Bản Ma Can có 97 hộ với 543 nhân khẩu, 100% người dân là đồng bào dân tộc Dao định cư. Cuộc sống của bà con nơi đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp với các loại cây trồng chính như: lúa, ngô, dong riềng. Trình độ dân trí không đồng đều, từ năm 2015 trở về trước, bà con phải đi bộ 16km ra trung tâm xã. Mặc dù sau này được Nhà nước đầu tư làm đường giao thông nhưng còn một số đoạn chưa hoàn thiện, việc đi lại rất vất vả nhất là mùa mưa.

Hiện nay để mua được xăng phục vụ sản xuất và đi lại, bà con phải vượt quãng đường ra trung tâm xã, hoặc ngược về xã Phong Thổ 24km. Chính vì vậy các gia đình ở nơi đây đã chọn cách mua xăng về dự trữ tại nhà để sử dụng dần. Tuy nhiên, việc tích trữ xăng trong nhà tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ, đặc biệt bà con lại đun nấu bằng bếp củi.

Thói quen tích xăng tại nhà của người dân tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Chúng tôi đến gia đình anh Tẩn Diếu Thàng ở bản Ma Can. Ngôi nhà trình tường thiết kế theo kiểu truyền thống của người Dao nằm chênh vênh trên lưng đồi. Bên trong không gian chật hẹp, giữa những đồ đạc sinh hoạt, sản xuất là can xăng 5 lít được dựng ngay cửa ra vào. Gia đình anh có 4 thế hệ cùng sinh sống, nhiều năm qua anh cũng thường xuyên mua xăng dự trữ trong nhà để phục sản xuất, di chuyển. Anh Thàng chia sẻ: Do bản ở xa trung tâm, nên tôi thường mua xăng về dự trữ để dùng dần, phòng khi xe hết xăng còn có nhiên liệu sử dụng.

Tương tự, gia đình anh Lý Phủ Thào cũng dự trữ xăng nơi góc nhà. Anh cho biết: Đến mùa thu hoạch nông sản, bà con phải dùng xe máy để vận chuyển về nhà. Biết là dự trữ xăng trong nhà tiềm ẩn nguy hiểm cao nhưng người dân vẫn chưa tìm ra giải pháp phù hợp. Bởi có những mùa thu hoạch đến 50 bao thóc, ngô, đường giao thông lại dốc và gồ ghề, tốn nhiều nhiên liệu nên bắt buộc phải chuẩn bị xăng trước để chủ động.

Một góc bản biên giới Ma Can.

Việc mua xăng tích trữ tại nhà đã trở thành thói quen nhiều năm nay của người dân bản Ma Can. Trong khi đó, quanh nhà lại chứa nhiều vật liệu dễ cháy như: củi khô, tre, nứa. Dù đến nay trong bản chưa ghi nhận vụ cháy nổ nào gây thiệt hại về người và tài sản, nhưng thói quen này là một hiểm họa tiềm ẩn, nhất là ở bản vùng sâu vùng xa như Ma Can, điều kiện về phòng cháy, chữa cháy gần như không có. Nguy hiểm còn gia tăng khi trong nhà có trẻ em hiếu động, dễ xảy ra sự cố do trẻ nô nghịch.

Trưởng bản Ma Can tuyên truyền người dân nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy.

Anh Lý Lao Lở - Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Ma Can cho biết: Trong bản có khoảng 70% số hộ gia đình dự trữ xăng trong nhà để phục vụ đi lại và sản xuất. Chính quyền bản cũng đã tuyên truyền, vận động bà con nâng cao ý thức trong việc bảo quản xăng dầu, tuyệt đối không để gần bếp lửa, nơi nấu nướng hay các vật dụng dễ cháy. Đồng thời, khuyến cáo người dân cất giữ nhiên liệu cẩn thận, tránh xa tầm tay trẻ em để phòng ngừa cháy nổ có thể xảy ra.

Thiết nghĩ, trong bối cảnh nguy cơ cháy nổ luôn rình rập, bà con nơi đây cần thay đổi thói quen này để không phải đánh đổi bằng sự an toàn của chính mình, người thân và cộng đồng. Cùng với việc tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về an toàn phòng cháy, chữa cháy, chính quyền địa phương và các ngành chức năng cần quan tâm hơn đến việc cải thiện hạ tầng, mở rộng điểm bán xăng dầu phù hợp với điều kiện vùng cao. Có như vậy người dân mới yên tâm sản xuất, sinh sống, cùng nhau bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.