Xã Mường So có 1.868 hộ, 6.600 nhân khẩu với 65% người dân sinh sống là đồng bào dân tộc Thái, tập trung nhiều ở các bản: Vàng Pheo, Phiêng Đanh, Huổi Én, Huổi Nả… Để bản sắc văn hóa dân tộc Thái không bị mai một, nhất là trong giai đoạn các nền văn hóa đang có xu thế giao thoa, Đảng ủy, UBND xã Mường So đã chỉ đạo đội ngũ cán bộ, công chức, trưởng các thôn, bản đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc văn hóa trong cuộc sống. Khuyến khích mỗi người dân chủ động tìm hiểu về nét đẹp văn hóa, giá trị lịch sử thông qua sách, báo, tài liệu chuyên ngành.

Lễ hội Nàng Han được xã Mường So phục dựng và duy trì tổ chức thường niên từ nhiều năm nay.

Anh Bùi Quang Lịch – Phó Chủ tịch UBND xã Mường So cho biết: Chúng tôi luôn động viên nhân dân tích cực tham gia vào các hoạt động bảo tồn, giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc nói chung, dân tộc Thái nói riêng. Trước hết bằng việc tham gia vào các đội văn nghệ thôn bản; các hoạt động lễ hội hàng năm; mặc trang phục, nấu các món ăn truyền thống của đồng bào thường xuyên. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tăng cường tổ chức các hoạt động trong dịp lễ, tết, hội họp để các đội văn nghệ có dịp giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, lan tỏa các nét đẹp văn hóa, để văn hóa truyền thống thấm sâu vào tâm thức mỗi người dân. Các chế độ chính sách dành cho đội văn nghệ được chi đầy đủ, kịp thời, tạo điều kiện để các đội văn nghệ duy trì hoạt động.

Nhờ đó, đến nay người dân trong xã chủ động tham gia vào việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Qua thống kê, toàn xã hiện có trên 30 đội văn nghệ, đảm bảo mỗi thôn bản có 2-3 đội văn nghệ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân. Người dân trong xã cũng duy trì mặc trang phục áo cóm, váy nhung trong các dịp lễ tết, cưới hỏi. Điều này tôn lên vẻ đẹp duyên dáng của người con gái Thái bản địa.

Người dân xã Mường So tham gia tái hiện 6 điệu xòe cổ.

Những nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Thái như: đan lát, dệt vải; việc chế tác nhạc cụ đàn tính tẩu truyền thống được người dân giữ gìn. Hiện nay, toàn xã có trên 10 người dân biết chế tác đàn tính tẩu. Nhiều người dân giữ gìn nghề đan lát, dệt vải, có thể kể đến các ông bà: Thùng Văn Được, Nông Văn Cửu, Đồng Văn Miền (cùng ở bản Vàng Pheo), Đèo Thị Hạnh (thôn Tây An)…

Ông Thùng Văn Được – Người dân bản Vàng Pheo, xã Mường So nói, nhận thấy tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Thái nên tôi luôn tuyên truyền, vận động nhân dân trong bản, nhất là con cháu, người thân trong gia đình, hàng xóm giữ gìn bằng nhiều việc làm cụ thể. Bản thân tôi nêu gương làm trước, giờ đây dù tuổi đã cao nhưng tôi vẫn tự mình đan rổ, rá, đó bắt cá… để phục vụ nhu cầu gia đình vừa để dạy cho con cháu giữ nghề không bị mai một.

Trang phục áo cóm được người dân xã Mường So duy trì mặc trong các dịp lễ, tết tôn lên vẻ đẹp của người con gái.

Điều đặc biệt là các lễ hội truyền thống từ Nàng Han đến Kin Lẩu Mẩu Khẩu được xã duy trì tổ chức hàng năm vào tháng 2 và tháng 9 âm lịch với nhiều hoạt động phong phú, thu hút nhiều người dân, du khách tham gia. Điển hình như lễ hội Nàng Han năm 2025 gồm 2 phần, phần lễ tiến hành nghi lễ cúng Nàng Han, nghi thức lấy nước từ mó nước Nàng Han. Phần hội diễn ra sôi nổi với phần thi văn nghệ, thi người đẹp Mường So. Các trò chơi dân gian (tó má lẹ, tung còn, én cáy…), các điệu múa xòe cổ, được tái hiện.

Trong đời sống hàng ngày, các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái được người dân nấu thường xuyên. Mỗi khi du khách có nhu cầu đặt thì nhà hàng Tâm Nhung hay các thôn bản đều có thể nấu nướng phục vụ chu đáo. Không dừng lại ở đó, nhân dân giữ gìn các nếp nhà sàn (toàn xã còn trên 40 ngôi nhà sàn). Hiện nay các trường học trên địa bàn xã cũng chủ động giáo dục cho học sinh về bản sắc văn hóa dân tộc Thái trong các buổi sinh hoạt ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp; xây dựng các không gian văn hóa truyền thống để học sinh được tìm hiểu dễ dàng hơn.

Chính việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc đã giúp xã Mường So thực hiện hiệu quả việc xây dựng đời sống văn hóa. Kết thúc năm 2024, 11/11 thôn, bản của xã đều đạt thôn bản văn hóa, 92% số hộ đạt gia đình văn hóa. Gần đây lễ hội Nàng Han vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Xã Mường So đang góp phần đưa Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 17/2/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu về bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021-2025 định hướng đến năm 2030 đi vào cuộc sống.