Theo quy định của Luật BHYT, học sinh là đối tượng bắt buộc tham gia BHYT. Sự bắt buộc này mang ý nghĩa nhân văn rất lớn bởi đảm bảo quyền lợi của các em được chăm sóc sức khỏe ban đầu tại trường học thông qua việc khám sức khỏe định kỳ, phân loại sức khỏe học sinh, tổ chức các hoạt động tư vấn, giáo dục sức khỏe và hướng dẫn cách phòng bệnh học đường, phòng tai nạn thương tích, phòng bệnh theo mùa… Ngoài ra, các em còn được đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y tế công lập và được chi trả kinh phí khám, chữa bệnh theo quy định.

Cán bộ y tế học đường Trường Tiểu học số 2 (thành phố Lai Châu) tuyên truyền về lợi ích của việc tham gia bảo hiểm y tế đến học sinh trong trường.

Để chính sách BHYT đến với học sinh, hằng năm BHXH tỉnh đã kịp thời phối hợp ban hành các văn bản hướng dẫn về mức đóng BHYT, mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, hỗ trợ từ Quỹ kết dư BHYT; giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHYT học sinh cho từng huyện, thành phố. Chỉ đạo BHXH cấp huyện phối hợp chặt chẽ với các Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức thực hiện tốt chính sách BHYT học sinh, phấn đấu 100% học sinh tham gia BHYT. Đồng thời, tích cực tuyên truyền chính sách BHYT tới phụ huynh và học sinh bằng nhiều hình thức, nội dung phù hợp đảm bảo có trọng tâm, trọng điểm, dễ hiểu, thiết thực. Chú trọng tuyên truyền mạnh nhất vào thời điểm tháng 9 sau khai giảng năm học mới là tháng cao điểm phát động.

Bên cạnh đó, BHXH tỉnh cũng quan tâm đến việc hướng dẫn thủ tục, hồ sơ, quy trình thu, nộp; thực hiện in cấp thẻ BHYT chính xác, kịp thời; trích chuyển kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu và chi phí thù lao cho đại lý nhà trường thực hiện công tác BHYT đúng quy định. Cử cán bộ quản lý và đôn đốc trực tiếp từng cơ sở nhà trường, lấy danh sách học sinh ra lớp cụ thể để rà soát, xác định đối tượng học sinh đã tham gia, chưa tham gia và tham gia ở nhóm đối tượng khác để khai thác, vận động triệt để. Tổng hợp đề xuất BHXH Việt Nam biểu dương, khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác BHYT học sinh.

Kết quả, 5 năm gần đây, số học sinh tham gia BHYT trên địa bàn tỉnh tăng. Cụ thể, nếu như năm 2015 toàn tỉnh có 9.262 học sinh tham gia BHYT, năm 2016 có 8.917 học sinh tham gia BHYT thì 3 năm gần đây số lượng học sinh trong tỉnh tham gia BHYT lần lượt lên đến 11.404 học sinh (năm 2017), 12.687 học sinh (năm 2018) và 12.659 học sinh (năm 2019). Nhiều trường có 100% học sinh tham gia BHYT như: Trường Tiểu học số 2 (thành phố Lai Châu), Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Trường Tiểu học thị trấn Than Uyên (huyện Than Uyên), Trường THCS thị trấn Tân Uyên (huyện Tân Uyên).

Thực tế tìm hiểu việc tham gia BHYT của học sinh tại Trường Tiểu học số 2, chúng tôi được biết, những năm gần đây, Ban Giám hiệu nhà trường, các thầy, cô giáo, cán bộ y tế học đường nỗ lực vào cuộc tuyên truyền đến phụ huynh và học sinh chính sách liên quan đến BHYT trong các giờ chào cờ. Với học sinh có hoàn cảnh khó khăn, giáo viên nhà trường đến tận nhà để vận động giúp phụ huynh, học sinh hiểu, nhận thức đầy đủ về giá trị, quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia BHYT học sinh tại trường.

Chị Pờ Thị Hòa - Hiệu trưởng Trường Tiểu học số 2 khẳng định: “3 năm gần đây, 100% học sinh trong trường tham gia BHYT, điều này giúp việc chăm sóc sức khỏe học sinh tốt. Trong trường không có dịch bệnh lớn xảy ra, không có ca, vụ ngộ độc thực phẩm. Các em học tập hiệu quả, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Và, trong tháng 8/2019 vừa qua, nhà trường vinh dự là một trong những tập thể được Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam tặng Bằng khen vì thực hiện tốt chính sách BHYT học sinh năm học 2017 - 2018 và 2018 - 2019”.

Với các trường: Tiểu học thị trấn Than Uyên (huyện Than Uyên), THCS thị trấn Tân Uyên (huyện Tân Uyên)… cũng có những cách làm sáng tạo thu hút học sinh tham gia BHYT. Cụ thể, các trường chú trọng triển khai công tác BHYT học sinh ngay từ năm đầu năm học, mời Giám đốc BHXH huyện phối hợp tuyên truyền và giải đáp những thắc mắc của phụ huynh trong các cuộc họp. Giáo viên chủ nhiệm các lớp được nhà trường giao nhiệm vụ phát tờ rơi và phân tích kỹ về quyền lợi được hưởng khi tham gia BHYT đến từng phụ huynh, học sinh. Nhà trường còn thuyết phục bằng cách giới thiệu cụ thể học sinh của trường đã được hưởng quyền lợi từ BHYT khi không may bị bệnh.

Thời điểm thu tiền BHYT học sinh cũng được Ban Giám hiệu các trường lựa chọn hợp lý. Thay vì thu tiền BHYT vào dịp đầu năm học mới, các trường chia các đợt thu khác nhau. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, trường chỉ đạo bộ phận kế toán cập nhật thường xuyên về tình hình thu BHYT theo tuần, tháng của giáo viên chủ nhiệm lớp và báo cáo kịp thời tiến độ thu. Các trường đề nghị giáo viên chủ nhiệm lập danh sách học sinh không tham gia BHYT, nêu rõ hoàn cảnh và nhà trường vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí mua thẻ BHYT cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Theo thống kê của BHXH tỉnh, hiện nay còn rất ít học sinh chưa tham gia BHYT (ước khoảng 1%). Số học sinh chưa tham gia BHYT chủ yếu tập trung ở khu vực, nhóm đối tượng sống ở vùng khó khăn, không thuộc đối tượng được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tiền đóng cấp thẻ BHYT; người sống ở vùng thuận lợi nhưng điều kiện kinh tế khó khăn, không đủ điều kiện để mua thẻ BHYT hàng năm.

Với mục tiêu hướng tới hoàn thành bao phủ BHYT đến 100% học sinh trên địa bàn tỉnh, thời gian tới, BHXH tỉnh tiếp tục phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục chính sách pháp luật BHYT một cách thường xuyên. Đây là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và thành tích thi đua đối với tập thể, cá nhân vào cuối năm, đề xuất ngân sách địa phương hỗ trợ mức đóng BHYT cho học sinh sinh viên ngoài phần kinh phí đã được ngân sách Trung ương hỗ trợ.