Những ngày này trên các ngả đường của thành phố Lai Châu chúng ta dễ dàng bắt gặp người dân từ các huyện Phong Thổ, Sìn Hồ, Tam Đường chở những chậu hoa địa lan to đem bán. Giá cũng giao động từ 300 nghìn đến 2 triệu đồng/chậu, thậm chí có cây lên đến 4 triệu đồng/chậu. So với những năm trước thì giá hoa địa lan đã có phần hạ nhiệt, bởi cách đây chừng 4 - 5 năm, một chậu địa lan to có giá hàng chục triệu đồng, không chỉ cung cấp nhu cầu thị trường trong tỉnh mà địa lan còn được gói bọc cẩn thận chuyển về các tỉnh miền xuôi. Hiện nay, lái buôn đã đến tận nhà vườn chọn mua đưa về xuôi nên những cây to đẹp thường được chủ vườn bán với giá khá cao hoặc chờ giáp tết mới đem bán.

Anh Vàng A Chỉnh – bản Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ) giới thiệu cho du khách các loại hoa địa lan.

Mặc dù những ngày cuối năm khá bận rộn với công việc, nhưng một số gia đình cũng tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, chọn chậu địa lan to đẹp để chơi vào dịp tết Nguyên đán Kỷ Mão 2023. Tuy nhiên, nhìn những chậu lan to và đẹp là vậy, có những chậu lan đã nhú trên chục cành hoa, song chỉ được vài ngày sau khi mua, hoa lan dần chuyển sang màu vàng, không phát triển và ra hoa được. Chị Nguyễn Thị Huyền - tổ dân phố số 27, phường Đông Phong, thành phố Lai Châu chia sẻ: Trên đường đi công tác từ Cửa khẩu Ma Lù Thàng (huyện Phong Thổ) về gần đến thành phố Lai Châu, dừng xe nghỉ chân một lúc, chồng tôi gặp một người dân đi bán 2 chậu địa lan. Anh có nói là con ốm nên bán chậu lan to và đẹp nhất vườn để lo cho con. Dẫu biết còn tháng nữa mới đến tết nhưng nhìn chậu lan có dáng và thế khá bắt mắt, nhành hoa có bông đã vươn lên hơn chục centimet nên chồng tôi đã mua về. 2 vợ chồng phấn khởi vì nghĩ năm nay có chậu lan đẹp bày trong nhà… Nhưng chỉ được gần 1 tuần, lá bắt đầu úa màu, hoa thì không vươn nhánh lên mà khô dần như sắp hỏng. Mặc dù hỏi thêm bạn bè kinh nghiệm chăm hoa địa lan, nhưng cây vẫn không phục hồi được, mỗi ngày rụng một ít nhành hoa và khô lá. Cũng buồn đấy, nhưng tôi cũng mong người chơi hoa địa lan thời điểm này khi mua cần xem kỹ kẻo lại mất công và lãng phí tiền.

Vợ chồng chị Đoàn Thị Dung – chủ quán bún chả Thằng Bờm (phường  Đông Phong, thành phố Lai Châu) cũng mua phải chậu địa lan kém chất lượng. Chị kể cho chúng tôi nghe, cứ chập tối có người bán lan đi qua quán nhà tôi mời mua giúp chậu lan do năm đầu tiên gia đình trồng nhiều mà không biết bán ở đâu. Vợ chồng tôi cũng thương, lại nghĩ có chậu lan trang trí cho quán thêm đẹp, giá cả cũng phải chăng 300.000 đồng/chậu nên tôi đã mua. Lúc mua thấy một số nhánh cây có bị chuyển màu hơi vàng song người bán bảo khó khăn quá nên không có tiền mua phân về bón. Chỉ cần mua 1 lọ phân đầu trâu NPK về kích vài ngày là cây xanh trở lại. Tuy nhiên, khi mua chậu hoa về tôi cũng bón thêm phân bón đầu trâu NPK như lời hướng dẫn của người bán, nhưng thật buồn là cây cứ chuyển sang màu vàng, các nhành hoa cũng khô đầu và rụng hết nụ. Sau này, những người chơi hoa địa lan có đến quán ăn của tôi, nhìn chậu địa lan họ bảo giờ mua lan phải cẩn thận. Lan trồng không đúng kỹ thuật thì cây chỉ sống chứ không có độ đẹp và bền, cây ra ít hoa thậm chí không ra hoa, trồng một thời gian ngắn cây tự lụi tàn chỉ trơ ra gốc và rễ.

Ngày tết, để không gian trong nhà được thoáng mát, tươi trẻ, không có sự lựa chọn nào khác là chưng một vài loại hoa trong ngôi nhà mình. Các loại hoa thường được rất nhiều người sở hữu cho ngôi nhà của mình như: hoa cúc, hoa ly, hoa hồng, hoa đào, hoa mai... Có một loại hoa được rất nhiều người sử dụng đó chính là hoa địa lan, loài hoa được xem như nữ hoàng của các loại hoa. Vì vậy, hoa địa lan cũng là sự lựa chọn của nhiều người. Thú chơi lan đang ngày càng nở rộ và phổ biến rộng khắp ở các lứa tuổi. Đặc biệt, khi thời điểm tết đã cận kề, nếu người chơi lan không sành sẽ rất dễ bị mua phải chậu lan kém chất lượng. Hoa mau tàn, các nụ ở ngọn cành không nở (hoa mù), cá biệt có một số giò hoa còn bị giập, gẫy, cong, vẹo được chủ vườn nắn hoặc buộc vào các nan tre tạo dáng, một số lại có cánh hoa nhăn nhúm, nụ hoa còn khô phần đầu… được người bán rao vào thời điểm chập tối để đánh lừa người mua.

Anh Vàng A Chỉnh - chủ vườn địa lan xã Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ) chia sẻ, là người tiên phong đưa hoa địa lan về trồng tại bản, đến nay sau hơn chục năm trồng, gia đình tôi có gần 1.000 chậu địa lan với 4 màu: vàng, xanh, đỏ, tím, trong đó du khách chuộng nhất là màu đỏ và màu tím. Nhờ chia sẻ trên facebook mỗi năm tôi xuất bán vài trăm chậu địa lan đi các tỉnh trong nước. Với kinh nghiệm và tìm hiểu thị trường, tôi được biết, một số nhà vườn trước khi xuất bán hoa địa lan thường bón thúc các chế phẩm với liều lượng cao cho hoa đẹp và tăng sức chống chịu; một số lại chăm sóc không đúng kỹ thuật nên cây ra nụ mà không thể nở hoa... Tất cả yếu tố trên đã làm giảm sức sống của chậu hoa, giảm chất lượng.

Để có được chậu địa lan đẹp chơi trong những ngày tết, người tiêu dùng cần chú ý chọn các chậu hoa địa lan có sức sống tốt, bầu cây (giá thể) phải đủ ẩm, rễ cây còn nguyên vẹn, không giập gẫy, trầy xước, lá cây xanh, tươi tự nhiên, không vết bệnh, không khuyết tật cong vênh, giập nát, có vết lạ. Cành (ngồng) hoa to mập nở đều và khỏe, cành hoa thẳng, ngọn cành uốn cong mềm mại tựa dáng lưỡi câu. Tránh dùng các giỏ lan có sử dụng quá nhiều thuốc kích hoa, dưỡng hoa khiến quá trình chăm sóc cho lan sau này gặp nhiều khó khăn khi cây đã bị “lệ thuộc” thuốc quá nhiều. Trong thời gian lan ra nụ và hoa nở thì nên hạn chế tối đa việc tưới nước cho lan vì sẽ rất dễ làm thối nụ, hoa hoặc bị làm dập, nát mất cánh hoa.

Trong không khí giao hòa của tiết trời vào xuân, vạn vật, thiên nhiên, các loài hoa đua nhau khoe sắc, tiếp thêm sức sống mới cho con người. Xuân Quý Mão 2023 đang đến gần, hy vọng người tiêu dùng sẽ lựa chọn cho gia đình những chậu hoa địa lan vừa ý để đón chào năm mới.