Bảo đảm quyền lợi tốt nhất của trẻ em trong giải quyết việc nuôi con nuôi

Góp ý dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị làm rõ căn cứ xác định các trường hợp không được nhận nuôi con nuôi tại khoản 3 Điều 14, nhất là tính chất, mức độ hành vi phạm tội và tình trạng xóa án tích; bảo đảm vừa phòng ngừa nguy cơ xâm hại trẻ em, vừa không hạn chế quá rộng cơ hội có gia đình thay thế của trẻ.

Đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế tìm kiếm gia đình thay thế và ghép trẻ, trong đó xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm kết nối, đánh giá, lựa chọn gia đình phù hợp; quy định tiêu chí, thời hạn tìm gia đình thay thế trong nước trước khi xem xét nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế quản lý, kết nối dữ liệu về trẻ em cần gia đình thay thế và người có nhu cầu nhận con nuôi, có sự tham gia của người làm công tác xã hội.

Đại biểu Vũ Minh Đạo tham gia ý kiến thảo luận.

Đối với việc hủy bỏ, thu hồi quyết định và chấm dứt nuôi con nuôi, đại biểu đề nghị phân biệt trường hợp quyết định bị hủy bỏ, thu hồi trước khi giao nhận con nuôi với trường hợp quan hệ cha mẹ và con đã được xác lập; cân nhắc áp dụng cơ chế giám hộ, chăm sóc thay thế phù hợp khi cha mẹ nuôi không còn khả năng trực tiếp chăm sóc trẻ.

Cùng góp ý dự án luật, đại biểu Cà Thị Thắm đề nghị bổ sung yếu tố dân tộc, tôn giáo, ngôn ngữ vào nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi tại Điều 4, bảo đảm tôn trọng nguồn gốc, bản sắc văn hóa và mối quan hệ gia đình, cộng đồng của trẻ em, nhất là trẻ em dân tộc thiểu số. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về hành vi lợi dụng việc nuôi con nuôi để hưởng chế độ, chính sách ưu đãi của Nhà nước không đúng quy định; đồng thời quan tâm lưu giữ đầy đủ thông tin về cha mẹ đẻ, dân tộc, quê quán và các thông tin liên quan, bảo đảm quyền được biết về nguồn gốc của con nuôi theo quy định pháp luật.

Phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp luật sư

Góp ý dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị đánh giá kỹ việc chuyển chức năng tuyển chọn luật sư sang Hội đồng tuyển chọn luật sư liên ngành do Bộ Tư pháp chủ trì. Theo đại biểu, cần phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề với trách nhiệm tổ chức đánh giá năng lực chuyên môn, kỹ năng hành nghề và đạo đức nghề nghiệp; đồng thời tiếp tục phát huy vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam.

Đối với đề xuất cho phép tổ chức, cá nhân không phải luật sư góp vốn vào công ty luật trách nhiệm hữu hạn, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ nhằm bảo đảm tính độc lập nghề nghiệp, bảo mật thông tin khách hàng và hạn chế xung đột lợi ích. Trường hợp tiếp tục quy định theo hướng này, các điều kiện về quy mô công ty, thời gian hoạt động có lãi và tỷ lệ góp vốn cần được quy định rõ trong luật, không giao toàn bộ cho văn bản dưới luật.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh tham gia ý kiến thảo luận.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động đấu giá tài sản

Đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị cân nhắc việc mở rộng đối tượng được đào tạo nghề đấu giá viên, bởi hoạt động này đòi hỏi kiến thức pháp luật và khả năng xử lý các tình huống phát sinh, nhất là đối với tài sản công, quyền sử dụng đất và tài sản thi hành án. Đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tiêu chuẩn hiện hành, nhu cầu nhân lực và thời gian đào tạo, bồi dưỡng trước khi mở rộng đối tượng.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn đề nghị tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp trong đào tạo, tập sự và cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá viên, để cơ quan quản lý nhà nước tập trung vào xây dựng chính sách, thanh tra, kiểm tra và giám sát. Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu chuyển việc niêm yết thông tin tài sản đấu giá sang hình thức điện tử, phù hợp với xu hướng đấu giá trực tuyến; đồng thời rà soát quy định buộc người tham gia phải mua tài sản theo giá khởi điểm trong một số trường hợp và việc áp dụng đồng thời chế tài mất tiền đặt trước với cấm tham gia đấu giá trong thời hạn nhất định, bảo đảm tính hợp lý, công bằng.

Đại biểu Cà Thị Thắm tham gia ý kiến thảo luận.

* Chiều cùng ngày, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh tham gia thảo luận tại Tổ về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Tham gia thảo luận, đại biểu Triệu Kim Thắng và đại biểu Hoàng Quốc Khánh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu, góp ý một số quy định cụ thể liên quan đến thực hiện nghĩa vụ quân sự, xử lý hành vi xâm phạm quan hệ đồng đội, chính sách khoan hồng và phòng vệ chính đáng.

Đề nghị hoàn thiện quy định về các tội liên quan đến nghĩa vụ quân sự và quan hệ đồng đội

Đại biểu Triệu Kim Thắng cơ bản nhất trí với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó có việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình và điều chỉnh mức phạt tiền, mức định lượng bằng tiền trong cấu thành định tội, định khung hình phạt.

Góp ý về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự tại Điều 324, đại biểu đề nghị bổ sung hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Theo đại biểu, việc bổ sung nhằm bảo đảm thống nhất với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về quân sự, quốc phòng đã được Quốc hội thông qua, đồng thời tăng cường phòng ngừa hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự ngay từ các bước đầu của quy trình thực hiện nghĩa vụ. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung hành vi làm trái quy định hoặc cản trở việc sơ tuyển, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại Điều 334 về tội làm trái quy định về thực hiện nghĩa vụ quân sự và Điều 335 về tội cản trở thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Đối với Điều 387 về tội làm nhục đồng đội và Điều 388 về tội hành hung đồng đội, đại biểu đề nghị bỏ cụm từ “trong quan hệ công tác mà” tại khoản 1 của hai điều. Theo đại biểu, quy định này có thể thu hẹp phạm vi xử lý hình sự, gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm các hành vi làm nhục, hành hung đồng đội đủ yếu tố cấu thành tội phạm được xử lý theo quy định pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn tham gia ý kiến thảo luận.

Đề nghị cân nhắc chính sách chấp nhận hình phạt, cụ thể hóa quy định về phòng vệ chính đáng

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị tiếp tục nghiên cứu hai nội dung trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Đối với chính sách khoan hồng gắn với việc chấp nhận hình phạt tại điểm c khoản 2 Điều 57, đại biểu đề nghị chưa bổ sung quy định này do chưa làm rõ sự cần thiết và có nguy cơ ảnh hưởng đến các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự. Đại biểu phân tích, việc áp dụng chính sách ngay trong giai đoạn xét xử sơ thẩm cần được xem xét trong mối quan hệ với nguyên tắc suy đoán vô tội, trách nhiệm chứng minh tội phạm và nguyên tắc độc lập xét xử của Tòa án. Dự thảo cũng chưa làm rõ cơ quan đề xuất mức hình phạt, giá trị pháp lý của việc chấp nhận hình phạt và cách xử lý khi xuất hiện tình tiết mới. Đại biểu lưu ý nguy cơ phát sinh cơ chế thương lượng hình phạt, ảnh hưởng đến tính tự nguyện trong việc nhận tội và việc áp dụng chính sách khoan hồng.

Đại biểu Triệu Kim Thắng phát biểu thảo luận.

Về phòng vệ chính đáng tại Điều 23 dự thảo Bộ luật, đại biểu cho rằng quy định hiện còn chung chung, gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn, nhất là việc xác định ranh giới giữa phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Đại biểu đề nghị bổ sung các trường hợp đương nhiên được coi là phòng vệ chính đáng, gồm: chống trả người đang dùng vũ khí quân dụng tấn công mình hoặc người khác; chống trả người đang thực hiện hành vi giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, bắt cóc, khủng bố; chống trả người có vũ khí, hung khí nguy hiểm đột nhập trái phép vào nơi ở của người khác trong khoảng thời gian từ 22 giờ hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau.

Các ý kiến tập trung vào việc rà soát, hoàn thiện những quy định cụ thể của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bảo đảm tính thống nhất của pháp luật và nâng cao khả năng áp dụng trong thực tiễn.