Những con số tăng trưởng
Trong bức tranh kinh tế của tỉnh từ đầu năm đến nay, hoạt động phát triển doanh nghiệp và thu hút đầu tư ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Toàn tỉnh thành lập mới 228 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký trên 13.100 tỷ đồng, vượt 26,7% kế hoạch năm và tăng 106 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, tỉnh thu hút 56 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký trên 41.000 tỷ đồng, tăng 1,4 lần về số dự án và 3,6 lần về vốn đăng ký so với cùng kỳ. Toàn tỉnh cũng thành lập mới 35 hợp tác xã (HTX), đạt 109,4% kế hoạch năm, vượt 3 HTX so với chỉ tiêu đề ra.
Những con số trên cho thấy hoạt động đầu tư, kinh doanh trên địa bàn đang có thêm động lực. Số doanh nghiệp, HTX thành lập mới tăng tạo cơ sở mở rộng lực lượng tham gia sản xuất, kinh doanh; sự gia tăng về số dự án và vốn đăng ký đầu tư cho thấy tiềm năng của Lai Châu tiếp tục nhận được sự quan tâm từ các nhà đầu tư.

Theo thông tin tại cuộc họp báo định kỳ quý III/2026 của UBND tỉnh, GRDP 9 tháng tăng 9,62%, cao hơn 0,32 điểm phần trăm so với kịch bản đề ra. Trong đó, các khu vực công nghiệp - xây dựng, dịch vụ, nông, lâm nghiệp và thủy sản đều ghi nhận mức tăng trưởng. Đây là những lĩnh vực có mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu đầu tư, phát triển sản xuất, mở rộng dịch vụ và tạo lập thị trường cho doanh nghiệp.
Một dấu mốc quan trọng trong hoạt động xúc tiến đầu tư của tỉnh là Hội nghị Xúc tiến đầu tư Lai Châu năm 2026, tổ chức ngày 30/6 tại Hà Nội. Tại hội nghị, tỉnh trao 19 quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 18 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký trên 27.700 tỷ đồng; ký 19 biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư, tổng vốn dự kiến trên 172.000 tỷ đồng.
Quy mô vốn được các nhà đầu tư quan tâm cho thấy Lai Châu đang từng bước mở rộng khả năng kết nối, tìm kiếm thêm nguồn lực cho phát triển. Tuy nhiên, số vốn đăng ký chưa thể khẳng định mà phải được hiện hữu thành dự án cụ thể, tạo ra sản phẩm, việc làm và đóng góp cho ngân sách nhà nước.

Mô hình mới từ cơ sở
Nếu các dự án quy mô lớn mở ra dư địa phát triển trong những lĩnh vực như: năng lượng, nông nghiệp và du lịch, thì sự hình thành của các mô hình kinh tế ở cơ sở lại cho thấy một hướng chuyển động khác: người dân từng bước tổ chức sản xuất theo mô hình tập thể, chú trọng chế biến sản phẩm và tìm kiếm thị trường tiêu thụ.

Tại xã Bum Tở, HTX Nông nghiệp Phìn Chiển mới thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 8/2026 với 7 thành viên, tổng vốn điều lệ 500 triệu đồng, ngành nghề sản xuất gồm chế biến từ thịt như: trâu sấy, lợn sấy, thịt chua và các sản phẩm địa phương. Anh Phùng Phí Po - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp Phìn Chiển cho biết, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và các cơ quan chuyên môn thông qua các nền tảng số, việc tiêu thụ sản phẩm của HTX tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực sản xuất, HTX mong muốn được hỗ trợ thêm máy móc, thiết bị phục vụ chế biến.
Theo ông Nguyễn Quang Hải - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, sự phát triển của khu vực kinh tế tập thể thời gian qua cho thấy nhận thức của người dân về vai trò, lợi ích của mô hình HTX từng bước được nâng lên. Từ sản xuất riêng lẻ, người dân đã chủ động liên kết, hợp tác để tổ chức sản xuất, kinh doanh, cùng chia sẻ nguồn lực và tìm kiếm cơ hội phát triển. Kết quả này có sự đóng góp của công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn thành lập HTX và sự phối hợp giữa Liên minh HTX tỉnh với các địa phương, cơ quan chuyên môn.

Tuy nhiên, thành lập HTX mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là phải giúp các HTX duy trì hoạt động ổn định, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và tạo được sinh kế bền vững cho thành viên. Muốn vậy, các HTX cần được hỗ trợ thiết thực về phương án sản xuất, tiếp cận nguồn vốn, ứng dụng khoa học công nghệ, cải tiến quy trình chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm và kết nối thị trường tiêu thụ. Sự đồng hành của cơ quan chức năng cùng khả năng chủ động của mỗi HTX sẽ quyết định hiệu quả hoạt động sau thành lập. Đây cũng là hướng đi cần thiết để kinh tế tập thể phát triển thực chất, đóng góp tích cực vào sự phát triển của khu vực kinh tế ngoài Nhà nước trên địa bàn tỉnh.

Những chuyển động mới của khu vực kinh tế ngoài Nhà nước đang mở ra thêm cơ hội để Lai Châu khai thác tiềm năng, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển. Khi môi trường kinh doanh ngày càng thuận lợi, các dự án được triển khai đúng tiến độ, doanh nghiệp phát triển ổn định và những mô hình kinh tế ở cơ sở được hỗ trợ đúng nhu cầu, nguồn lực đầu tư sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa thành giá trị cụ thể. Đó cũng là nền tảng để khu vực kinh tế ngoài Nhà nước đóng góp vào tăng trưởng kinh tế trên địa bàn tỉnh.