Trên đường đi, cô bạn đồng nghiệp xinh đẹp Minh Hằng (Báo Thanh Hóa) giới thiệu: Suối cá thần là hiện tượng thiên nhiên kỳ thú ở xứ Thanh. Trên địa bàn tỉnh có 3 suối cá tự nhiên kỳ lạ, suối cá thứ nhất nằm ở thôn Lương Ngọc (xã Cẩm Lương, huyện Cẩm Thủy); suối cá thứ 2 nằm ở thôn Dùng (xã Cẩm Liên, huyện Cẩm Thủy); suối cá thứ 3 nằm ở thôn Chiềng Ban (xã Văn Nho, huyện Bá Thước). Nhưng, thu hút nhiều khách nhất vẫn là suối cá thần Cẩm Lương. Cùng với Thành nhà Hồ, bãi biển Sầm Sơn... đây là điểm du lịch hấp dẫn, được xếp vào một trong những cảnh đẹp Việt Nam, công nhận di tích lịch sử và di sản văn hóa.

Mỗi năm suối cá thần ở xã Cẩm Lương thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách tới tham quan.

 “Người dân nơi đây cũng không bao giờ ăn thịt cá, có những câu chuyện người ăn cá suối Ngọc đã bị thần linh bắt chết. Chỉ những ngày tế lễ “Tứ phủ Long Vương” thì dân làng xin thần được thả xúc, con nào tự chui vào xúc có nghĩa là con cá ấy tự dâng mình cho thần thì làng mới cử người mang về làm thịt tế thần linh. Lệ này đã có từ xưa, cho đến ngày nay vẫn còn duy trì” - bạn Ngọc Hải, lái xe chia sẻ thêm.

Những lời giới thiệu của các bạn đồng nghiệp càng khiến chúng tôi thêm háo hức, tò mò. Sau đoạn đường dài từ thành phố Thanh Hóa, chúng tôi đến xã Cẩm Lương khi đã quá 11 giờ trưa, chiếc cầu treo bắc qua sông Mã dẫn chúng tôi đến khu vực suối cá ở thôn Lương Ngọc. Khác với tưởng tượng ban đầu, con suối hiện ra trước mắt có độ dài chỉ khoảng trên 100m, rộng 2 - 3m, nước rất nông (30 - 50cm), nhìn rõ cả lòng suối song trong đoàn ai cũng trầm trồ, thích thú khi dưới suối có tới hàng chục nghìn con cá chen chúc, nối đuôi nhau thành từng hàng đen đặc bơi hướng về miệng hang đá (đường kính chừng 1m), nơi có nguồn nước từ trong lòng núi đổ ra. Phần lớn cá chỉ quẩn quanh bơi ở đây. Con nhỏ khoảng từ 3 - 5kg, có con to nặng gần chục kilôgam. Phần đầu cá giống cá chép nhưng thân lại giống trắm sông. Theo giới thiệu của Ban Quản lý Khu du lịch suối cá Cẩm Lương, đàn cá ở suối Cẩm Lương là cá dốc - loại cá quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam.

Điều kỳ lạ là với số lượng cá sinh sống rất lớn nhưng nước suối trong vắt, không có mùi hôi tanh. Mặc dù có đông du khách ở sát mép bờ trêu đùa, ngắm nhìn, chụp ảnh, song cá không tản đi mà luôn thân thiện. Nhất là khi du khách thả cho cá ăn (rau muống, bỏng ngô) thì chúng rào rào nhao lên ăn làm lòng suối trở nên lấp loáng ánh bạc do vảy cá hắt nắng.

Tò mò về sự xuất hiện của suối cá thần, chúng tôi được bà con dân tộc Mường nơi đây lý giải bằng một huyền tích rất kỳ bí: Ngày xưa, bản Ngọc dưới chân dãy Trường Sinh thường xuyên bị hạn hán, mất mùa. Có hai vợ chồng hiếm muộn con, hằng ngày thường ra ven suối trồng trọt và bắt tôm cá. Một hôm, bà ra suối mò cua, vớt được một quả trứng lạ. Bà thả quả trứng xuống nước rồi tiếp tục mò, nhưng vẫn chỉ mò được quả trứng đó. Ba bốn lần như vậy, thấy lạ bà mang trứng về nhà. Ông bà đem trứng cho gà ấp thử, ít hôm sau, trứng nở ra một con rắn. Ông lão mang rắn ra suối Ngọc thả, nhưng cứ sáng thả thì tối rắn lại quay về nhà và dần dần sống trong nhà thân quen như những con vật khác.

Từ khi có rắn, đồng ruộng trở nên tốt tươi, dân bản Mường được ấm no, hạnh phúc, họ yêu quý gọi là chàng Rắn. Cuộc sống yên bình cứ trôi đi, bỗng một đêm trời mưa to gió lớn, sấm rền chớp giật. Sáng hôm sau, người ta thấy xác chàng Rắn dưới chân núi Trường Sinh, bên bờ suối Ngọc. Thần linh báo mộng cho dân làng biết, chàng Rắn vì chiến đấu với thủy quái về phá hại bản làng mà bỏ mình, cho nên được Ngọc Hoàng phong Thần và chức Tứ phủ Long vương. Nhân dân bèn lập đền thờ bên bờ suối để tưởng nhớ công lao. Cũng từ đó, suối Ngọc có đàn "cá thần" hàng chục nghìn con ngày đêm về chầu thần và canh gác nơi đền Ngọc.

Với đức tin suối cá là nơi linh thiêng để che chở cho bản, sự sung túc của đàn cá trong dòng suối là sự bình yên, no ấm cho cuộc sống dân làng, cho nên từ bao đời nay, bà con dân tộc Mường luôn gìn giữ loài cá thiêng. Do đó, đàn cá ở suối Ngọc không bao giờ vơi mà ngày càng thêm đông đúc.

Sự độc đáo, bí ẩn của suối cá thần Cẩm Lương đã thu hút hàng trăm ngàn lượt khách du lịch trong nước và ngoài nước tới tham quan hàng năm. Riêng dịp tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017, lượng khách tăng cao đột biến, bình quân trên 10.000 lượt người/ngày.

Được biết, năm 2014, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định 2160/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết khu du lịch suối cá Cẩm Lương, huyện Cẩm Thủy với tổng diện tích nghiên cứu quy hoạch 300ha. Theo đó, khu du lịch được quy hoạch với các phân khu: dịch vụ, giới thiệu đặc sản, văn hóa truyền thống bản địa, sinh thái bản địa, bảo tồn văn hóa mường... Ngoài ra, tỉnh cũng đưa vào vận hành tuyến xe buýt nhanh số 14 từ Sầm Sơn đi Khu du lịch suối cá Cẩm Lương.

Hy vọng với sự ưu ái của thiên nhiên và sự quan tâm đầu tư của tỉnh, đặc biệt là khi cây cầu bêtông cốt thép vào khu du lịch suối cá thần hoàn thành, Thanh Hóa sẽ thu hút thêm nhiều hơn nữa du khách.