Trao đổi với chúng tôi, chị Bùi Thị Lan - Phó Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tân Uyên chia sẻ: Mặc dù là năm thứ 2 tổ chức nhưng chúng tôi không đặt kỳ vọng lớn, bởi để có được những dự án chất lượng đòi hỏi sự say mê sáng tạo, tâm huyết của cả thầy và trò mà còn cả kinh nghiệm được đúc rút qua những cuộc thi trước. Chính vì vậy, Ban tổ chức cuộc thi đánh giá rất cao khi nhận được 17 dự án tham dự, trong đó có cả đơn vị trường vùng sâu, vùng xa. Niềm vui được nhân lên trong ngày tổ chức cuộc thi khi mỗi tác giả có dự án tham dự đều chuẩn bị chu đáo từ mô hình đến bài thuyết trình. Một số dự án mang tính khả thi, khả năng ứng dụng rộng rãi trong thực tế học tập cũng như cuộc sống.

Nhóm tác giả Dự án ứng dụng hoạt chất Rotenon trong một số thực vật ở địa phương (đoạt giải nhì tại cuộc thi).

Đảm bảo yêu cầu cuộc thi đề ra, ngay từ đầu tháng 11, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã ban hành công văn hướng dẫn tổ chức Cuộc thi khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp huyện năm 2016 - 2017 gửi các đơn vị trường. Theo đó, đối tượng dự thi là học sinh lớp 8, 9 cấp THCS. Nội dung thi là kết quả nghiên cứu của các dự án khoa học hoặc dự án kỹ thuật thuộc 22 lĩnh vực. Để tránh trùng lặp về kết quả nghiên cứu, Phòng yêu cầu các thí sinh, giáo viên hướng dẫn, đơn vị dự thi kiểm tra, rà soát, đối chiếu với kết quả nghiên cứu khác đã có thông tin trên mạng Internet. Các dự án được trưng bày tại cuộc thi (dưới hình thức Poster, theo phụ lục đính kèm), tác giả hoặc nhóm tác giả trình bày dự án và trả lời phỏng vấn của Ban giám khảo. Các dự án có ý tưởng tốt nhất, sáng tạo và thấu đáo nhất của các lĩnh vực dự thi được chọn cử tham gia Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp tỉnh.

Chủ động trong khâu phát động nên các nhà trường khẩn trương triển khai và tổ chức cuộc thi cấp trường để lựa chọn các ý tưởng sáng tạo, khả thi nhất gửi về Ban tổ chức. Được biết, trong số 17 dự án tham gia tại Cuộc thi, Ban Tổ chức đã lựa chọn, trao giải cho 9 dự án. Mặc dù không có dự án đoạt giải nhất nhưng Ban tổ chức cũng đánh giá rất cao bởi nhiều dự án có tính sáng tạo, cải tiến so với những sản phẩm có sẵn.

Chị Lan cho biết thêm: Chúng tôi đánh giá rất cao các tác giả tham gia dự thi. Các em phần đa là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện tiếp cận khoa học công nghệ hạn chế, nguyên vật liệu thực hiện dự án khó khăn đối với địa bàn vùng sâu, vùng xa, nhưng các em vẫn nỗ lực tìm tòi, thể hiện sự say mê sáng tạo. Bên cạnh đó, các dự án có sự quan tâm của phụ huynh, các thầy cô giáo. Một số dự án có tính ứng dụng cao như: Ứng dụng hoạt chất Rotenon trong một số thực vật ở địa phương của Trường THCS Trung Đồng (đoạt giải nhì duy nhất tại Cuộc thi); Bẫy chuột bằng gỗ của Trường THCS Hoàng Liên; Dụng cụ ép rơm, cỏ khô của Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú THCS xã Hố Mít; Chế tạo bột nhuộm màu xôi ngũ sắc của Trường THCS xã Tà Mít… Tại Cuộc thi, đa số các dự án có sự đầu tư góc trưng bày sản phẩm, bài thuyết trình rõ ràng, mạch lạc, thể hiện sự tự tin của các tác giả. Ban tổ chức đã lựa chọn 1 số dự án tham dự cuộc thi cấp tỉnh tổ chức vào đầu tháng 1/2017 tới tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh. Đồng thời, yêu cầu các tác giả có dự án tham dự cấp tỉnh tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, chỉnh sửa để mang về giải cao hơn nữa cho ngành Giáo dục huyện.

Mặc dù chỉ đoạt giải khuyến khích nhưng Dự án chế tạo máy quạt thóc di động của tác giả Lò Văn Thêm (Trường THCS xã Tà Mít) gây ấn tượng mạnh với Ban giám khảo cũng như các trường bạn không chỉ bởi trường của em thuộc địa bàn xa nhất của huyện còn là ý tưởng khá táo bạo về lĩnh vực sáng tạo (cơ khí). Khi được hỏi lí do chọn đề tài khá khó như vậy, Thêm cho biết: Xã Tà Mít cách trung tâm huyện gần 60km, kinh tế rất khó khăn. Mỗi mùa gặt, gia đình em và bà con trong bản phải lên nương 2 - 3 tuần thu hoạch thóc. Sau đó phơi thóc thật khô, mang ra quạt tay để bảo quản được lâu hơn nên rất vất vả và tốn nhiều thời gian, công sức. Xem trên ti vi thấy thời gian gần đây có nhiều chương trình về cuộc thi sáng tạo dành cho học sinh như: chuyển động 24h, kênh truyền hình VTV2, em đã nảy ra ý tưởng “Chế tạo máy quạt thóc di động”  từ nguyên liệu sắt đơn giản, dễ làm, an toàn, tiết kiệm thời gian. Sau khi trình bày ý tưởng được thầy giáo Tạ Đình Chiểu hoan nghênh và giúp đỡ. Trong 1,5 tháng mày mò, tìm hiểu và chế tạo, dự án đã hoàn thành. Mặc dù chưa đoạt giải cao tại Cuộc thi nhưng em sẽ cố gắng nghiên cứu, hoàn thiện hơn nữa dự án để có thể đưa vào ứng dụng rộng rãi tại bản làng.

Có lẽ với những em học sinh ở huyện Tân Uyên, khi tham dự Cuộc thi, mục tiêu cao nhất là được giới thiệu, thể hiện sự hiểu biết, chia sẻ niềm say mê sáng tạo, khoa học. Dù có thể đoạt giải không cao nhưng chúng tôi biết các em thực sự đã vượt lên chính mình, vượt lên sự chênh lệnh khoảng cách, điều kiện địa hình để từ những ý tưởng nhỏ biến thành nhiều ước mơ, hoài bão lớn và trong số đó chắc chắn sẽ có những dự án được nhiều người biết đến tại những cuộc thi cao hơn.

Hy vọng, Cuộc thi lần này sẽ là điểm tựa, tạo nguồn cảm hứng sâu, rộng hơn nữa để khơi dậy niềm đam mê sáng tạo khoa học của học sinh trung học trên địa bàn huyện. Và, hy vọng rằng cuộc thi lần 3 năm học 2017 - 2018, Ban tổ chức sẽ đón nhận thêm nhiều dự án tham gia cũng như lan tỏa thật nhiều niềm vui chiến thắng.