Đến thăm không gian văn hóa các dân tộc của các trường học trên địa bàn xã, chúng tôi thấy, các vật dụng truyền thống như: quần áo, nhạc cụ, trò chơi dân gian, công cụ lao động sản xuất, tranh, ảnh, được bố trí hợp lý, để học sinh dễ quan sát. Có trường còn xây dựng mô hình nhỏ về cuộc sống đời thường của các dân tộc, nhờ đó, giúp các em hiểu thêm về truyền thống dân tộc mình.

Giáo viên Trường Mầm non Làng Mô (xã Tủa Sín Chải) giáo dục văn hóa truyền thống cho trẻ.

Ngày nay, nhiều phong tục, tập quán đang dần mai một, do đó, việc đưa văn hóa truyền thống vào giáo dục ở các trường học là việc làm cần thiết. Để thực hiện tốt việc này, xã chỉ đạo các trường lồng ghép giáo dục truyền thống vào các môn học; tăng giờ học ngoại khóa tìm hiểu về bản sắc văn hóa; đưa trò chơi dân gian, thể thao dân tộc vào hoạt động vui chơi, thể dục thể thao hằng ngày; duy trì đội văn nghệ của trường. Đồng thời, đầu tư, xây dựng; sưu tầm các hiện vật trưng bày tại không gian văn hóa các dân tộc; vẽ các bức tranh với chủ đề văn hóa ở các điểm dễ quan sát... góp phần giáo dục các em không quên cội nguồn.

Điều dễ nhận thấy nhất là 2 buổi/tuần, các em được mặc trang phục truyền thống; tập hát, múa các làn điệu dân ca, dân vũ ở giờ thể dục giữa buổi. Trong giờ dạy các môn: địa lý, văn học, lịch sử, giáo dục công dân, giáo viên đưa nhiều ví dụ thực tiễn liên quan đến văn hóa để khơi dậy sự tìm tòi, hiểu biết của học sinh. Đặc biệt, việc giáo dục văn hóa dân tộc còn được giáo viên thực hiện thông qua việc trình chiếu qua máy chiếu, ti vi các thước phim, hình ảnh về văn hóa các dân tộc, thông qua đó đã góp phần nâng cao nhận thức của học sinh.

Học sinh Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Làng Mô mặc trang phục truyền thống khi đến trường.

Em Vàng Thị Chi (lớp 9B, Trường Phổ thông DTBT THCS Làng Mô) cho biết: Mỗi ngày đến trường, em đều rất vui vì không chỉ học được nhiều kiến thức, mà em còn được học và hiểu thêm về nét đẹp của dân tộc mình. Trong trường học, chúng em cùng nhau giao tiếp tiếng địa phương, mặc áo truyền thống; được tham gia tập văn nghệ, chơi trò chơi dân gian. Là thế hệ trẻ, em sẽ giữ gìn và phát huy bản sắc để văn hóa của dân tộc mình.

Bên cạnh lồng ghép vào giờ học, các nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi ngoại khóa, cho học sinh đến với các bản, tham gia hoạt động trải nghiệm như: tập làm các món ăn dân tộc, nghề truyền thống...  Ngoài ra, thường xuyên tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao, góp phần gắn kết các dân tộc trong nhà trường.

Trường Phổ thông DTBT THCS Làng Mô tổ chức cho học sinh chơi kéo co trong tiết học môn thể dục. 

Ông Vũ Thành Công – Phó Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải cho biết: Thời gian tới, xã tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp để duy trì văn hóa truyền thống trong trường học. Trong đó, chú trọng tuyên dương, nhân rộng những cách làm hay, ý nghĩa trong việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống.