Sau những ngày mưa tầm tã, vào ngày nắng đẹp dịp cuối tuần, theo lời giới thiệu của Bảo hiểm Xã hội tỉnh, chúng tôi đến bản Tả Làn Than (phường Tân Phong, thành phố Lai Châu) để được gặp và trò chuyện với em Vàng Đức Thoại (sinh năm 2005, học sinh Trường THCS Tân Phong). Thoại là một trong rất nhiều học sinh trên địa bàn tỉnh chẳng may gặp vấn đề về sức khỏe, phải chữa trị rất tốn kém nhưng nhờ có thẻ BHYT nên đã phần nào giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Anh Vàng Văn Tướng (bố của Thoại) niềm nở mời khách vào nhà, trong câu chuyện với anh Tướng, chúng tôi được biết, cuối học kỳ 2 năm ngoái (tháng 4/2019), khi ấy Thoại đang học lớp 8 thì bị sưng đau ở chân phải. Sau khi đi khám, em được bác sỹ chẩn đoán bị u xương. Gia đình phải chuyển tuyến đưa em về Bệnh viện Bạch Mai để mổ, sau đó em còn chuyển sang điều trị tại Khoa Ung bướu thêm một thời gian nữa. Đến nay, chân Thoại đã bình phục và sức khỏe ổn định, em có thể giúp bố mẹ nhiều công việc nhà.

Em Vàng Đức Thoại ở bản Tả Làn Than (phường Tân Phong, thành phố Lai Châu) giúp bố mẹ công việc nhà.

Anh Tướng tâm sự: Năm nào gia đình tôi cũng mua BHYT cho hai con. Cũng may mà có thẻ BHYT nên đã giảm bớt được gánh nặng kinh tế cho gia đình khi con phải điều trị lúc ốm đau, nhất là thời điểm Thoại phải về Hà Nội mổ chân. Chi phí điều trị rất tốn kém, lên tới hơn 80 triệu đồng (chưa tính chi phí đi lại, ăn ở), nhờ BHYT thanh toán hơn 56 triệu đồng nên gia đình cũng bớt vất vả, không phải vay mượn nhiều. Vợ chồng tôi xác định, năm nào cũng mua BHYT cho con để được hỗ trợ chăm sóc sức khỏe.

Không chỉ gia đình anh Tướng mà hàng trăm gia đình khác trên địa bàn tỉnh luôn thầm cảm ơn Đảng, Nhà nước khi có chính sách BHYT. Chính nhờ có chính sách an sinh xã hội này mà nhiều gia đình không lâm vào khốn khó khi chẳng may gặp vấn đề về sức khỏe phải điều trị tốn kém, trong khi hoàn cảnh gia đình cũng còn nhiều khó khăn.

Tìm hiểu chúng tôi được biết: Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ cho HSSV trong việc tham gia BHYT, như: cấp thẻ BHYT miễn phí cho HSSV nghèo, dân tộc thiểu số, thân nhân sĩ quan quân đội, công an, thân nhân người có công với cách mạng… Hỗ trợ 70% mức đóng đối với HSSV thuộc hộ cận nghèo; 30% mức đóng đối với HSSV khác. Năm học 2019 - 2020, toàn tỉnh có tổng số 106.563 HSSV. Trong đó, 106.011 học sinh; 552 học viên, sinh viên thuộc trường trung cấp chuyên nghiệp và cao đẳng. Tính đến tháng 7/2020, tổng số HSSV trong tỉnh có thẻ BHYT chiếm khoảng 99% tổng số HSSV toàn tỉnh. Đáng chú ý là có trên 92.000 học sinh (chiếm 86,5% tổng số học sinh trong tỉnh) được ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng BHYT vì thuộc các nhóm đối tượng thuộc hộ nghèo, dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, thân nhân quân đội, công an. Tổng số tham gia BHYT nhóm HSSV là 13.207 em (tăng 662 HSSV so với năm học 2018 -2019; chiếm 12,3% trên tổng số HSSV tại tỉnh).

Ngoài mức hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách Nhà nước, BHXH tỉnh còn phối hợp với Sở Y tế, Sở Tài chính tham mưu cho UBND tỉnh quyết định hỗ trợ đóng BHYT từ 20% kinh phí khám chữa bệnh (KCB) chưa sử dụng hết cho một số nhóm đối tượng. Tháng 9 hằng năm, BHXH tỉnh và BHXH các huyện chủ động phối hợp với Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và các trường tuyên truyền ý nghĩa thiết thực của chính sách BHYT HSSV nhân dịp giảng năm học mới, các buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm để phụ huynh học sinh nâng cao nhận thức về chính sách BHYT.

Bên cạnh đó, BHXH các huyện, thành phố triển khai thực hiện hiệu quả việc trích kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu cho các trường học, tạo điều kiện cho các trường học có kinh phí phục vụ chăm sóc sức khỏe học đường cho HSSV. Năm 2019, toàn tỉnh có 129/213 trường đủ điều kiện được trích kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu với số kinh phí chi 1,4 tỷ đồng (chiếm 60,5% tổng số trường tiểu học, THCS, THPT).

Đối với sinh viên mới nhập học, học sinh chuyển cấp, mới vào lớp 1, thực hiện thu phí của những tháng còn lại năm trước đó. Đối với trường hợp đã thực hiện thu theo năm tài chính, tiếp tục thực hiện thu vào cuối năm. HSSV có thể đóng theo thời hạn 6 tháng hoặc 1 năm/lần, chỉ thực hiện thu phí BHYT một lần nếu có nguyện vọng và tự nguyện đóng. Mức đóng BHYT bằng 4,5% mức lương cơ sở. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% mức đóng, đối tượng đóng 70% còn lại.

Về phạm vi quyền lợi hưởng, mức hưởng khám chữa bệnh theo thẻ BHYT đúng thủ tục quy định: Mức 100% chi phí khám chữa bệnh BHYT đối với HSSV có mã thẻ BHYT là: BT, HN, DT, DK, XD, TS. Tổng chi phí của một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở. HSSV còn được hưởng 100% chi phí trong trường hợp có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên, đồng thời có số tiền cùng chi trả chi phí KCB trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở thì được cơ quan BHXH cấp giấy chứng nhận không cùng chi trả trong năm.

Trường hợp cấp cứu, được KCB tại bất kì cơ sở KCB nào. Tuy nhiên, trường hợp KCB không đúng tuyến, HSSV hưởng 40% chi phí điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến Trung ương; 60% chi phí điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh đến ngày 31/12/2020; 100% chi phí điều trị nội trú từ ngày 1/1/2021 trở đi trong phạm vi cả nước; 100% chi phí điều trị nội, ngoại trú tại các bệnh viện tuyến huyện...

Thực tế cho thấy, những năm qua, chính sách BHYT phát huy vai trò thiết thực trong việc chăm sóc sức khỏe cho người dân cũng như với HSSV - những chủ nhân tương lai của đất nước. Quỹ BHYT đã góp phấn giảm thiểu tối đa gánh nặng kinh tế cho gia đình trong việc chi trả chi phí khám, chữa bệnh. Ngoài ra, kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu được trích từ phần đóng BHYT của HSSV để lại cho các nhà trường cũng đã kịp thời hỗ trợ các em khi xảy ra ốm đau, tai nạn.

Đồng chí Đinh Gia Tăng - Giám đốc Bảo hiểm Xã hội tỉnh cho biết, thời gian tới, đơn vị sẽ tham mưu cho tỉnh giao chỉ tiêu tham gia BHYT HSSV đối với từng cơ sở giáo dục; đưa chỉ tiêu tham gia BHYT HSSV là một trong các tiêu chí đánh giá phân loại tổ chức cơ sở Đảng, cũng như để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật về BHYT HSSV trong các cơ sở giáo dục, khen thưởng đối với tập thể nhà trường, cá nhân thực hiện tốt công tác BHYT HSSV, phấn đấu đến hết năm học 2020 - 2021 đạt 100% HSSV tham gia BHYT.

Năm học mới 2020 - 2021 đã bắt đầu, nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu 100% HSSV tham gia BHYT, được thụ hưởng đầy đủ quyền được chăm sóc sức khỏe, ngoài nỗ lực của ngành BHXH rất cần sự vào cuộc mạnh mẽ, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan, nhất là ngành Giáo dục và Đào tạo.