Lai Châu được xác định là một trong những địa bàn phức tạp về ma túy; vừa là địa bàn tiêu thụ, trung chuyển ma túy thẩm lậu từ Lào vào các tỉnh: Sơn La, Điện Biên, Yên Bái sau đó vào Lai Châu và chuyển đi các tỉnh khác tiêu thụ. Cùng với đó, hoạt động tội phạm ma túy trong lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm như karaoke rất phức tạp. Xuất hiện một số loại ma túy tổng hợp mới, có tác dụng kích thích và mức độ độc hại cao. Tình hình tệ nạn mại dâm vẫn tiềm ẩn các nguy cơ phức tạp, khó lường. Trước tình hình này, UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch, chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thể triển khai thực hiện có hiệu quả công tác phòng chống ma túy, mại dâm gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật về phòng, chống ma tuý, mại dâm với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với nhận thức của bà con các dân tộc. Từ đó, nâng cao nhận thức của Nhân dân, tích cực tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm.

Lực lượng Công an xã Tà Hừa (huyện Than Uyên) tuyên truyền tới bà con về tác hại của ma túy.

Những năm qua, công tác phòng chống ma túy trên địa bàn tỉnh nhận được sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, địa phương; nhất là lực lượng công an và bộ đội biên phòng tỉnh. Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chỉ đạo các đồn biên phòng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tổ chức tuyên truyền về phòng, chống ma túy, hiểm họa, tác hại của ma túy đối với cộng đồng, xã hội; phương thức thủ đoạn hoạt động của đối tượng và các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh… cho Nhân dân các xã khu vực biên giới. Lực lượng Công an nhân rộng các mô hình điển hình tiên tiến trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”; thực hiện có hiệu quả dự án “Xây dựng xã, phường, thị trấn không tệ nạn ma tuý”. Đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh đã xây dựng, duy trì 31/108 xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy.
Xã Tà Hừa (huyện Than Uyên) là điểm sáng về duy trì thành công địa bàn “sạch” ma túy từ năm 2016 đến nay. Chia sẻ với chúng tôi về thành công trong xây dựng xã không ma túy, anh Lò Văn Hưởng - Chủ tịch UBND xã Tà Hừa (huyện Than Uyên) cho biết: “Tà Hừa là một trong những xã đặc biệt khó khăn của huyện, chủ yếu bà con các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú sinh sống. Để giữ gìn an ninh trật tự, ngăn chặn các loại tội phạm, tệ nạn ma túy, cấp ủy, chính quyền phối hợp với lực lượng Công an xã, huyện vận động bà con thực hiện tốt phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” gắn với mô hình bản không có tệ nạn ma túy. Quản lý chặt chẽ hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng, riêng thanh niên trong xã đi tới các nơi khác làm thuê phải vận động họ ký cam kết không sử dụng ma túy. Các bản xây dựng hương ước, quy ước nếu gia đình nào phát hiện có người nghiện ma túy sẽ không bình xét gia đình văn hóa. Nhờ vậy, nhiều năm nay, bà con sống đoàn kết, tập trung phát triển kinh tế”.
Hàng năm, Công an tỉnh phối hợp với các huyện, thành phố xây dựng kế hoạch triển khai công tác tuyên truyền, vận động không trồng cây thuốc phiện. Trong đó, tập trung phòng ngừa, phá nhổ cây thuốc phiện tại xã Tà Tổng (huyện Mường Tè). Trong năm qua, Công an tỉnh chỉ đạo Công an huyện Mường Tè tham mưu Ban Chỉ đạo Phòng chống tội phạm huyện xây dựng kế hoạch thực hiện, tăng cường 115 đồng chí, chia làm 12 tổ công tác ra quân xuống 12/12 bản thuộc xã Tà Tổng thực hiện kế hoạch phá nhổ cây thuốc phiện. Niên vụ năm 2019 - 2020, các lực lượng chức năng phát hiện, phá nhổ 6.243m2 diện tích có trồng cây thuốc phiện, tập trung tại các huyện: Mường Tè, Than Uyên, Tân Uyên, Phong Thổ. Riêng năm 2020, lực lượng Công an tỉnh tập trung đấu tranh triệt phá các đường dây ma túy lớn, xóa các tụ điểm phức tạp về ma túy trên địa bàn, đã phát hiện 370 vụ, bắt 451 đối tượng; thu 13,24kg hêrôin, 8,4kg thuốc phiện, 12,63kg ma túy tổng hợp.
Công tác phòng, chống mại dâm được các cấp, ngành quan tâm, triển khai thực hiện có hiệu quả. Theo thống kê, số cơ sở kinh doanh dịch vụ có nguy cơ phát sinh hoạt động mại dâm gồm 125 khách sạn, nhà nghỉ và cơ sở cho thuê lưu trú; 61 cơ sở kinh doanh karaoke và massage. UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 234/KH-UBND ngày 12/2/2020 về việc kiểm tra thực hiện pháp luật về phòng, chống mại dâm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh năm 2020. Trong đó, tập trung phát hiện, bắt giữ, điều tra xử lý các vụ chứa mại dâm và môi giới mại dâm; duy trì công tác xây dựng xã, phường, thị trấn lành mạnh không có tệ nạn mại dâm; chỉ đạo Đội kiểm tra liên ngành 178 cấp huyện, thành phố tăng cường các hoạt động thanh tra kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ bị lợi dụng hoạt động mại dâm trên địa bàn. Đến nay, Đội kiểm tra liên ngành 178 đã tiến hành kiểm tra 45 cơ sở trên địa bàn huyện, thành phố. Qua đó, tiến hành nhắc nhở 23 lượt cơ sở; các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 1 vụ, 2 đối tượng về hành vi chứa mại dâm.
Có thể khẳng định, trong thời gian qua, công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm đã đạt được những thành tích quan trọng, góp phần giữ vững an ninh, chính trị của địa phương mang lại bình yên cho Nhân dân.