Lễ hội Then Kin Pang: Linh hồn của người Thái trắng

Thứ năm, 15/10/2026 - 06:27

Hotline: (02133) 878 436 Mail tòa soạn Đọc báo in

Văn hóa

Nhấn để tìm kiếm tin cùng tác giả

Thứ tư, 22/09/2010 08:29

- (BLC) – Lễ hội Then Kin Pang là nét văn hoá đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo của dân tộc Thái trắng khu vực Mường So, huyện Phong Thổ.

Dòng Nậm Na ngàn đời vẫn chảy

Suối Nậm So vẫn oằn gánh nặng phù sa…

Qua bao thăng trầm biến cố của lịch sử dân tộc, người Thái đã đúc kết được kho tàng văn hoá văn nghệ phong phú, đa dạng, giàu bản sắc. Thể hiện sự trường tồn qua thời gian với ý nghĩa tâm linh to lớn là Lễ hội “Then Kin Pang” – được ví như linh hồn của người Thái trắng ở khu vực Mường So, huyện Phong Thổ.

Thi té nước tại Lễ hội.

Khi những cơn mưa cuối xuân, đầu hạ về; lúa trên đồng đang thì trổ bông; hoa Bó mạ nở vàng khắp các triền đồi, ven bờ suối thì người dân nơi đây lại nô nức trẩy hội Then Kin Pang. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, 3 đêm vào trung tuần tháng 3 âm lịch hàng năm.

Theo truyền thuyết của dân tộc Thái trắng kể lại rằng: Sau Pô Phà (vua trời) là Then. Các vị Then đều có lòng bao dung độ lượng, yêu thiên nhiên cỏ cây, con người. Vì vậy vua trời đã phái các thần Then xuống hạ giới đầu thai thành người phàm trần để cứu nhân độ thế. Ai đau ốm thì được Then cho thuốc. Người nào gặp rủi ro, vận hạn Then sẽ cầu phúc cho tai qua nạn khỏi. Then cũng là người đại diện để cầu nguyện các vị thần linh trên trời tạo phúc cho dân, ban cho mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, bản Mường yên vui no ấm. Đây cũng là ngày các Lụ liệng - Lụ hương (tức là những người con nuôi được Then cầu hồn, chữa bệnh) dâng lễ tạ ơn Then.

Bàn thờ Then được trang trí rực rỡ, nhiều màu sắc. Hoa Bó mạ là lễ vật chủ đạo. Vì loài hoa này được xem là biểu tượng của Then Kin Pang – có hoa Bó mạ mới có ngày hội Then.

Người Thái có câu:

Bó pục púng Then cả

Bó mạ púng Then sương

(Hoa bưởi nở Then sướng

Hoa Bó mạ nở Then vui).

Ngoài ra, trên bàn thờ còn có con én gấp bằng giấy màu, đàn tính tẩu, quả còn; trên mâm có một con lợn, một con gà luộc để nguyên con, xôi nếp, rượu, nước... Các lễ vật cúng đã thể hiện sự đầy đủ của vạn vật cỏ cây hoa lá, để báo hiệu một năm mới no đủ, tươi mới đã về.

Ngoài ra, Then Kin Pang bao giờ cũng có một mâm lễ cúng tạ ơn những người có công lập bản dựng Mường; tạ ơn những vị anh hùng đã có công đánh giặc giữ Mường.

Mọi người đến với lễ hội đều tâm niệm thắp hương lên bàn thờ Then để cầu nguyện một năm may mắn, cuộc sống an lành, gia đình hạnh phúc. Các gia đình có người chết cũng dâng các lễ vật để nhờ Then xin với các vị thần linh cho các hồn ma về hưởng.

Ngày đầu tiên làm lễ, ông (bà) Then kiêng kị không ăn thịt các con vật; các cô gái được chọn làm Sao chẩu phải có sắc đẹp và chưa chồng để hầu hạ các vị thần xuống trần gian vui chơi.

Bước vào hành lễ, người đủ tiêu chuẩn được dân bản bầu ra mặc trang phục của Then, tay đánh đàn tính tẩu trông uy nghi như một vị tướng.

Những hành động dâng hoa, dâng lễ, mời rượu, cùng những lời diễn xướng của Then như đối thoại được với các đấng thần linh tối cao trên trời. Con người đã làm cho thiên nhiên say đắm.

Kết thúc phần lễ, Then và các Sao chẩu múa điệu quát bó héo (quét hoa tàn):

Hoa héo hoa về gốc

Hoa úa hoa về thân

Tất cả cây cối chết trơ

Nhưng hoa vẫn nảy mầm.

Đó là niềm tin vào sự luân hồi bất diệt. Con người chết đi không phải là chết mà vẫn còn tiếp tục sống ở thế giới mới, cũng như những bông hoa kia héo tàn lại trở về với thân, cây lại đâm chồi nảy lộc. Cũng như quá khứ không mất mà luôn hiện hữu ở trong chúng ta.

Bước vào phần Hội, mọi người cùng nắm tay nhau đoàn kết chất ngất điệu xoè:

Không múa hát thì lúa nương không mảy hạt,

Hoa không kết trái,

Gái không tìm được đôi,

Trai không tìm được bạn.

Như vậy, Then Kin Pang là dịp để trai bản, gái mường gặp gỡ và thể hiện mình qua những câu hát, điệu múa. Sau lễ hội, nhiều đôi trai gái đã nên vợ chồng.

Lễ hội Then có sức mạnh lan toả ra một vùng và thu hút các dân tộc khác cùng tham gia. Người Thái ở Mường Là, huyện Kim Bình, Vân Nam (Trung Quốc) ở xa cũng về dự hội; người Mông từ núi cao xuống; người Dao ở bản bên sang… Đàn ông thì mang theo dây song dài để chơi trò chặc vai (kéo co), phụ nữ thì mang theo quả còn, én cáy để cùng chơi với chị em người Thái. Đây cũng chính là hạt nhân để cố kết cộng đồng các dân tộc. Qua đó tạo ra sức mạnh to lớn để xây dựng, phát triển bản mường, chống giặc ngoại xâm và thiên tai.

Trong hai ngày còn lại, các già bản, già mường ngồi trong nhà Then kể cho con cháu nghe về lịch sử bản mường, kể về các anh hùng có công đánh giặc giữ Mường. Còn lớp trung niên, nam thanh nữ tú thì múa hát, chơi các trò chơi dân gian như: ném còn, tó má lẹ, kéo co, đẩy gậy, té nước, bơi lội.

Các trò chơi được mọi người tham gia hào hứng với mong ước chinh phục tự nhiên, cầu có sức khoẻ cường tráng. Đồng thời cũng thể hiện sự khéo léo, tài giỏi và gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng thôn bản.

Đến với lễ hội chúng ta còn được thưởng thức những món ăn dân gian truyền thống của người Thái như: cơm lam, rau gai, cà rừng, cá bống nướng, ve sầu, bọ xít, dế mèn… bỏ vào miệng nhai kỹ ta mới thấy được vị thơm ngon của từng món ăn, mang đậm hương rừng Tây Bắc. Đồng thời, ta cũng thấy được đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Thái.

Lễ hội Then Kin Pang là nét văn hoá đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo, góp phần vào việc xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều

Lai Châu phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Sông Đà vào xuân

Đoàn VĐV Lai Châu giành 3 giải nhất, nhì tại Giải bán marathon Quốc tế Việt Nam 2026

Các chính sách mới có hiệu lực từ 01/1/2026

Lễ Chào cờ chào năm mới năm 2026

Kỳ 2: Những hệ giá trị không chỉ sống mà còn mang về kinh tế

Giữ gìn nghề dệt truyền thống của đồng bào dân tộc Lự

Trao giải cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Lai Châu

Để tâm hồn dân tộc trường tồn

Họp trực tuyến về công tác chuẩn bị tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026

Lễ hội "Kin Lẩu Khẩu Mẩu" xã Phong Thổ năm 2026

Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026

Sôi nổi các hoạt động tại Lễ hội Cốm Co Giàng xã Pắc Ta

Tin cùng chuyên mục

Lai Châu hưởng ứng Lễ phát động “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”

Xã Hội

10/10/2026 10:05

Sáng 10/10, tại Quảng trường Nhân dân tỉnh, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ phát động “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên” năm 2026 với hơn 5.000 người tham gia.

Cốm Co Giàng – Thơm hương nếp mới, đậm tình Lai Châu

Văn hóa

10/10/2026 10:03

UBND xã Pắc Ta tổ chức Lễ hội Cốm Co Giàng lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa hạt ngọc Pắc Ta”, nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, đặc biệt là nghề làm cốm của đồng bào Thái. Qua đó, quảng bá hình ảnh quê hương, con người và các sản phẩm đặc trưng của xã Pắc Ta, góp phần gắn bảo tồn bản sắc văn hóa với phát triển du lịch địa phương.

Lai Châu phát động phong trào toàn dân tập luyện thể thao

Văn hóa

10/10/2026 09:46

6 giờ sáng ngày 10/10, tại Quảng trường Nhân dân tỉnh, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ phát động “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên” năm 2026. Lễ phát động được kết nối trực tuyến với điểm cầu Trung ương tại Hà Nội.

Phát động Chương trình “Bản Sắc” năm 2026 trên nền tảng số

Văn hóa

09/10/2026 14:35

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Thông báo số 6232/BVHTTDL-VP về việc triển khai Chương trình “Bản Sắc” năm 2026. Đây là hoạt động trọng tâm hướng tới chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), nhằm khơi dậy niềm tự hào và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trên nền tảng số.

Khai mạc Lễ hội Cốm Co Giàng xã Pắc Ta lần thứ I năm 2026

Văn hóa

09/10/2026 12:31

Sáng 9/10, UBND xã Pắc Ta tổ chức khai mạc Lễ hội Cốm Co Giàng lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa hạt ngọc Pắc Ta”. Đồng chí Tống Thanh Hải – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh dự và phát biểu khai mạc.

Phát động Phong trào “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”

Văn hóa

08/10/2026 10:40

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Công điện số 69/CĐ-TTg ngày 7/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức Lễ phát động Phong trào “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”.

Từ ngày 10 - 11/10 sẽ diễn ra Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu xã Phong Thổ năm 2026

Văn hóa

07/10/2026 14:20

Từ ngày 10 đến 11/10/2026, tại khu vực cánh đồng bản Huổi Én, xã Phong Thổ, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, nghi lễ truyền thống và trò chơi dân gian đặc sắc. Đây là dịp để đồng bào dân tộc Thái gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa gắn với cây lúa, hạt cốm và đời sống cộng đồng.

Y-Fest lần đầu đến Lai Châu: Khi một đêm nhạc trở thành điểm hẹn văn hóa của miền Tây Bắc

Văn hóa

07/10/2026 10:41

Lần đầu tiên đến với Lai Châu, Viettel Y-Fest 2026 mang đến cho hàng vạn khán giả một đêm nhạc kết hợp giữa công nghệ, văn hóa bản địa và những trải nghiệm mới giữa miền Tây Bắc.

Quyết tâm xây dựng môi trường công sở không khói thuốc

Xã Hội

05/10/2026 09:52

Phong trào "Công sở không khói thuốc" được cấp ủy, chính quyền xã Khun Há triển khai quyết liệt và bài bản, không chỉ góp phần thay đổi diện mạo cơ quan hành chính mà còn từng bước lan tỏa lối sống lành mạnh đến từng thôn bản, làm thay đổi nhận thức của bà con nhân dân.

Cảm nhận của người dân Lai Châu về Viettel Y-Fest 2026

Xã Hội

04/10/2026 18:44

Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên tổ chức tại tỉnh Lai Châu, mang theo không gian âm nhạc hiện đại, sôi động với sự góp mặt của nhiều ca sĩ được khán giả yêu thích. Sự kết hợp giữa âm nhạc hiện đại tạo nên những trải nghiệm mới mẻ cho người dân, du khách. Với nhiều khán giả, đêm nhạc không chỉ là dịp thưởng thức nghệ thuật mà còn để lại những cảm xúc, kỷ niệm đáng nhớ về một sự kiện quy mô lớn được tổ chức tại Lai Châu.