Trước đây, người dân xã Thu Lũm chủ yếu trồng các loại cây truyền thống như: ngô, sắn, lúa nương... Tuy nhiên, do địa hình đồi núi cao, sau thời gian canh tác đất đai bạc màu, năng suất cây trồng không cao, hiệu quả kinh tế thấp. Nhận thấy tiềm năng từ điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, đất rừng rộng phù hợp với cây dược liệu, cấp ủy, chính quyền xã định hướng người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trong đó, tập trung đưa cây dược liệu như: sa nhân, thảo quả, sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa... vào trồng dưới tán rừng. 

Người dân xã Thu Lũm chăm sóc cây thất diệp nhất chi hoa.

Ông Lý Chuỳ Hừ - Phó Chủ tịch UBND xã Thu Lũm cho biết: “Những năm gần đây, xã chú trọng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Xã tuyên truyền, vận động người dân thay thế các loại cây năng suất thấp sang trồng cây có giá trị kinh tế cao hơn. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật; hỗ trợ vốn cho người dân. Nhờ vậy, năng suất, chất lượng cây trồng của xã ngày càng ổn định, đầu ra thuận lợi hơn”.

Để cây dược liệu trở thành cây trồng chủ lực, góp phần thúc đẩy kinh tế của địa phương phát triển bền vững, thời gian qua, xã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến cây dược liệu cho người dân. Cán bộ Phòng Kinh tế xã thường xuyên xuống bản giúp bà con lựa chọn cây giống, hướng dẫn quy trình trồng, cách vun xới, phát cỏ, thu hoạch quả, phơi sấy, đảm bảo chất lượng đầu ra sản phẩm.

Đồng thời, chú trọng việc kết nối tiêu thụ sản phẩm; chủ động phối hợp với các đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp thu mua để xây dựng chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ. Cùng với đó, vận động người dân liên kết thành nhóm, tổ hợp tác sản xuất nhằm hình thành vùng trồng tập trung, theo hướng hàng hóa. Từ đó, người dân có thêm điều kiện trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, giảm chi phí sản xuất và nâng khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Người dân bản Thu Lũm (xã Thu Lũm) chia sẻ kinh nghiệm phát triển cây sa nhân.

Hiện, toàn xã có hơn 370ha sa nhân; 400ha thảo quả; gần 2ha sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa tại hầu hết các bản của xã. Đặc biệt, các hộ trồng thảo quả chủ động làm lò sấy khô để bảo quản tốt và giữ được hương vị chuẩn, đảm bảo chất lượng sản phẩm, bán với giá khoảng 120 nghìn đồng/kg; các gia đình trồng sa nhân chủ yếu bán quả tươi với giá 75 – 80 nghìn đồng/kg. Từ đó, tạo sinh kế ổn định, giúp người dân yên tâm bám đất, bám rừng.

Nhờ đầu tư phát triển cây dược liệu, nhiều hộ ở xã Thu Lũm có thu nhập từ 100 - 200 triệu đồng/năm. Qua đó, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 35 triệu đồng/năm; mức giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân hằng năm trên 5%, đời sống của bà con khá hơn trước, nhiều gia đình có điều kiện xây dựng nhà cửa khang trang, mua sắm các phương tiện phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Gia đình ông Chu Chu Phạ ở bản Pa Thắng là một trong những hộ tiên phong trồng sa nhân, thảo quả dưới tán rừng. Ông Phạ chia sẻ: “Trước kia, gia đình tôi chỉ trồng ngô, sắn, thu nhập không đủ trang trải sinh hoạt. Từ khi chuyển sang trồng dược liệu, mỗi năm thu nhập đạt gần 70 triệu đồng, cuộc sống khá hơn nhiều. Trồng dược liệu dưới rừng không tốn nhiều công, lại giữ được rừng, đất không bị bạc màu như trước. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục mở rộng thêm diện tích trồng sa nhân, tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật trong trồng, chăm sóc, bảo quản, sơ chế để bán được giá cao hơn”.

Người dân xã Thu Lũm phơi thảo quả.

Xác định phát triển cây dược liệu là hướng đi lâu dài, thời gian tới, xã tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích, nhất là ở bản có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu mát mẻ như: U Ma Tu Khoòng, Ló Na, Pa Thắng. Tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ giống và phân bón. Đồng thời, định hướng thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã nhằm tạo đầu ra ổn định, hướng tới xây dựng sản phẩm đặc trưng của địa phương. Đây sẽ là nền tảng để xã tiếp cận các chương trình hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng thị trường trong và ngoài tỉnh.

Với định hướng đúng đắn và sự nỗ lực không ngừng của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong xã, việc trồng cây dược liệu ở xã Thu Lũm đang phát huy hiệu quả rõ nét. Qua đó, giúp người dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển rừng bền vững.