Hiện nay, vẽ sáp ong trên vải thổ cẩm không chỉ dừng lại ở việc vẽ hoạ tiết để làm váy, áo, các sản phẩm lưu niệm bán cho khách du lịch mà còn được ứng dụng kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm để sáng tác nên các tác phẩm hội hoạ. Cách làm này có thể phát triển sản phẩm thương mại về trang trí, thời trang, thêm cơ hội thu nhập cho bà con dân tộc thiểu số.
Chị Nguyễn Thanh Thanh (giáo viên mỹ thuật Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh) cho biết: Kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm của dân tộc Mông hoa là một trong những loại hình nghệ thuật độc đáo mà mỗi tác phẩm được xem như những trang ký sử của đồng bào. Thông qua những câu chuyện về họa tiết hoa văn trang trí, những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mông hoa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tuy nhiên, kỹ thuật vẽ sáp ong, nhuộm chàm truyền thống của đồng bào Mông hoa ngày càng ít người biết. Thực trạng đó đang là mối lo ngại về sự mai một giá trị bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.
Xuất phát từ đó, chị Thanh cùng học sinh trong Câu lạc bộ Mỹ thuật Trường phổ thông DTNT THPT tỉnh nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật vẽ sáp ong truyền thống của đồng bào Mông hoa tại bản Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ) để sáng tác các tác phẩm hội họa. Bằng cách sáng tạo những nét vẽ sáp ong trên vải thành những tác phẩm hội họa không chỉ giúp nâng cao năng lực mỹ thuật cho học sinh trong các hoạt động thực hành sáng tạo, kích thích sự tìm tòi, học hỏi mà qua đó các em hiểu được giá trị của văn hoá, nghệ thuật truyền thống, có ý thức giữ gìn, bảo lưu, phát huy và phát triển trong đời sống hiện đại. Có thể tìm những hướng đi riêng cho các sản phẩm truyền thống khác, tạo ra sự phong phú cho hội hoạ, làm giàu bản sắc dân tộc. Việc phát triển và sáng tạo loại hình này trong hội họa sẽ mang đến làn gió mới trong nghệ thuật, góp phần tạo nên cách biểu đạt mới về cuộc sống, con người bằng ngôn ngữ hội họa.

Thành viên Câu lạc bộ Mỹ thuật Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT tỉnh sáng tác tác phẩm hội họa bằng sáp ong tại bản Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ).

Theo chị Thanh, hiện nay các bức tranh được làm từ sáp ong chưa có trên thị trường mà mới có tranh được sử dụng chất liệu màu nước, bột, sáp, chì. Hơn nữa, qua tham khảo ở các trường đại học cũng chưa có giáo trình nào nói về dạy vẽ sáp ong, tại các bảo tàng nghệ thuật cũng chưa xuất hiện bức tranh vẽ bằng sáp ong. Do đó, nếu phát triển thành công nghệ thuật vẽ sáp ong trên vải bông, vải lanh thành tác phẩm hội họa thì sẽ sáng tạo ra một chất liệu vẽ tranh hoàn toàn mới với 100% nguyên liệu từ tự nhiên, một trong những xu hướng của hội hoạ đương đại gần với sinh thái. Nếu đưa kỹ thuật vẽ sáp ong truyền thống trên vải vào các trường học tiểu học, THCS tại Sin Suối Hồ và những điểm du lịch có đồng bào thiểu số sinh sống thì sẽ góp phần bảo tồn nghệ thuật truyền thống của dân tộc và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Để việc vẽ tranh bằng sáp ong đạt kết quả như mong đợi, chị Thanh cho học sinh vẽ ra giấy, sau đó lựa chọn những bức tranh đẹp tô lại trên vải. Sao cho khi nhìn vào bức tranh, người yêu hội họa có thể cảm nhận được nét đặc sắc riêng, những yếu tố chứa đựng bản sắc văn hóa của các dân tộc sinh sống ở vùng cao. Để có thể đưa những bức tranh đến tay người yêu hội họa, khách du lịch đến tham quan nghỉ dưỡng tại các homestay Sin Suối Hồ, vào thứ 7, chủ nhật hằng tuần, Câu lạc bộ Mỹ thuật Trường DTNT THPT tỉnh tổ chức buổi workshop trưng bày tranh tại bản du lịch Sin Suối Hồ cho khách du lịch trải nghiệm. Chị Thanh nhờ 5 phụ nữ Mông bản Sin Suối Hồ chuẩn bị vải, sáp ong hướng dẫn khách du lịch vẽ tranh với ngày công 200 nghìn đồng/ngày, mỗi khách du lịch có nhu cầu trải nghiệm vẽ tranh bằng sáp ong thì trả 50 nghìn đồng. Đến nay, Câu lạc bộ Mỹ thuật Trường DTNT THPT tỉnh vẽ được 50 bức tranh, trong đó 30 tác phẩm hội họa bằng kỹ thuật vẽ sáp ong, nhuộm chàm trị giá khoảng 15 triệu đồng, bán được 7 tác phẩm tranh, 1 áo kimomo, 1 túi xách trị giá 4,1 triệu đồng.
Em Vũ Thị Minh Thư (thành viên Câu lạc bộ Mỹ thuật Trường DTNT THPT tỉnh) chia sẻ: Học tập tại Trường DTNT THPT tỉnh, ngoài được học các kiến thức cơ bản, chúng em còn được tiếp cận với văn hóa các dân tộc thiểu số khác trên địa bàn. Tham gia câu lạc bộ mỹ thuật, được cô giáo hướng dẫn sáng tác tác phẩm hội họa bằng sáp ong, em cảm thấy hứng thú, có thêm hiểu biết về kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm truyền thống. Qua đó, phát hiện ra những nét độc đáo của dân tộc Mông hoa bản Sin Suối Hồ cần được giữ gìn và phát triển. Với những gì học hỏi được, chúng em có thể ứng dụng, thực hành kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm vào sáng tác các tác phẩm hội họa.
Chị Thanh mong muốn quảng bá sâu rộng hơn về loại hình nghệ thuật vẽ sáp ong trên vải bông trong nền hội họa. Điều đó kết nối người sáng tác với những người thưởng thức để tác phẩm đến được với đông đảo công chúng. Việc làm này sẽ làm nên mối liên hệ sâu rộng đoàn kết dân tộc, để mọi người hiểu hơn về đời sống, văn hóa của cộng đồng dân tộc Mông và các cộng đồng dân tộc thiểu số khác. Tuy nhiên, để có thể thực hiện được cần có sự kết hợp của chính quyền địa phương và những người dân tại điểm du lịch.