Điểm dừng chân đầu tiên của đồng chí Tổng Bí thư là xã Bản Bo, huyện Tam Đường. Giữa bốn bề núi liền núi là những ngôi nhà khang trang mới xây, gồm trụ sở UBND xã; trạm y tế hai tầng, có khoảng 20 phòng; các trường mầm non và THCS kết nối “liên thông” trên một triền đồi thoáng rộng. Được tin người lãnh đạo cao nhất của Đảng về thăm, đồng bào đến dự ngồi chật kín hội trường của xã.

Nghe Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Xuân Hoàn báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội, Tổng Bí thư quan tâm, trao đổi kỹ về chương trình xây dựng nông thôn mới; việc đưa cây chè chất lượng cao vào trồng,… Trò chuyện với bà con, đồng chí thân tình hỏi thăm về đời sống kinh tế, việc học của các cháu; việc khám, chữa bệnh cho đồng bào, những khó khăn đang đặt ra. Tổng Bí thư rất vui khi thấy cuộc sống của đồng bào nơi vùng cao này có nhiều khởi sắc. Bản Bo có tám dân tộc anh em chung sống, trong đó hơn 83% là đồng bào dân tộc thiểu số, đông nhất là người Thái, người Giáy, người Mông, người Kháng,… Nằm trong vùng trọng điểm phát triển nông nghiệp của huyện, nhưng khi xây dựng nông thôn mới, Bản Bo không có nhiều thuận lợi, vì đời sống kinh tế còn khó khăn. Song, thế mạnh lớn nhất của xã là sự đồng thuận của các dân tộc anh em khi xã làm tốt công tác tuyên truyền, đến từng gia đình vận động từng người; tạo được niềm tin cho dân khi làm các hạng mục công trình theo hướng công khai, minh bạch các khoản thu, chi.

Năm năm qua, Bản Bo huy động 82 tỷ 552 triệu đồng, trong đó nhân dân đóng góp 6 tỷ 754 triệu đồng để xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn. Với một xã vùng cao, để có được con số ấy không hề đơn giản. Khi xã bắt tay vào xây dựng nông thôn mới cũng là dịp tỉnh Lai Châu tổ chức chương trình trồng chè chất lượng cao ở huyện Tam Đường. Thế là cùng lúc, Đảng ủy dồn sức chỉ đạo, vừa tập trung thực hiện các tiêu chí nông thôn mới, vừa mở rộng vùng chè theo quy hoạch và ký kết với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm; chuyển diện tích một vụ kém hiệu quả sang trồng chè, đã hình thành vùng chè tập trung 360 ha, năm nay, ước thu hoạch hơn 1.000 tấn.

Dưới cơn mưa chiều bất chợt, Tổng Bí thư vào thăm Nhà máy chế biến chè Sen Cha; lên thăm đồi chè trồng theo mô hình VietGAP ở bản Cốc Phát của Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển chè Tam Đường. Đồng chí hỏi chuyện khá lâu những công nhân đang hái chè về việc cho doanh nghiệp thuê đất; về thu nhập của người trồng chè. Bên những luống chè thẳng tắp, xanh mơn mởn, cán bộ và người dân đều phấn khởi báo cáo với Tổng Bí thư cây chè đã trở thành cây xóa đói, giảm nghèo của người Bản Bo. Nhờ cây chè mà hơn 1.000 lao động có việc làm và thu nhập ổn định. 491 hộ trong xã cho doanh nghiệp thuê hơn 300 ha. Nhờ trồng chè, thu nhập bình quân đầu người đạt 23 triệu đồng/năm. Trong nhiệm kỳ này, Bản Bo có kế hoạch mở rộng diện tích chè từ 150 ha đến 200 ha.

Nhìn những đồi chè mang mầu xanh đầy sức sống mới, ai cũng muốn chia vui với đồng bào xã vùng cao này. Nhưng để có thành quả ấy, mấy năm liền cán bộ và bà con Bản Bo “chung lưng, đấu cật”, trước hết là vượt qua trở ngại từ chính bản thân mình, băn khoăn khi đưa cây chè về trồng, chưa biết kết quả ra sao; không quen với cách trồng chè mới. Ông Đèo Văn Niên, bản Nà Ly bộc bạch, khi đó, nản lắm. Đường đi lại khó khăn, nhất là trồng chè trên đồi cao, phải gùi từ cây chè giống, bao phân bón leo dốc hai, ba km. May là có chính sách hỗ trợ về giống, phân bón và kỹ thuật của địa phương, doanh nghiệp. Đó như cái “phao cứu sinh” cho cây chè ở Tam Đường. Bây giờ gia đình ông Niên trồng một ha chè chất lượng cao, chi phí một năm khoảng 50 triệu đồng và tiền lời cũng hơn 50 triệu đồng. Trồng chè chỉ phải chi phí cao ban đầu, các năm sau chi phí ít, thu nhập ổn định, không như cấy lúa.

Đi trên con đường mới mở nối liền các bản, nhìn những cánh rừng xanh êm đềm, những đồi chè bát ngát, thấy cuộc sống nơi vùng cao thật bình yên. Lắng đọng trong sự bình yên ấy là công sức của gần năm nghìn người dân nơi đây suốt 5 năm qua. Điều ghi nhận đối với Bản Bo, theo Tổng Bí thư là xã đã xác định đúng hướng đi; tinh thần quyết tâm xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới của Đảng ủy, của cán bộ, đảng viên; lòng nhiệt tình của cộng đồng các dân tộc anh em trong xã.

Là vùng đất có 87% số dân là đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua, Lai Châu có bước phát triển vượt bậc, tìm ra hướng đi đúng trong khó khăn; đẩy mạnh phát triển kinh tế, giữ được đất, được rừng, nhất là rừng đầu nguồn. Tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình giai đoạn 2011- 2015 là 7,9%, năm 2015 đạt 8,05%, cao hơn bình quân chung của cả nước, đứng thứ bảy trong số 14 tỉnh trung du, miền núi phía bắc. Năm 2015, GRDP đạt 18,2 triệu đồng, tăng 1,85 lần so với năm 2010, gấp 7,3 lần khi tái lập tỉnh năm 2004. Công tác xây dựng Đảng chuyển biến toàn diện, tích cực từ số lượng đến chất lượng tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nhưng trăn trở lớn nhất, Lai Châu vẫn là một trong những tỉnh nghèo nhất nước.

Nhiệm kỳ trước, tỉnh ban hành nghị quyết giảm nghèo nhanh và bền vững. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 46,78% năm 2010 xuống còn 18,75% vào năm 2015. Song, kết quả giảm nghèo chưa bền vững, số hộ nghèo và tái nghèo cao; sáu trong số bảy huyện của tỉnh nằm trong số 62 huyện nghèo của cả nước; 75 xã trong số 108 xã, phường thị trấn nằm trong danh sách xã đặc biệt khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt; công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy chưa quyết liệt; phong tục tập quán còn lạc hậu. Các chính sách giảm nghèo còn chồng chéo, phân tán, chưa khuyến khích người dân nghèo vươn lên thoát nghèo, thậm chí trông chờ, ỷ lại.

Trong buổi làm việc với cán bộ chủ chốt của tỉnh, Tổng Bí thư và lãnh đạo các ban, ngành Trung ương đánh giá cao quá trình triển khai thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp của Lai Châu. Ngày 20-6 vừa qua, Tỉnh ủy thông qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng xác định bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó phát triển kinh tế nhanh, bền vững là quan trọng nhất, xuyên suốt nhiệm kỳ và các năm tiếp theo. Ngày 28-6 vừa qua, Tỉnh ủy ban hành tiếp nghị quyết giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020.

Tổng Bí thư cho rằng, tỉnh cần gắn kết các chương trình, nhiệm vụ trọng tâm với giảm nghèo, ưu tiên phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, tái cơ cấu nông nghiệp, khai thác lợi thế về đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu; mở rộng diện tích cây trồng có lợi thế, chuyển các vùng sản xuất tập trung sang sản xuất lương thực hàng hóa theo hướng chất lượng cao. Để giảm nghèo, trước hết cần giải quyết căn bản tình trạng thiếu đất sản xuất, thiếu vốn, thiếu kiến thức, nhất là đối với các hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn. Tiếp đó là triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ sản xuất, khuyến nông, khuyến lâm; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng lực sản xuất cho hộ nghèo, tập trung đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm, nhất là lao động thuộc hộ nghèo; liên kết đào tạo nghề giữa các đơn vị dạy nghề và doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động,…

Buổi làm việc của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với cán bộ chủ chốt của tỉnh gợi mở cho Lai Châu nhiều hướng để tháo gỡ khó khăn, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh với ba chương trình trọng điểm, sáu nghị quyết chuyên đề và tám đề án, nhằm đưa Lai Châu trở thành tỉnh trung bình khu vực miền núi phía bắc. Tổng Bí thư mong muốn Lai Châu cần có quyết tâm cao để phát triển toàn diện hơn, mạnh hơn, bền vững hơn. Chú trọng phát triển cả công nghiệp, nông nghiệp, văn hóa, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng tái định cư. Tỉnh cần lấy điểm xuất phát đi lên từ sản xuất nông, lâm nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trình độ cao, chất lượng cao. Đẩy mạnh xây dựng hạ tầng nông thôn, xóa đói, giảm nghèo mạnh hơn nữa và chú ý tính bền vững. Hết sức coi trọng công tác dân tộc, tôn giáo; làm tốt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, nhất là chăm lo công tác cán bộ, tạo nguồn nhân lực; làm tốt công tác đối ngoại,…