Về chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị sửa quy định tại điểm b khoản 2 Điều 15 của dự thảo Luật theo hướng miễn toàn bộ tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở trong hạn mức đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo là người dân tộc thiểu số, thay vì quy định chung là “miễn, giảm tiền sử dụng đất”.

Theo đại biểu, đây là những đối tượng có đời sống còn nhiều khó khăn, thu nhập chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, khả năng tích lũy hạn chế. Nếu chỉ được giảm một phần tiền sử dụng đất, khoản tiền còn phải nộp vẫn có thể trở thành gánh nặng, khiến người dân khó tiếp cận chính sách.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Như Ý

Đại biểu phân tích, tại nhiều thôn, bản vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, giá đất còn thấp, diện tích chuyển mục đích sử dụng đất bị giới hạn trong hạn mức nên số thu ngân sách từ các trường hợp này không lớn. Trong khi đó, việc xác định nghĩa vụ tài chính, chuyển hồ sơ, thông báo và tổ chức thu nộp vẫn phát sinh chi phí hành chính. Vì vậy, cần cân nhắc giữa nguồn thu ngân sách với hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Đại biểu nhấn mạnh, đất được chuyển mục đích là đất có nguồn gốc hợp pháp mà người dân đang sử dụng, Nhà nước không phải bố trí thêm quỹ đất. Việc miễn toàn bộ tiền sử dụng đất sẽ thiết thực hơn, đồng thời cần quy định chặt chẽ về đối tượng, hạn mức và điều kiện thụ hưởng để tránh lợi dụng chính sách.

Đối với quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Điều 37, đại biểu cơ bản nhất trí với chính sách dành cho đất bị ảnh hưởng bởi thiên tai, song đề nghị làm rõ cơ chế xác định thiệt hại đối với tài sản không còn nguyên trạng sau thiên tai.

Từ thực tế tại các địa phương miền núi, đại biểu cho rằng khi xảy ra lũ quét, sạt lở đất, nhiều nhà ở, công trình và tài sản của người dân bị cuốn trôi, vùi lấp, gây khó khăn cho việc kiểm đếm, xác định giá trị thiệt hại. Nếu chỉ căn cứ vào hiện trạng sau thiên tai có thể không bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người dân.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định hoặc giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể về căn cứ, trình tự xác minh, xác định giá trị tài sản bị thiệt hại; đồng thời làm rõ giá trị pháp lý của các văn bản xác nhận thiệt hại do cơ quan có thẩm quyền lập, tạo cơ sở để địa phương thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh phát biểu ý kiến tại phiên họp. Ảnh: Yến Nhi

Về thẩm quyền quyết định và điều chỉnh hệ số giá đất tại Điều 75, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị nghiên cứu phân định thẩm quyền theo hướng HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, nguyên tắc và phạm vi điều chỉnh hệ số K; UBND cấp tỉnh quyết định, điều chỉnh hệ số K khi cần thiết trong phạm vi được Hội đồng nhân dân quyết định và có trách nhiệm báo cáo HĐND cùng cấp.

Theo đại biểu, cơ chế này vừa bảo đảm vai trò quyết định, giám sát của Hội đồng nhân dân, vừa tạo sự chủ động, linh hoạt cho Ủy ban nhân dân trong điều hành, kịp thời xử lý những biến động về giá đất do thay đổi quy hoạch, hạ tầng và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Thông qua các ý kiến góp ý, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) theo hướng bảo đảm tính khả thi, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời quan tâm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo và người dân chịu ảnh hưởng của thiên tai.