Trao đổi với bác sỹ chuyên khoa I Hoàng Việt Bắc - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Sìn Hồ, chúng tôi được biết, bình quân hàng năm, trung tâm xả, thải khối lượng lớn rác thải y tế. Dù đã qua xử lý, phân loại, nhưng rác thải thủy tinh mới chỉ được đóng thành các bao và lưu trữ trong kho. Tồn tích qua các năm, số lượng rác thải thủy tinh không ngừng tăng, kho không đủ chỗ chứa. Rác thải lưu cữu dù thường xuyên được phun diệt khuẩn, nhưng nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và khả năng lây các bệnh truyền nhiễm cao.

Nhân viên Trung tâm Y tế Sìn Hồ áp dụng sáng kiến xử lý rác thải y tế giảm thiểu hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường, nhiễm khuẩn cộng đồng.

Thực tiễn công việc đòi hỏi Trung tâm Y tế huyện cần có biện pháp xử lý rác thải thủy tinh trong thời gian sớm nhất. Nếu mua hệ thống xử lý rác thải như các bệnh viện lớn, tuyến tỉnh, tuyến Trung ương đòi hỏi nhiều kinh phí. Đào hố chôn thì không là giải pháp an toàn mà vẫn có nguy cơ lây nhiễm bệnh. Chưa có giải pháp triệt để, ngày ngày cả trung tâm đối diện với nhiều mối nguy hại từ rác thải, mà lượng rác thủy tinh không ngừng tăng sau mỗi ngày điều trị cho bệnh nhân.

“Cái khó ló cái khôn” nhóm cán bộ, y, bác sỹ của trung tâm đã có sáng kiến giải pháp hủy vật liệu thủy tinh đựng thuốc. Sáng kiến do dược sỹ Tả A Oái cùng các đồng nghiệp nghiên cứu và sau một thời gian vận hành thử nghiệm, đến nay đã được Trung tâm Y tế huyện Sìn Hồ chính thức áp dụng để xử lý rác thải y tế. Anh Oái chia sẻ với chúng tôi về quy trình xử lý, rác thải y tế: Sau khi được phân loại, bộ phận chuyên môn sẽ gom ống thuốc thủy tinh đưa vào lò đốt, dưới tác động của nhiệt độ cao sẽ làm vỡ vụn ống thuốc và đây cũng được xem như một giải pháp khử khuẩn hữu hiệu.

Kết thúc công đoạn 1, sau khi chờ rác thải nguội bớt sẽ đưa vào máy nghiền cùng với cát thành hỗn hợp cát nhân tạo để có thể tái sử dụng. Anh Oái cho biết thêm, máy nghiền có thể sử dụng bằng các loại máy nghiền thức ăn cho gia súc có bán trên thị trường, giá cả phải chăng. Chi phí cho một máy nghiền bình quân 7 - 10 triệu đồng, các trung tâm có thể tự đầu tư để nâng cao hiệu quả xử lý rác thải y tế. Tỷ lệ cát trộn để xay được là 1 phần cát, 4 phần thủy tinh, chi phí cho “chất phụ gia” này không đáng kể. Sau khi rác thải thủy tinh được nghiền vụn có thể sử dụng như cát phục vụ cho xây dựng dân dụng.

Để thấy hiệu quả sử dụng cát nhân tạo được làm từ chất thải y tế, chúng tôi cùng anh Trần Quang Dũng, cán bộ Phòng Kiểm soát bệnh tật và HIV (Trung tâm Y tế huyện Sìn Hồ) thăm quan một số công trình được trung tâm xây dựng từ cát tái chế. Theo lời giới thiệu của anh Dũng, gần đây, trong quá trình sửa sang, xây mới một số công trình nhỏ: nhà kho, bể cá, bồn kho và đúc một số cọc bêtông, trung tâm đã sử dụng cát tái chế từ vật tư y tế bằng thủy tinh đã qua sử dụng. Tiết kiệm một phần vật liệu và cảm nhận ban đầu cho thấy, cát đảm bảo độ liên kết với các vật liệu khác, kết cấu vững chắc.

Sáng kiến xử lý rác thải y tế là vật liệu thủy tinh đựng thuốc của Trung tâm Y tế Sìn Hồ đã được Hội đồng Khoa học và Công nghệ của huyện công nhận để được áp dụng rộng rãi. Hiệu quả của sáng kiến đã thấy rõ, cơ bản xử lý nguy cơ ô nhiễm môi trường, giảm chi phí tiêu hủy, xử lý vật liệu thủy tinh, không cần đầu tư kho lưu chất thải rắn. Các cơ sở y tế trên địa bàn nên học hỏi kinh nghiệm và áp dụng tại đơn vị mình để giảm thiểu ảnh hưởng của rác thải y tế tới môi trường sống và hạn chế nguy cơ lây nhiễm khuẩn trong cộng đồng.