Người dân bản Séo Lèng (xã Hồng Thu) đầu tư đường ống dẫn nước từ khe núi và sử dụng can nhựa chứa, chở về nhà phục vụ sinh hoạt.

Xã Hồng Thu hiện nay có hơn 7.500 nhân khẩu, địa bàn rộng, địa hình chủ yếu là núi cao, chia cắt khiến việc dẫn nước và xây dựng công trình cấp nước tập trung gặp nhiều khó khăn. Dân cư phân bố rải rác, mỗi bản cách nhau vài kilômét, nhiều hộ ở lưng chừng núi, xa nguồn nước nên càng dễ thiếu nước sinh hoạt. Hiện nay, nguồn nước sinh hoạt của bà con chủ yếu phụ thuộc vào các khe suối, mạch nước ngầm và 19 công trình nước sinh hoạt tập trung được đầu tư qua nhiều giai đoạn. Phần lớn công trình xuống cấp, nhiều đường ống dẫn hư hỏng, lưu lượng nước giảm mạnh. Mùa mưa, sinh hoạt của người dân còn tạm ổn, mùa khô đến, dòng chảy ở các khe suối cạn nhanh, bể chứa bỏ không, nhiều bản, khu dân cư rơi vào cảnh thiếu nước kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cũng như sản suất của các hộ.
Vậy nhưng, giấc mơ về nguồn nước sạch ổn định với đồng bào ở một số bản của xã còn xa vời. Bởi, hằng năm vẫn dành một phần kinh phí sửa chữa, nhưng chỉ tạm thời. Thiếu nước sinh hoạt, sản xuất trở thành điểm nghẽn của xã Hồng Thu trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống của bà con.
Nước sinh hoạt không chỉ là nhu cầu thiết yếu trong đời sống còn ảnh hưởng đến sản xuất và sinh kế lâu dài của người dân. Với địa bàn rộng, xã Hồng Thu hiện có hàng nghìn héc-ta đất gieo trồng các loại cây công nghiệp, hoa màu… Sản lượng lương thực hằng năm đạt hơn 7.000 tấn; tỷ lệ che phủ rừng đạt khoảng 36,87%, đây là điều kiện quan trọng để phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp. Nhiều hộ còn đầu tư nuôi đại gia súc, cho thu nhập cao. Sinh kế ấy lại không bền vững vì khi đến mùa khô, nhiều diện tích ngô, lúa nương, rau màu thiếu nước dẫn đến kém phát triển; đồng cỏ khô cằn, thiếu thức ăn chăn nuôi. Kinh tế khó khăn, các hộ không có điều kiện đầu tư hệ thống tưới tiêu chủ động, đều phụ thuộc vào thời tiết.
Anh Lò Văn Sanh ở bản Ma Quai Thàng cho biết: “Mùa khô đến, chúng tôi lại thêm vất vả rồi. Hiện, sinh hoạt đã phải rất tiết kiệm nước; hằng ngày còn mất thời gian đi chở nước từ khe núi về dùng. Thu nhập phụ thuộc vào sản xuất trên nương, thời tiết khô hanh, không có mạch nước tự nhiên khiến cây trồng cũng bắt đầu có dấu hiệu kém phát triển”.
Trước thực tế đó, xã Hồng Thu đề ra nhiều giải pháp để phấn đấu sớm giải quyết tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho nhân dân. Ông Nguyễn Cao Cường - Bí thư Đảng ủy xã Hồng Thu chia sẻ: “Đảm bảo nước sinh hoạt cho người dân là nhiệm vụ cấp bách. Xã đang tập trung khảo sát nguồn nước mới, huy động nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư công trình cấp nước tập trung, nhất là ở các bản vùng cao thường xuyên thiếu nước. Phấn đấu đến hết năm 2030, toàn xã có trên 95% hộ dân có nước sinh hoạt thường xuyên, đảm bảo vệ sinh”.
Trước mắt, chính quyền địa phương tập trung khắc phục, nâng cấp một số công trình hiện có; đầu tư bể chứa lớn cho nhóm hộ; thực hiện khảo sát, khai thác nguồn nước mới ở các bản vùng cao. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân bảo vệ rừng, giữ nguồn nước, thay đổi tập quán sinh hoạt. Xây dựng kế hoạch đến cuối năm 2026, phấn đấu hoàn thành thêm 2 tiêu chí nông thôn mới, trong đó có tiêu chí liên quan đến hạ tầng nước sinh hoạt. Đây vừa là mục tiêu trước mắt, vừa là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng đời sống cho nhân dân.
Tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang hiện hữu ở Hồng Thu. Để không còn hình ảnh ngày ngày, từng đoàn người mang theo can đi lấy nước từ khe núi, mó nước phục vụ sinh hoạt; sản xuất thuận lợi hơn, rất cần có sự quan tâm đầu tư kịp thời từ chính quyền các cấp. Khi bài toán nước sinh hoạt, sản xuất được giải quyết, là yếu tố quan trọng thúc đẩy xã Hồng Thu vững bước trên hành trình xây dựng nông thôn mới.