>>Bài học kinh nghiệm

1. Kết quả chủ yếu

Sau khi có Luật Thi đua, Khen thưởng (2003) và từ khi thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW của Bộ Chính trị, phong trào thi đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng trong phạm vi cả nước đã có bước tiến bộ. Các cấp ủy, tổ chức Đảng, lãnh đạo chính quyền các cấp đã có sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo; các bộ, ngành, địa phương tổ chức được nhiều phong trào thi đua; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đã chủ động và có sự phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền tổ chức nhiều phong trào thi đua thiết thực, được đông đảo đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia hưởng ứng.

Ở Trung ương, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương đã phát động nhiều phong trào thi đua trong cả nước như: Phong trào “Cả nước chung sức, đồng lòng, chia sẻ khó khăn, thi đua giành thắng lợi”; phong trào thi đua thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”; phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa…”.

Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã triển khai nhiều phong trào thi đua thiết thực, bám sát nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương; đổi mới nội dung và hình thức tổ chức phong trào thi đua phong phú, đa dạng. Bên cạnh thi đua thường xuyên còn phát động các phong trào thi đua theo đợt, chuyên đề, đột xuất.

Các bộ, ngành Trung ương đã đẩy mạnh các phong trào thi đua, tiêu biểu như: Phong trào thi đua Quyết thắng và đợt thi đua cao điểm với chủ đề “Âm vang Điện Biên Phủ trên không” trong quân đội; phong trào “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” trong công an; phong trào “Thi đua phấn đấu hoàn thành các công trình trọng điểm quốc gia” của các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước; phong trào “Thi đua dạy tốt, học tốt” của Bộ Giáo dục và Đào tạo; phong trào “Học tập Bác Hồ cách làm báo, viết báo” của Thông tấn xã Việt Nam; phong trào “Vì một nền nông nghiệp chất lượng cao, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm” của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn…

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đã đẩy mạnh các phong trào thi đua theo chuyên đề, gắn với việc biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến, đã góp phần học tập, giáo dục, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và góp phần phát triển kinh tế - xã hội tiêu biểu như: phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; phong trào “5 xung kích, 4 đồng hành” của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; phong trào “Cựu chiến binh gương mẫu” của Hội Cựu chiến binh Việt Nam…

Nhìn chung, phong trào thi đua được triển khai trên mọi lĩnh vực, hình thức thi đua phong phú và thiết thực hơn, thu hút được sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, củng cố quốc phòng, an ninh, tăng cường hội nhập quốc tế.

Công tác phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng các điển hình tiên tiến đã có bước chuyển biến tích cực. Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin - Truyền thông, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương và Đài Truyền hình Việt Nam đã xây dựng chương trình phối hợp về tăng cường công tác tuyên truyền, giới thiệu các điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua. Các bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và các địa phương trong cả nước đã có nhiều biện pháp phong phú như: mở Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình, tổ chức Hội thảo trao đổi kinh nghiệm thông qua hoạt động của các cụm, khối thi đua.

Công tác khen thưởng trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến tích cực, bám sát về tiêu chuẩn, đối tượng, đảm bảo chặt chẽ, chính xác, kịp thời. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã chú trọng khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích trong các lĩnh vực của đời sống xã hội; quan tâm khen thưởng thành tích đột xuất và khen thưởng cho công nhân, nông dân, người trực tiếp lao động, sản xuất.

Công tác thi đua và khen thưởng đã có sự gắn kết chặt chẽ hơn. Thông qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều mô hình mới, nhân tố mới, nhiều điển hình tiên tiến xuất sắc mang tính sáng tạo.

2. Hạn chế, yếu kém

Phong trào thi đua ở một số nơi còn hình thức, chưa gắn kết thi đua với công việc thường xuyên, hàng ngày. Nội dung, tiêu chí thi đua chưa cụ thể. Trong chỉ đạo phong trào thi đua chưa kịp thời, chưa thực sự gắn với lợi ích của người lao động, do đó chưa thu hút, phát huy, tạo động lực thi đua từ cơ sở. Đối với doanh nghiệp, nhất là khu vực kinh tế ngoài nhà nước và các cơ sở liên doanh với nước ngoài chưa chú ý đúng mức đến việc tổ chức các phong trào thi đua. 

Nhiều nơi chưa coi trọng công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, sơ, tổng kết; chưa đầu tư đúng mức cho phong trào thi đua; chưa tạo được sự phối hợp, liên kết giữa các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan chức năng liên quan, từ đó hạn chế tính động lực và hiệu quả của các phong trào thi đua. Hoạt động của các cụm, khối thi đua tuy đã có bước đổi mới về nội dung, tiêu chí, song còn hạn chế trong phương thức hoạt động và trong phối hợp, tổ chức thực hiện.

 Công tác khen thưởng chưa bám sát các phong trào thi đua, chưa động viên được người lao động, người trực tiếp sản xuất, trí thức, nhà khoa học. Một số trường hợp khen thưởng thiếu chính xác, nể nang, chạy theo thành tích. Thủ tục khen thưởng còn qua nhiều cấp, nhiều thủ tục hành chính, gây phiền hà và khó khăn cho cơ sở.

 Việc phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến chưa đáp ứng được yêu cầu Chỉ thị số 39-CT/TW của Bộ Chính trị; trong chỉ đạo nhiều bộ, ngành, địa phương còn buông lỏng, thiếu kế hoạch bồi dưỡng, chăm lo, xây dựng điển hình tiên tiến, gương người tốt việc tốt chưa làm được thường xuyên; hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng chưa dành thời lượng tương xứng; các biện pháp tuyên truyền về các điển hình tiên tiến còn nghèo nàn, thiếu tích cực và đồng bộ.

còn nữa