Ngày 6/3/2020, Báo Lai Châu nhận được đơn của bà Nguyễn Thị Bắc “tố cáo hành vi cố tình ra bản án trái pháp luật của bà Dương Thị Tuyết Thanh - Chánh án TAND huyện Tân Uyên” với nội dung cụ thể là “làm sai lệch hồ sơ vụ án để tuyên bản án trái pháp luật”. Lật giở gần 100 trang hồ sơ cũng như tiếp xúc những người có liên quan, cơ quan chức năng, chúng tôi nhận thấy đây là một vụ án phức tạp. Báo Lai Châu lược lại những tình tiết chính của vụ việc dựa trên các văn bản của tòa án và lời thuật của nhân vật.

Theo nhận định của Tòa án cấp cao tại Hà Nội trong Quyết định giám đốc thẩm số 46/2018/DS-GĐT ngày 28/8/2018 về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, ngày 8/3/2011, bà Vũ Thị Oanh (sinh năm 1971, trú tại Tổ 9, phường Quyết Thắng, thành phố Lai Châu) cho bà Đặng Thị Tùng, ông Nguyễn Trường Giang (cùng trú tại tại Tổ 5, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu) vay 1,234 tỷ đồng để trả nợ ngân hàng. Ngày 25/3/2011, tại Phòng Công chứng số 1 tỉnh Lai Châu, ông Giang và bà Tùng (hai vợ chồng) đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại Tổ 5, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu (giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất số AN276361 do UBND thị xã Lai Châu cấp ngày 18/6/2009). Ngày 1/4/2011, bà Oanh đã đăng ký quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại cơ quan chức năng.

Phiên tòa sơ thẩm ngày 20/3/2020 (xử lại) bị hoãn.

Cũng ngày 8/3/2011, ông Giang và bà Tùng viết giấy chuyển nhượng tài sản cho bà Nguyễn Thị Bắc bao gồm quyền sử dụng đất còn lại chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (liền kề thửa đất nêu trên) và tài sản gắn liền trên đất. Cùng ngày, ông bà Giang, Tùng cũng viết giấy ủy quyền cho bà Bắc toàn quyền sử dụng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN276361. Ngày 25/5/2011, bà Bắc chuyển nhượng lại cho bà Oanh toàn bộ tài sản đã nhận chuyển nhượng của ông bà Giang, Tùng.
Đến ngày 18/10/2011, bà Oanh đã viết giấy gia hạn cho ông bà Giang, Tùng trong thời hạn một tháng (kể từ ngày 19/10/2011) được quyền chuộc lại toàn bộ tài sản (đã chuyển nhượng cho bà Oanh và phần chuyển nhượng cho bà Bắc). Tuy nhiên, ông bà Giang, Tùng không thể chuộc lại nhà, do đó, bà Oanh đã tự dọn về ở trong nhà của ông bà Giang, Tùng. Ngày 31/3/2013, bà Oanh đã chuyển nhượng toàn bộ tài sản trên cho ông Nguyễn Văn Hưởng.
Tuy nhiên, anh Nguyễn Anh Hùng (SN 1989) và anh Nguyễn Thế Cường (SN 1990) là con ông bà Giang, Tùng cho rằng, tài sản được chuyển nhượng trong vụ việc trên là tài sản chung của cả gia đình, trong đó có phần đóng góp của hai người, khi chuyển nhượng, ông bà Giang, Tùng đã không hỏi ý kiến của các anh. Do đó, các anh đã khởi kiện lên TAND thị xã Lai Châu (nay là thành phố Lai Châu) yêu cầu tuyên hủy toàn bộ hợp đồng chuyển nhượng kể trên giữa các bên.
Đối với bà Nguyễn Thị Bắc, tại phiên tòa sơ thẩm của TAND thị xã Lai Châu, bà Bắc đưa ra các thông tin và dẫn chứng về “bản tường trình” của bà Tùng viết tại Công an phường Tân Phong (thành phố Lai Châu) là bà Tùng có nhận nợ của bà Bắc tổng số tiền 2,3 tỷ đồng, trong đó có 800 triệu đồng của bà Bắc và 1,5 tỷ đồng của ông Lê Văn Duẩn (người có quan hệ như vợ chồng và ủy quyền cho bà Bắc tại phiên tòa) để bà Bắc góp vốn xây dựng căn nhà (nhà nghỉ Hùng Cường) trên thửa đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN276361 do UBND thị xã Lai Châu cấp ngày 18/6/2009 và đầu tư, làm ăn chung cộng với khoản nhận trả nợ thay cho ông bà Giang, Tùng. Tổng số tiền bà Bắc góp vốn, cho vay, nhận nợ thay (trả nợ thay) và đầu tư cùng ông bà Giang, Tùng là 2,3 tỷ đồng. Khi bà Bắc cho vay, góp vốn thì không thực hiện việc viết giấy cho vay hoặc các thủ tục liên quan, nhưng ngày 10/6/2011, bà Tùng đã viết một “đơn xin tường trình” lên Công an phường Tân Phong (thành phố Lai Châu) trong đơn có thừa nhận nợ của bà Bắc 800 triệu đồng và nợ ông Duẩn 1,5 tỷ đồng.
Tại phiên tòa mở ngày 8/7/2014, TAND thành phố Lai Châu đã chấp nhận đơn khởi kiện của anh Hùng và anh Cường, mở phiên tòa và tuyên “không chấp nhận yêu cầu của chị Nguyễn Thị Bắc về việc buộc ông Nguyễn Trường Giang và bà Đặng Thị Tùng phải trả cho chị số tiền 2,3 tỷ đồng”.
Sau khi Tòa tuyên án, bà Bắc cho rằng quyền lợi hợp pháp của mình bị vi phạm nên đã kháng cáo lên tòa phúc thẩm và tòa giám đốc thẩm. Cụ thể, bà Bắc cho rằng: nguyên đơn (anh Hùng và anh Cường) không có quyền khởi kiện vì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN276361 do UBND thị xã Lai Châu cấp ngày 18/6/2009 là cấp cho ông bà Giang, Tùng, không có tên của nguyên đơn. Trong Công văn số 13/CV-PCC của Phòng Công chứng số 1 (Sở Tư pháp) gửi đến TAND thành phố Lai Châu cũng khẳng định: “quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nêu trên (Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất số AN276361 do UBND thị xã Lai Châu cấp ngày 18/6/2009) chỉ của hộ gia đình gồm các thành viên: Nguyễn Trường Giang, Đặng Thị Tùng ngoài ra không còn ai cả”. Như vậy, nếu căn cứ theo công văn này thì việc chấp nhận tư cách nguyên đơn phải chăng là có vấn đề?
Bên cạnh đó, các giấy tờ bà Bắc đưa ra để chứng minh khoản tiền 2,3 tỷ đồng mà ông bà Giang, Tùng nợ mình đều có chữ ký, con dấu của các bên và chính quyền, tuy nhiên lại bị tuyên “không chấp nhận”. Và theo nhận định của Tòa Cấp cao “Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Bắc về việc buộc ông Giang, bà Tùng phải trả cho bà Bắc số tiền 2,3 tỷ đồng là không đúng với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án”; “nhận định và quyết định của bản án dân sự sơ thẩm là mâu thuẫn, vi phạm nghiêm trọng tố tụng, làm ảnh hưởng đến quyền lợi, nghĩa vụ của đương sự. Tòa án cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm là sai”.
Ngày 20/3/2020, TAND thành phố Lai Châu đã đưa vụ án ra xét xử lại, tuy nhiên, do ông bà Giang, Tùng vắng mặt nên phiên tòa lại tiếp tục bị hoãn theo quy định.
Nói về vụ án, bà Nguyễn Thị Lụa - Chánh án TAND tỉnh nhận định: Đây là vụ án rất phức tạp, chỉ tính riêng các hợp đồng thì trong vụ án đã có 7 hợp đồng vô hiệu, ngoài ra số lượng đương sự lớn, các mối quan hệ phức tạp và diễn biến, tình tiết vụ việc nhiều khiến cho vụ án trở thành một trong những vụ án phức tạp nhất từ trước tới nay của tỉnh.
Như vậy, vụ án này đã diễn ra từ năm 2011, đến nay đã được 9 năm nhưng vẫn chưa thể khép lại. Quan điểm của các bên ra sao, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến độc giả trong số báo tiếp theo.

(Còn nữa)