Kin Lẩu Khẩu Mẩu hay còn gọi là lễ hội cơm mới, là nét văn hóa truyền thống gắn bó với đời sống của đồng bào dân tộc Thái. Khi những thửa ruộng bước vào mùa thu hoạch, hạt lúa đầu mùa được người dân trân trọng làm thành những thức quà mang đậm hương vị quê hương.

Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, nghi lễ rước hồn lúa là một trong những hoạt động mang đậm dấu ấn văn hóa. Từ cánh đồng, những bông lúa được rước về bản trong không khí trang trọng, vui tươi. Hình ảnh bông lúa từ ruộng về bản gợi nhắc mối quan hệ gắn bó giữa con người với ruộng đồng, giữa lao động sản xuất với đời sống tinh thần của cộng đồng.

Cùng với đó là nghi lễ cúng hồn lúa, thể hiện sự tri ân đối với trời đất, thần linh và tổ tiên, cầu mong mùa màng thuận lợi, cuộc sống no đủ. Những nghi thức được gìn giữ qua nhiều thế hệ góp phần phản ánh thế giới quan, tín ngưỡng dân gian và cách ứng xử của đồng bào Thái đối với tự nhiên.

Một hoạt động được nhiều người chờ đợi là giã cốm “Khua Luống”. Những hạt cốm đầu mùa được tạo nên từ công sức của người dân, mang theo hương vị đặc trưng của đồng ruộng. Tiếng chày, tiếng cối hòa cùng không khí ngày hội tạo nên một không gian văn hóa vừa gần gũi vừa giàu bản sắc. Từ hạt lúa mới, người dân làm nên món quà quê giản dị nhưng chứa đựng trong đó câu chuyện về mùa màng, về lao động và sự gắn kết cộng đồng.

Sau phần lễ là không khí sôi nổi của phần hội với nhiều trò chơi dân gian như thi đập lúa, tung còn, thi én cáy, bịt mắt bắt vịt… Các hoạt động không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn giúp những giá trị văn hóa truyền thống trở nên gần gũi với thế hệ trẻ. Người dân địa phương có dịp cùng tham gia, cùng trải nghiệm và cùng trao truyền những phong tục, trò chơi đã gắn bó với đời sống cộng đồng từ lâu đời.

Đặc biệt, việc tổ chức các hoạt động ngay trong không gian đồng ruộng giúp lễ hội giữ được sự gắn kết với nguồn cội. Cánh đồng không chỉ là nơi tạo ra hạt lúa mà còn là không gian lưu giữ ký ức, phong tục và đời sống văn hóa của cộng đồng. Từ mùa lúa mới, người dân gặp gỡ, chia sẻ niềm vui sau một năm lao động và gửi gắm mong ước về một cuộc sống đủ đầy, bình an.

Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 cũng là dịp giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái tới nhân dân và du khách. Thông qua các nghi lễ, ẩm thực, trò chơi dân gian và hoạt động giao lưu văn hóa, những giá trị truyền thống được thể hiện sinh động trong đời sống đương đại.

Việc duy trì lễ hội góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái, đồng thời tạo thêm không gian để người dân và du khách trải nghiệm, khám phá những nét đẹp văn hóa truyền thống của xã Phong Thổ.