đủ độ tin cậy về chính trị. Công tác bảo đảm và thực hiện chế độ, chính sách đối với lực lượng DQTV có nhiều đổi mới. Công tác đào tạo cho đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở luôn được quan tâm, 100% cán bộ chỉ huy trưởng quân sự xã, phường, thị trấn được đào tạo cơ bản tại các trường trong quân đội.
Công tác huấn luyện được thực hiện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, chất lượng”. Kết quả huấn luyện hàng năm 100% đạt yêu cầu, trong đó trên 78% khá, giỏi; 100% xã, phường, thị trấn tổ chức tốt diễn tập chiến đấu phòng thủ gắn diễn tập Cụm làng xã chiến đấu trong khu vực phòng thủ huyện, thành phố, diễn tập phòng chống bão lụt, tìm kiếm cứu nạn. Lực lượng DQTV đã chủ động trong tham mưu và tích cực thực hiện nhiệm vụ diễn tập KVPT cấp tỉnh, cấp huyện, diễn tập chiến đấu cấp xã. Nhiều chiến sỹ DQTV xông pha trên các mặt trận tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai, phòng chống cháy rừng, ngăn chặn dịch bệnh và thực hiện công tác dân vận đạt hiệu quả, góp phần củng cố, giữ vững thế trận quốc phòng an ninh và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Dân quân Chẻo Sài (ở thị trấn Sìn Hồ) cho biết: “DQTV là những người góp phần giữ gìn an ninh trật tự cho Nhân dân. Vì thế, khi xảy ra thiên tai, sự cố, chúng tôi luôn sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, kịp thời giúp đỡ, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân. Mặc dù sẽ có những nguy hiểm xảy ra, nhưng tin rằng với những kỹ năng được huấn luyện sẽ giúp chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ”.

Dân quân thị trấn Than Uyên tham gia phong trào Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới, giúp dân vệ sinh môi trường.

Đặc biệt, việc quyết định thành lập Tiểu đội dân quân thường trực xã Ma Li Pho (huyện Phong Thổ) đã giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn; chiến sỹ dân quân thường trực nắm chắc mọi tính năng kỹ, chiến thuật của các loại vũ khí, khí tài được trang bị; kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với rèn luyện kỷ luật, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời khắc phục những thiếu sót đã giúp lực lượng dân quân biết vận dụng sáng tạo giữa kỹ thuật với chiến thuật, giữa lý thuyết với thực hành, đảm bảo an toàn tuyệt đối về người và vũ khí thiết bị.
Chiến sỹ Phàng A Hùng (dân quân thường trực xã Ma Li Pho) cho biết: “Nhận thức rõ lực lượng dân quân thường trực biên giới là một trong những lực lượng nòng cốt, xung kích, sẵn sàng lên đường thực hiện các nhiệm vụ, khi được huy động bất kể ngày hay đêm, chúng tôi luôn có mặt kịp thời theo sự chỉ đạo của cấp trên”.

Đánh giá về vai trò của lực lượng DQTV tại địa phương, đồng chí Đặng Vĩnh Thụy - Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh khẳng định: “Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ quân sự - quốc phòng mà trong lúc khó khăn, nguy hiểm và cấp bách, DQTV tại các đơn vị, địa phương đã xung kích bám địa bàn giúp Nhân dân di dời người và tài sản bảo đảm an toàn; góp sức với bà con khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định cuộc sống. Mưa lũ qua đi, các lực lượng lại “gồng” mình phòng, chống dịch Covid-19. Cùng với các lực lượng, DQTV trở thành những chiến binh trên tuyến đầu chống dịch, phối hợp tích cực với công an, biên phòng và lực lượng liên ngành tuần tra biên giới, tham gia các chốt kiểm dịch, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh trên địa bàn. Trong bất kỳ hoàn cảnh, tình huống nào, DQTV của tỉnh luôn tận tụy, trách nhiệm, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao”
Phát huy truyền thống 88 năm của lực lượng lượng DQTV (28/3/1935 - 28/3/2023) cùng với những kết quả đạt được trong xây dựng lực lượng và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, lực lượng DQTV của tỉnh phấn đấu tiếp bước truyền thống anh hùng, góp phần xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn, xứng đáng với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “DQTV và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là bức tường sắt của Tổ quốc, vô luận kẻ địch hung bạo thế nào hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”…