Đến thăm các bản: Nậm Hạ, Sì Thâu Chải, Seo Hai, chúng tôi không chỉ chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của một vùng quê nghèo khó mà còn thấy việc giữ gìn vệ sinh môi trường của bà con đã tốt hơn trước rất nhiều. Qua quan sát, đường ngõ bản luôn sạch sẽ, không có vật nuôi thả rông, cống rãnh thoát nước được vệ sinh thường xuyên, người dân tự giác xây dựng chuồng trại, nhà tiêu xa khu dân cư hoặc nhà vệ sinh tự hoại để giảm ô nhiễm môi trường. Rác thải mỗi khi quét dọn được đưa vào lò đốt hoặc đưa ra các bãi tập trung. Điều này cho thấy nhận thức của người dân về môi trường đã thay đổi, biết quan tâm, bảo vệ không gian sống.

Trước đây, một phần do cuộc sống khó khăn, bà con ít quan tâm đến môi trường, rác thải vứt bừa bãi, vật nuôi thả rông, còn vệ sinh thì tiện đâu đi đấy. Nơi ăn uống, chế biến thức ăn gần chuồng trại, nhà tiêu; nhiều hộ còn tận dụng gầm sàn làm nơi nhốt trâu, bò. Không chỉ vậy, sau mỗi mùa vụ, rơm rạ không được tích trữ mà đốt tràn lan tạo thành những làn khói dày đặc ảnh hưởng đến chất lượng không khí...

Người dân bản Nậm Hạ vệ sinh đường ngõ bản.

Để thay đổi thói quen của Nhân dân, cán bộ, đảng viên của xã tích cực xuống cơ sở, vào tận nhà, gặp gỡ từng người dân để tuyên truyền, vận động bà con thay đổi nhận thức. Các anh phân tích, chỉ ra những tác hại của việc gây ô nhiễm môi trường thông qua lời nói, hình ảnh dẫn chứng cụ thể giúp người dân nhận biết, từ đó sửa chữa hành vi. Xã tạo điều kiện, đầu tư nguồn lực phát triển kinh tế, giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng, tu sửa các công trình công cộng như: bể nước tập trung, cống rãnh thoát nước... Xã còn chỉ đạo các hội, đoàn thể, đơn vị nhà trường triển khai nhiều biện pháp nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường tới hội viên, học sinh.

Nhận thức nâng lên, thói quen thay đổi, 510 hộ ở 5 bản tự giác mua cho gia đình mình sọt, thùng đựng rác, khi đầy mang đổ đúng nơi quy định. Người dân còn di chuyển chuồng trại xa khu dân cư, thường xuyên vệ sinh nhà, hộ nào khá giả đầu tư nhà tiêu tự hoại. Ở nơi sông, suối, đầu nguồn dẫn nước, bà con không thả rông gia súc và không tắm rửa, giặt đồ, vứt, đổ rác...; ai vi phạm làm ảnh hưởng đến nguồn nước sẽ bị phạt theo quy định của bản.

Chị Lỳ Phí Xó (bản Nậm Hạ) cho biết: Từ khi cán bộ xã tuyên truyền, ý thức của dân bản thay đổi rất nhiều. Rác thải sinh hoạt, chất thải vật nuôi không còn xuất hiện trên đường ngõ bản, thay vào đó là cây xanh trồng dọc 2 bên đường, có thùng đựng rác mini thuận lợi cho người dân đổ rác. Bản còn thường xuyên triển khai các đợt vệ sinh môi trường, giúp nhau tu sửa, di dời chuồng trại. Tôi luôn nhắc nhở con cháu có ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm nhỏ nhất.

Mỗi tuần 1 lần, các bản đồng loạt ra quân tiến hành vệ sinh môi trường, khơi thông, nạo vét cống rãnh, quét dọn trục đường nội bản, nội đồng, vệ sinh bể nước... Rác, chất thải được bà con chất đống cho vào thùng đựng mang đổ đúng nơi quy định. Đối với loại rác khó phân hủy như: đồ nhựa, túi nilon, chất thải rắn, người dân tiến hành đốt chứ không chôn lấp. Bà con còn trồng cây xanh dọc các tuyến đường xã, bản, chăm sóc, bảo vệ rừng để cải tạo chất lượng không khí. Ngoài ra, xã triển khai xây dựng lò đốt rác ở các bản để xử lý rác.

Không những vậy, các cơ sở chăn nuôi, giết mổ, kinh doanh hàng tạp hóa, sửa chữa xe máy, đồ gia dụng ký cam kết với chính quyền xã trong bảo vệ môi trường. Ngoài ra, xã quy hoạch khu nghĩa trang, nghĩa địa ở các bản, việc hiếu, hỷ được rút ngắn thời gian, đảm bảo đúng phong tục địa phương và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Anh Lý Ché Lòng - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Để làm tốt hơn công tác giữ gìn vệ sinh môi trường, ngoài tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức người dân, xã khoang vùng, xử lý các điểm đen về ô nhiễm môi trường; triển khai các đợt tổng vệ sinh từ xã đến các bản; đề xuất xin kinh phí xây dựng lò đốt rác; thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp gây ô nhiễm môi trường.

Với những biện pháp đúng đắn, môi trường ở xã Can Hồ ngày càng cải thiện, là điểm sáng để các xã khác học tập.