Ông Nguyễn Sỹ Hà - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: “Chi cục đang tập trung rà soát, cập nhật, hoàn thiện phương án, kế hoạch bảo vệ rừng và PCCCR theo phương châm “Phòng là chính, chữa cháy kịp thời”, “4 tại chỗ” phù hợp điều kiện thực tế từng khu vực rừng. Đồng thời, tham mưu tỉnh kiện toàn Ban Chỉ huy phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) cấp tỉnh, 38 Ban Chỉ huy cấp xã, phát huy vai trò của mạng lưới 874 tổ chuyên trách, bảo vệ rừng thôn, bản với hơn 63.440 thành viên. Đây chính là “cánh tay nối dài” giúp phát hiện và xử lý sớm các đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
Xã Sin Suối Hồ hiện có trên 13.000ha rừng được chi trả DVMTR, trong đó có hơn 3.800ha thuộc diện nguy cơ cháy cao. Ông Hà Mạnh Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Xã đã kiện toàn các tổ đội xung kích bảo vệ và PCCCR, rà soát toàn bộ dụng cụ PCCCR tại 50% số bản và phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm địa bàn để kiểm tra, giám sát thường xuyên. Thực tế, bảo vệ rừng tại các xã vùng cao như Sin Suối Hồ gặp không ít khó khăn do địa hình phức tạp và nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế. Do đó, việc thay đổi tư duy từ “phá rừng làm nương” sang “giữ rừng để hưởng lợi từ DVMTR” được coi là giải pháp then chốt.
Bản Thèn Sin 2 (xã Sin Suối Hồ) hiện có trên 117ha rừng được chi trả tiền DVMTR, tuy diện tích rừng ít nhưng đây lại là bản đi đầu trong công tác bảo vệ rừng, PCCCR của xã. Nhiều năm trở lại đây, bản không để xảy ra cháy rừng, không có trường hợp người dân vi phạm lâm luật. Bản thường xuyên tổ chức họp, phân công nhiệm vụ cho từng hộ gia đình, xây dựng quy ước bảo vệ rừng. Đây được coi là nhiệm vụ chung của cả bản chứ không phải riêng cá nhân, hộ gia đình.
Anh Lò Văn Ệ - Trưởng bản Thèn Sin 2 chia sẻ: “Hàng năm, đến mùa khô hanh, trước khi bà con phát, đốt nương để canh tác, bản đều tổ chức họp tuyên truyền. Chúng tôi hướng dẫn bà con cách đốt nương đúng quy định, không để lửa cháy lan vào rừng”.

Bản Nà Ún (xã Pắc Ta) là bản đi đầu trong công tác bảo vệ rừng, PCCCR của xã. Nhiều năm trở lại đây bản không để xảy ra vụ cháy rừng nào, không có tình trạng người dân vi phạm lâm luật. Bản thường xuyên tổ chức họp, phân công nhiệm vụ cho từng hộ gia đình, lập quy ước, hương ước của bản trong việc bảo vệ rừng. Đây được coi là nhiệm vụ chung của cả bản chứ không phải riêng cá nhân từng hộ gia đình. Giữ được rừng là giữ được nguồn nước đầu nguồn phục vụ sinh hoạt cũng như canh tác, sản xuất nông nghiệp của người dân. Nhờ đó, tình trạng nhân dân tự ý chặt phá cây rừng trái quy định và đốt rừng làm nương cũng không có, nhân dân chung tay bảo vệ rừng đặc biệt là trong mùa khô khi nguy cơ cao xảy ra cháy rừng.
Anh Tòng Văn Đanh - Trưởng bản Nà Ún chia sẻ: “Hàng năm cứ đến mùa khô hanh, trước khi bà con đi phát thực bì ở nương rẫy, bản đều tổ chức họp tuyên truyền. Chúng tôi hướng dẫn bà con cách đốt nương sao cho đúng quy định, không để lửa cháy lan vào rừng”. Tại đây, bảo vệ rừng không còn là việc của riêng ai mà đã được đưa vào hương ước, quy ước của bản. Từng hộ gia đình được phân công nhiệm vụ cụ thể, giữ rừng cũng chính là giữ nguồn nước đầu nguồn cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.
Hạt Kiểm lâm Sìn Hồ quản lý rừng tại địa bàn 5 xã gồm: Sìn Hồ, Tủa Sín Chải, Hồng Thu, Nậm Tăm và Pu Sam Cáp, trong đó có 16 cán bộ kiểm lâm địa bàn được phân công thường trực tại xã. Để đảm bảo an toàn cho những cánh rừng, cán bộ kiểm lâm địa bàn khắc phục khó khăn, chủ động bám nắm cơ sở, kết hợp với chính quyền địa phương trong công tác tuần tra, kiểm soát để có phương án xử lý kịp thời khi có vụ việc vi phạm quy định quản lý, bảo vệ rừng.
Ông Trần Công Trung - Hạt trưởng Hạt Kiểm Lâm Sìn Hồ cho biết: Hạt tham mưu UBND các xã kiện toàn Ban Chỉ huy PCCCR. Chỉ đạo kiểm lâm địa bàn trực PCCCR 24/24 giờ, bảo đảm 100% quân số thường trực. Các đơn vị theo dõi chặt chẽ cấp dự báo cháy rừng trên hệ thống cảnh báo sớm. Lực lượng kiểm lâm địa bàn được bố trí phù hợp với diện tích rừng từng xã. Thời kỳ cao điểm dễ xảy ra cháy rừng sẽ triển khai cho các tổ bảo vệ và PCCR cơ sở tuần tra 1 lần/ngày, bám sát địa bàn, tuyên truyền, hướng dẫn người dân canh tác an toàn. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng xây dựng các phương án PCCCR, chuẩn bị trang thiết bị cần thiết để kịp thời ứng phó khi có sự cố cháy rừng xảy ra. Đồng thời, vận động nhận khoán bảo vệ rừng theo hộ, bản thông qua các hợp đồng nhận trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng.
Được biết, đảm bảo trang thiết bị phục vụ công tác bảo vệ và PCCCR, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã đầu tư, bổ sung 9 thiết bị bay không người lái (flycam); 70 máy định vị GPS; 9 máy cưa xích; 45 máy cắt thực bì; 900 bộ quần áo phòng cháy, chữa cháy; 2.500 dao phát cán dài; 2.500 đèn pin; 2.000 vỉ dập lửa; 4.663 đôi giày vải cao cổ đi rừng; 5.000 bình tông. Trang thiết bị được bàn giao cho Chi cục Kiểm lâm; Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR; các hạt kiểm lâm; UBND các xã, phường quản lý, sử dụng.

Ngay từ đầu mùa khô, các địa phương trong tỉnh cũng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng; quản lý chặt chẽ việc sử dụng lửa trong và ven rừng, nhất là thời gian cao điểm mùa khô. Duy trì hiệu quả các chốt canh gác cửa rừng tại khu vực trọng điểm; chủ động phát hiện sớm nguy cơ cháy rừng. Tổ chức phát dọn thực bì, tu sửa, làm mới đường băng cản lửa, đường lâm sinh, hào bảo vệ rừng, giảm vật liệu cháy. Chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần; sẵn sàng huy động khi xảy ra cháy rừng. Tổ chức tập huấn, diễn tập PCCCR định kỳ nhằm nâng cao kỹ năng chỉ huy, phối hợp và xử lý tình huống, nhất là đối với lực lượng cơ sở.
Giữ rừng không chỉ là giữ màu xanh mà còn là đảm bảo sinh kế bền vững cho rất nhiều hộ thông qua nguồn lợi từ chi trả DVMTR. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cơ quan chuyên môn và sự đồng lòng của nhân dân, tin rằng, những cánh rừng của Lai Châu sẽ được bảo vệ an toàn trong mùa khô năm nay.