Gia đình là "tế bào" của xã hội, nơi hình thành và nuôi dưỡng các giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống. Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) trong tỉnh đã kiên trì triển khai Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Sau nhiều năm thực hiện, Cuộc vận động đã đi vào chiều sâu, trở thành việc làm tự giác của hội viên, phụ nữ và nhân dân. Từ việc giữ gìn nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, đến nuôi dạy con cái ngoan ngoãn, không vi phạm pháp luật; từ phòng, chống bạo lực gia đình đến thay đổi thói quen sinh hoạt lạc hậu… tất cả đã góp phần hình thành nếp sống văn hóa mới, tiến bộ, phù hợp với điều kiện thực tế từng vùng, từng dân tộc.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hàng chục nghìn hộ gia đình do phụ nữ làm chủ hoặc phụ nữ giữ vai trò nòng cốt đạt các tiêu chí “Gia đình 5 không, 3 sạch”. Đằng sau những con số ấy là một quá trình bền bỉ chuyển hóa từ nhận thức đến hành động trong từng gia đình, cộng đồng dân cư.

Tại xã Nậm Sỏ, vai trò của Hội LHPN xã được thể hiện rõ nét khi luôn chủ động, sáng tạo trong triển khai các phong trào, mô hình phù hợp với điều kiện vùng cao, hướng trọng tâm vào nâng cao nhận thức, đời sống và vị thế của phụ nữ. Từ việc duy trì hiệu quả phong trào “5 không, 3 sạch”, đến xây dựng các câu lạc bộ, mô hình về bình đẳng giới, chăm sóc và nuôi dạy con cái; phòng, chống bạo lực gia đình, Hội LHPN xã Nậm Sỏ đã từng bước tạo ra những thay đổi rõ rệt trong suy nghĩ và cách làm của hội viên. Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền một chiều, các câu lạc bộ, mô hình của Hội đã trở thành “không gian sinh hoạt cộng đồng” gần gũi, nơi chị em cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ khó khăn, học hỏi lẫn nhau từ việc tổ chức cuộc sống gia đình, nuôi dạy con cái đến phát triển kinh tế, giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Một buổi sinh hoạt, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình hạnh phúc của phụ nữ bản Nà Ngò (xã Nậm Sỏ).

Chị Lò Thị Lẹ - Chủ tịch Hội LHPN xã Nậm Sỏ cho biết: “Cùng với tuyên truyền về dân số, bình đẳng giới, Hội thường xuyên phối hợp với các ngành, đoàn thể tổ chức các lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề, giúp chị em nâng cao kiến thức về kỹ năng làm mẹ, chăm sóc trẻ em; phòng, chống bạo lực gia đình và xây dựng gia đình hạnh phúc, tiến bộ. Quan trọng hơn là giúp chị em hiểu rõ vai trò của mình trong gia đình và xã hội”.

Từ những buổi sinh hoạt ấy, nhận thức của phụ nữ trong xã từng bước thay đổi. Không còn bó hẹp trong nhịp sống chỉ xoay quanh ruộng đồng, nhiều chị em đã biết chủ động sắp xếp công việc, cân đối thời gian để chăm lo cho gia đình, quan tâm nhiều hơn đến việc học hành, giáo dục, định hướng tương lai cho con cái. Những chuyển biến âm thầm nhưng bền vững ấy chính là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh ngay từ cơ sở.

Hiên nay, ở các thôn, bản, tổ dân phố, các mô hình như: “Tuyến đường phụ nữ tự quản”, “Con đường hoa”, “Ngày thứ bảy, chủ nhật xanh”, “Tổ phụ nữ thu gom rác thải” được duy trì và nhân rộng, tạo diện mạo mới cho nhiều khu dân cư. Không dừng lại ở việc vận động, nhiều hội viên phụ nữ đã trực tiếp tham gia hiến đất làm đường, đóng góp ngày công lao động, trồng cây xanh, xây dựng các công trình vệ sinh hợp chuẩn. Những việc làm nhỏ nhưng thiết thực ấy, ý thức cộng đồng được nâng lên, thói quen sinh hoạt văn minh từng bước được hình thành.

Chia sẻ về sự thay đổi ở địa phương, chị Lò Thị Lý ở bản Chang (xã Lê Lợi) cho biết: “Trước đây, bà con còn thói quen xả rác bừa bãi, nuôi gia súc gần nhà. Nhờ cán bộ Hội thường xuyên tuyên truyền, giờ đường bản sạch sẽ, nhà cửa gọn gàng hơn. Mọi người thấy rõ lợi ích nên tự giác làm theo”.

Hội viên Chi hội Phụ nữ bản Chang thường xuyên quét dọn các công trình công cộng ở bản.

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong quá trình xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh là nâng cao đời sống vật chất cho người dân, nhất là phụ nữ vùng sâu, vùng xa. Thực tế cho thấy, khi kinh tế ổn định, người dân có điều kiện quan tâm nhiều hơn đến môi trường sống, giáo dục con cái và tham gia các hoạt động cộng đồng. Các cấp Hội phụ nữ trong tỉnh đã tích cực hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế thông qua đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật, tín chấp cho hội viên vay vốn ưu đãi, xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp. Hàng nghìn phụ nữ được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách để chăn nuôi, trồng trọt, kinh doanh nhỏ; nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo bền vững.

Phụ nữ xã Bản Bo dạy bảo con học bài.

... tích cực lao động sản xuất, tăng thu nhập cho gia đình.

Được hưởng lợi từ Dự án 8 của Hội Liên hiệp Phụ nữ về hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, gia đình chị Hàng Thị Sủ ở bản Sin Chải 2 (xã Dào San) đầu tư Mô hình chăn nuôi lợn thịt và mang lại hiệu quả rõ rệt. Từ cuối năm 2004 đến nay, chị bán được 18 con lợn thịt thu về gần 100 triệu đồng. Hiện, trong chuồng của nhà chị Sủ còn gần 20 con, trong đó có 10 con chuẩn bị xuất bán.

Chị Sủ chia sẻ: “Có thu nhập ổn định từ mô hình chăn nuôi, gia đình tôi chú trọng hơn đến việc tạo điều kiện cho con đi học đầy đủ".

Xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh không thể tách rời việc giữ gìn an ninh trật tự; phòng, chống bạo lực gia đình, tệ nạn xã hội, hủ tục lạc hậu. Thời gian qua, Hội LHPN các cấp đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, xây dựng các mô hình gia đình không vi phạm pháp luật, không bạo lực, không tảo hôn, không hôn nhân cận huyết thống. Các “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng”, “Tổ truyền thông cộng đồng”, câu lạc bộ “Xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Thủ lĩnh của sự thay đổi”… phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành điểm tựa cho phụ nữ và trẻ em khi gặp khó khăn. Qua đó, nhiều vụ việc mâu thuẫn gia đình được hòa giải kịp thời ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng, giữ vững bình yên bản làng.

Không chỉ tích cực trong xây dựng gia đình no ấm, văn minh, phụ nữ toàn tỉnh còn tích cực gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống ở cơ sở. Tại nhiều thôn, bản, chị em hăng hái tham gia các đội văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ dân ca, dân vũ, trở thành những “hạt nhân văn hóa” trong đời sống cộng đồng. Những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống đến trang phục, nghi lễ, phong tục tốt đẹp của các dân tộc được chị em gìn giữ, truyền dạy và biểu diễn trong các dịp lễ, tết, ngày hội đại đoàn kết, sinh hoạt của bản. Thông qua hoạt động văn nghệ, phụ nữ không chỉ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân, mà còn khơi dậy niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường sự gắn kết cộng đồng, tạo nền tảng vững chắc cho việc xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh từ cơ sở.

Phụ nữ xã Mường Tè tích cực tham gia hoạt động văn hóa văn nghệ.

Bà Ngô Thị Bích Hạnh - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh cho biết: “Xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và đồng thuận xã hội. Trong đó, phụ nữ không chỉ là người thực hiện mà còn là người truyền cảm hứng, dẫn dắt sự thay đổi từ gia đình ra cộng đồng. Trong giai đoạn tới, các cấp Hội phụ nữ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; chú trọng nhân rộng các mô hình hiệu quả; kịp thời biểu dương, tôn vinh những tập thể, cá nhân tiêu biểu. Qua đó, phát huy hơn nữa vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình hạnh phúc, cộng đồng văn minh, xã hội phát triển bền vững".

Bên cạnh mỗi căn nhà sạch sẽ, con đường rực rỡ sắc hoa, mỗi gia đình yên ấm, hạnh phúc là hình ảnh người phụ nữ Lai Châu đang lặng thầm nhưng bền bỉ góp sức dựng xây nếp sống văn hóa, văn minh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của quê hương.