HTX Tiến Thành – thị trấn Phong Thổ được thành lập từ năm 2009, hoạt động trên các lĩnh vực vật liệu xây dựng, xây dựng công trình vừa và nhỏ, cung cấp cây giống. Tổng vốn điều lệ của 10 thành viên HTX là 1,5 tỷ đồng. Sau nhiều năm hoạt động, HTX đem lại thu nhập ổn định cho xã viên và tạo việc làm cho lao động địa phương theo thời vụ, cao điểm lên tới 20 người. Đến năm 2016, HTX tiến hành chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Ông Nguyễn Văn Yên - Giám đốc HTX Tiến Thành chia sẻ: “Sau khi thành lập và đi vào hoạt động, chúng tôi chủ yếu tập trung làm công việc theo nội dung đã đăng ký mà chưa quan tâm tìm hiểu các chế độ chính sách của Nhà nước, cơ quan chức năng dành cho hoạt động HTX. Gần đây, được tham dự các chương trình tập huấn, các cuộc họp liên quan đến HTX, chúng tôi tìm hiểu, tiếp cận và được Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ vay vốn. Đồng thời được các cơ quan quản lý, chuyên môn của huyện hướng dẫn làm các thủ tục chuyển đổi sang hoạt động theo Luật HTX 2012. Việc chuyển đổi nhanh chóng, thuận tiện và chúng tôi còn nhận được nhiều ưu đãi, hỗ trợ, quan tâm từ chính quyền địa phương”.

Dây chuyền sản xuất gạch không nung của HTX Tiến Thành.  

Ấp ủ dự định từ nhiều năm nhưng phải đến năm 2016, anh Lê Công Hải cùng 7 thành viên khác mới thành lập được HTX Tín Phát – xã Ma Ly Pho. HTX thành lập theo chuẩn nội dung của Luật HTX 2012 với ngành nghề kinh doanh, hoạt động trong lĩnh vực vận tải, bốc xếp hàng hóa, thu gom nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc, tổng vốn điều lệ 11 tỷ đồng. Việc có HTX đứng ra làm đầu mối bốc xếp hàng hóa tạo sự ổn định, thuận lợi cho người lao động về việc làm, thu nhập, tránh hiện tượng lộn xộn tranh giành hàng hóa bốc xếp như trước. Anh Lê Công Hải - Giám đốc HTX Tín Phát cho biết: “Chúng tôi nhận được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, đơn vị chức năng về hoàn thiện thủ tục, hồ sơ, bến bãi, thuê trụ sở làm việc… Thời gian tới, HTX mong tiếp tục được quan tâm hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi phục vụ việc thu mua nông sản cho người dân, tránh bị tiểu thương nhỏ, lẻ ép giá như hiện nay. Chính quyền địa phương tạo điều kiện cấp đất xây dựng trụ sở, bến bãi, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động…”.

Trước khi Luật HTX năm 2012 có hiệu lực, huyện Phong Thổ giao cho Phòng Kế hoạch - Tài chính huyện ban hành công văn và hướng dẫn chuyển đổi HTX theo Luật HTX năm 2012. Đồng thời, phối hợp với Liên minh HTX tỉnh mở lớp tập huấn công tác chuyển đổi cho các HTX trên địa bàn. Bên cạnh đó, tiến hành rà soát số HTX đăng ký hoạt động, qua đó thống kê số HTX ngừng hoạt động liên tục trong vòng 1 năm mà không giải trình với cơ quan đăng ký kinh doanh tiến tới các bước kiểm tra, hướng dẫn lập thủ tục giải thể (số HTX cần giải thể hiện nay là 23). Đối với các HTX đang hoạt động, hướng dẫn tiếp cận hỗ trợ theo Quyết định 2261/QĐ-TTg ngày 15/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển HTX giai đoạn 2015 - 2020. Trong đó quy định nhiều chính sách hỗ trợ khuyến khích, phát triển kinh tế tập thể về thuế, tín dụng, đất đai, ứng dụng đổi mới nâng cao trình độ công nghệ…

 Huyện cũng tạo mọi điều kiện giúp đỡ HTX như: phối hợp với Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ các HTX đang hoạt động trên địa bàn tiếp cận vốn vay từ Quỹ hỗ trợ phát triển như: HTX Thủy Huy (xã Mường So), HTX Tiến Thành…; HTX Xuân Oanh – thị trấn Phong Thổ nhận được hỗ trợ từ chính sách đất đai; chính sách hỗ trợ thành lập HTX mới, xúc tiến thương mại…

Tính đến hết năm 2016, huyện Phong Thổ có 6 HTX chuyển đổi hoạt động, 3 HTX thành lập mới theo Luật HTX năm 2012. Sau khi các HTX tiến hành chuyển đổi đã có bước phát triển nổi bật, nhiều HTX hoạt động trong lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp phát huy nội lực của các thành viên trong việc huy động vốn phục vụ sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi, cung cấp thông tin và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, góp phần phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới ở địa phương như: HTX Xuân Oanh, HTX Voòng Dính – thị trấn Phong Thổ…

Những HTX hoạt động ở lĩnh vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tận dụng được lợi thế về nguồn nguyên vật liệu, sự quan tâm tạo điều kiện, hỗ trợ của địa phương đem về lợi nhuận hàng trăm triệu đồng/năm, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương…

Được biết, thời gian tới Phòng Kế hoạch - Tài chính huyện sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn các HTX còn lại hoàn thiện thủ tục, hồ sơ chuyển đổi hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin, tìm kiếm thị trường, giới thiệu quảng bá sản phẩm, dịch vụ và đẩy mạnh hơn nữa các chính sách ưu đãi của chính quyền địa phương đối với kinh tế tập thể bằng việc tạo điều kiện thuận lợi cho HTX tham gia vào các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương…

Tuy nhiên, để có thể phát triển bền vững, bản thân mỗi HTX vẫn cần có chế độ, chính sách thu hút đội ngũ tri thức trẻ có trình độ về làm việc và đầu tư khoa học công nghệ thông tin kết nối các vùng miền, tạo sự đa dạng trong nguyên liệu sản xuất, tiêu thụ sản phẩm...