Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu Sùng A Hồ điều hành phiên thảo luận tại Tổ 16.

Tạo động lực phát triển mới cho Lai Châu và khu vực Tây Bắc

Theo Tờ trình của Chính phủ, ba dự án cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, Quảng Ngãi – Kon Tum và Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên có tổng chiều dài khoảng 430,5km, sơ bộ tổng mức đầu tư 162.393 tỷ đồng, được đề xuất đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công. Trong đó, Dự án cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong dài khoảng 119km, sơ bộ tổng mức đầu tư 50.990 tỷ đồng, dự kiến khởi công năm 2027, cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.

Tại các tổ thảo luận, các đại biểu đánh giá việc đầu tư ba tuyến cao tốc có ý nghĩa chiến lược trong hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông, tăng cường kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh.

Thảo luận tại Tổ 16, đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, nhấn mạnh tuyến cao tốc Bảo Hà – Lai Châu không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông mà còn tạo trục kết nối chiến lược giữa Lai Châu với Lào Cai, Hà Nội và mạng lưới cao tốc quốc gia. Dự án được kỳ vọng thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển du lịch, thương mại biên giới, công nghiệp chế biến và tiêu thụ nông sản, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi.

Đại biểu Triệu Kim Thắng, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, khẳng định tuyến cao tốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quốc phòng, an ninh, góp phần tăng cường khả năng cơ động lực lượng, xử lý các tình huống khẩn cấp, thiên tai, cứu hộ, cứu nạn tại khu vực biên giới. Đại biểu đề nghị nghiên cứu thiết kế tuyến đường đáp ứng yêu cầu kết hợp phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu cho rằng việc đầu tư các tuyến cao tốc thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với những địa phương còn nhiều khó khăn, tạo điều kiện để các tỉnh miền núi tiếp cận hệ thống giao thông hiện đại, khai thác tiềm năng phát triển và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.

Tại các tổ thảo luận khác, nhiều đại biểu cũng bày tỏ sự đồng tình với chủ trương đầu tư. Các ý kiến đánh giá cao vai trò của ba tuyến cao tốc trong thúc đẩy liên kết vùng, tạo thuận lợi cho giao thương, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và nâng cao đời sống Nhân dân, đặc biệt tại những địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn.

 Đại biểu Vũ Minh Đạo phát biểu tại phiên thảo luận.

Kiến nghị Trung ương ưu tiên hỗ trợ nguồn vốn cho Lai Châu

Vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là khả năng cân đối nguồn vốn của tỉnh Lai Châu. Theo phương án trình Quốc hội, tỉnh dự kiến bố trí khoảng 2.004 tỷ đồng, chiếm tới 38,7% kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030, tạo áp lực lớn đối với việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an sinh.

Từ thực tế đó, các đại biểu đề nghị Trung ương quan tâm hỗ trợ nguồn vốn, xác định mức đóng góp phù hợp với khả năng cân đối của từng địa phương, bảo đảm các tỉnh còn nhiều khó khăn như Lai Châu có đủ nguồn lực triển khai dự án mà không ảnh hưởng đến các công trình thiết yếu và nhiệm vụ an sinh xã hội.

Đồng tình với các ý kiến trên, đại biểu Nguyễn Tiến Hải, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang nhấn mạnh nguyên tắc địa phương càng khó khăn càng cần được ngân sách trung ương hỗ trợ nhiều hơn. Theo đại biểu, ngay cả khi Trung ương bảo đảm toàn bộ kinh phí xây dựng cao tốc, địa phương vẫn cần dành nguồn lực đầu tư các tuyến đường kết nối và công trình phụ trợ để phát huy hiệu quả dự án.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn tham gia ý kiến thảo luận.

Đáng chú ý, kiến nghị tăng hỗ trợ cho Lai Châu cũng nhận được sự quan tâm của các đại biểu tại những tổ thảo luận khác. Đại biểu Thái Thị An Chung, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đề nghị Trung ương nghiên cứu hỗ trợ thêm kinh phí giải phóng mặt bằng cho các địa phương khó khăn. Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp kiến nghị nghiên cứu sử dụng toàn bộ vốn ngân sách trung ương để đầu tư tuyến cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, tạo điều kiện cho tỉnh tập trung nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ đầu tư, phát triển khác.

Các ý kiến cho thấy sự đồng thuận không chỉ đối với chủ trương đầu tư mà còn về yêu cầu phân bổ nguồn lực công bằng, hợp lý, tạo điều kiện để các địa phương miền núi vừa triển khai công trình giao thông chiến lược, vừa bảo đảm nguồn lực phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư

Bên cạnh vấn đề nguồn vốn, các đại biểu đề nghị xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, thực hiện đồng bộ công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư; tăng cường kiểm soát tiến độ, chất lượng, chi phí và phòng ngừa thất thoát, lãng phí. Đồng thời, quan tâm bảo đảm quyền lợi, sinh kế của người dân vùng dự án và bảo vệ môi trường.

Các đại biểu cũng kiến nghị lựa chọn phương án thiết kế phù hợp với địa hình miền núi, nghiên cứu xây dựng cầu cạn, hầm xuyên núi tại những vị trí cần thiết nhằm bảo đảm an toàn, hạn chế nguy cơ sạt lở và nâng cao hiệu quả khai thác lâu dài. Việc đầu tư đồng bộ các tuyến đường kết nối cũng được nhấn mạnh nhằm phát huy tối đa hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án.

Đại biểu Triệu Kim Thắng phát biểu tại phiên thảo luận.

Với sự đồng thuận cao về chủ trương đầu tư, các đại biểu kỳ vọng ba tuyến cao tốc sớm được triển khai, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, tăng cường kết nối vùng và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội. Đối với tỉnh Lai Châu, tuyến cao tốc Bảo Hà – Lai Châu không chỉ là công trình giao thông được Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh mong đợi, mà còn được kỳ vọng trở thành trục kết nối chiến lược, mở ra không gian phát triển mới, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố quốc phòng, an ninh khu vực Tây Bắc.