Trung Chải được chia tách, thành lập từ năm 2012 và là 1 trong 3 xã biên giới của huyện Nậm Nhùn; có 6 bản, 318 hộ với trên 1.600 hộ dân. Trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong xã đã đồng lòng, quyết tâm chung tay xây dựng NTM với nhiều kết quả nổi bật. Khi mới được thành lập, Trung Chải là xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo lên đến trên 70%, thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp một vụ, khi thiên tai xảy ra bà con lại rơi vào cảnh đói kém. Nhưng đó chỉ là câu chuyện của trước đây, còn hiện nay sau khi triển khai chương trình xây dựng NTM, tất cả đã đổi thay theo chiều hướng tích cực, xã đã đạt 11/19 tiêu chí NTM (gồm: thủy lợi, điện nông thôn, thông tin và truyền thông, lao động có việc làm, giáo dục và đào tạo…).

Để tìm hiểu về những đổi thay trong xây dựng NTM, chúng tôi có mặt tại Nậm Sẻ - một bản giáp biên của xã Trung Chải. Con đường vào bản dài khoảng 5km trước kia hoàn toàn là đường đất thì hiện nay đã được bêtông hóa. Toàn bộ 36 hộ dân của bản đã được dùng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, có nhà văn hóa bản, có điểm trường cho con em mình được học tập.

Ông Lý A Là - Trưởng Ban công tác Mặt trận của bản chia sẻ: Mừng lắm lắm khi chúng tôi được Nhà nước đầu tư đường, điện, trường học đến tận bản. Bà con giờ đây ai cũng tích cực chung tay, góp sức để cùng cấp ủy, chính quyền xây dựng NTM, nhiều hộ sẵn sàng góp đất, góp tiền bởi chúng tôi đã nhận thấy những lợi ích lớn từ chương trình. Từ xây dựng NTM, bà con đã biết đưa cơ giới vào sản xuất, rút ngắn thời gian lao động cho con người, nâng cao năng suất, sản lượng, góp phần thay đổi cuộc sống.

        Một lớp học được đầu tư xây dựng từ thực hiện chương trình xây dựng NTM ở bản Nậm Sẻ, xã Trung Chải (huyện Nậm Nhùn).

Nếu như trước kia, việc sản xuất nông nghiệp của bà con dựa hoàn toàn vào tự nhiên thì hiện nay trên địa bàn xã đã được đầu tư 8 công trình thủy lợi, đảm bảo tưới cho 100ha lúa và đáp ứng được 100% diện tích sản xuất. Cùng với đó, tỷ lệ hộ được sử dụng điện thường xuyên, an toàn đạt 95,2%; sóng điện thoại, dịch vụ viễn thông, internet được đưa đến các bản; các chỉ tiêu về phát triển giáo dục nông thôn đạt và vượt so với mục tiêu đề ra.

Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế năm sau cao hơn năm trước, tính đến hết năm 2020, số người tham gia bảo hiểm y tế của xã đạt 92,3%. Quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội nông thôn được giữ vững. Số hộ nghèo giảm còn 45,83%; thu nhập bình quân đạt trên 17 triệu đồng/người/năm. So với thời điểm mới chia tách, thành lập và đặc thù của một xã biên giới nhiều dân tộc cùng sinh sống, trình độ dân trí thấp, trong đó có dân tộc đặc biệt khó khăn như dân tộc Mảng, đây thực sự là những đổi thay rất lớn của xã Trung Chải sau 9 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM. Hiện, xã tập trung duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt được.

8 tiêu chí xã chưa đạt gồm: giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, thu nhập, nhà ở dân cư, hộ nghèo, môi trường, tổ chức sản xuất. Để hoàn thiện các tiêu chí này, thời gian tới xã cũng đã có những hướng đi, giải pháp cụ thể để thực hiện với mục tiêu sớm đưa xã về đích NTM. Trong đó, tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, ưu tiên nguồn lực cho phát triển sản xuất nâng cao thu nhập cho người dân; huy động hiệu quả sức dân trên tinh thần dân chủ, tự nguyện; làm điểm và nhân rộng các mô hình tiên tiến trong triển khai thực hiện.

Chú trọng hoạt động tuyên truyền xây dựng NTM ở cấp bản, hộ gia đình; phân rõ trách nhiệm của Nhà nước, từng đoàn thể chính trị - xã hội, hộ dân trong tham gia tổ chức thực hiện từng nội dung, công việc cụ thể của mỗi tiêu chí NTM. Củng cố, tăng cường đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đủ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ làm công tác tham mưu triển khai, tổ chức thực hiện chương trình tại xã. Mở lớp tập huấn, lập danh sách một số hộ gia đình tiêu biểu đi thăm quan học hỏi các mô hình sản xuất tiên tiến để Nhân dân học hỏi, áp dụng vào thực tế tại địa phương

Ông Lò A Tư - Chủ tịch UBND xã Trung Chải cho biết: Triển khai chương trình xây dựng NTM, thời gian tới cấp ủy, chính quyền xã huy động mọi nguồn lực, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị để thực hiện. Trong đó, tập trung tổ chức thực hiện để khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của xã gắn với giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, mức sống của Nhân dân. Với các tiêu chí khó, cần vốn đầu tư lớn, xã mong nhận được sự hỗ trợ nhiều hơn nữa của tỉnh, huyện trong quá trình thực hiện. Phấn đấu giai đoạn 2021-2025 xã đạt 15/19 tiêu chí NTM; thu nhập bình quân đạt 20-25 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm 5%/năm.

Những kết quả đã đạt được là động lực để cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc xã Trung Chải chung sức, đồng lòng trong xây dựng NTM, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, đưa xã ngày một phát triển.