Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương khóa XIII, ngày 24/1/2025.

Những yêu cầu cấp thiết của giai đoạn cách mạng hiện nay đặt ra yêu cầu Đảng ta phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao trách nhiệm của các cấp và từng cá nhân trong hệ thống chính trị; kiên quyết, kiên trì làm trong sạch đội ngũ... Làm được những điều này sẽ giúp cho Đảng ta ngày càng vững mạnh, ngày càng xứng đáng với sự tin tưởng của toàn dân tộc, tiếp tục gánh vác sứ mệnh nặng nề đưa đất nước vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng; khẳng định vai trò của "người cầm lái vĩ đại".

Trong bài viết "Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, yêu cầu cấp bách của giai đoạn cách mạng mới", Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh "Thực tiễn đổi mới luôn vận động, phát triển, đòi hỏi đổi mới không ngừng phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trên cơ sở kiên định các nguyên tắc của Đảng". Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh thực hiện nghiêm phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng "Tuyệt đối không để xảy ra bao biện, làm thay hoặc buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng".

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phân tích: điều này khẳng định vai trò chủ thể lãnh đạo của Đảng; còn vai trò của Nhà nước là quản lý, hoạch định, thực thi chính sách... Phải phân định giữa lãnh đạo và quản lý; lãnh đạo và cầm quyền.

"Chỉ đạo của Tổng Bí Thư Tô Lâm là đổi mới để Đảng thực hiện đúng vai trò lãnh đạo, không bao biện, không làm thay Nhà nước. Nhưng không có nghĩa là Đảng buông lỏng hay tách bạch bên Đảng và bên Nhà nước. Vấn đề đổi mới để tạo ra hiệu lực, hiệu quả trong lãnh đạo, quản lý nhưng phải luôn bảo đảm được vai trò lãnh đạo của Đảng. Điều đấy đặt ra thách thức trong thiết kế các quy trình, thể chế, mô hình, các mối quan hệ trong hệ thống chính trị" - Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáng nói.

Mới đây, phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương khóa XIII, ngày 24/1/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu ra yêu cầu rất cao về tính chủ động, sáng tạo của từng cấp ủy phải được phát huy tối đa trong nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Quyết tâm, chủ động, năng động, sáng tạo, đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm là chìa khóa của thành công. Đồng thời, sửa đổi thể chế để xác lập tư duy bình đẳng giữa Trung ương và địa phương. Địa phương có quyền đòi hỏi, kiến nghị Trung ương có cơ chế, giải pháp tháo gỡ để địa phương phát triển bên cạnh việc địa phương chấp hành các chỉ thị, chỉ đạo của Trung ương.

"Những kiến nghị, đề xuất của địa phương phải được Trung ương xem xét một cách nghiêm túc, nhanh chóng, có trách nhiệm và phải trả lời dứt khoát, đúng thời gian quy định, rõ ràng, cụ thể tránh tình trạng bút phê như: "Thực hiện theo đúng pháp luật và quy định hiện hành và tự chịu trách nhiệm" hoặc bút phê lòng vòng, đùn đẩy, bởi đó là thứ bút phê an toàn, nhưng thực chất là tránh né, không làm đúng, làm tốt việc cần làm. Đặc biệt, sau khi giao việc bắt buộc phải có kế hoạch theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, từng cấp lãnh đạo phải chịu trách nhiệm về những nhiệm vụ được giao và kết quả chỉ đạo, kết quả công tác là căn cứ đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân, đơn vị đó. Bộ máy trong hệ thống chính trị phải hoạt động thông suốt từ Trung ương tới cơ sở trên tinh thần "công việc là trên hết" - Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.

Đứng trước những bước chuyển mình hết sức quan trọng trong thời gian tới, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, sắp xếp lại bộ máy "tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả" là yêu cầu cấp thiết. Đây là cuộc cách mạng để thay đổi cho một tương lai tốt đẹp của đất nước. Nhất là thay đổi về tư duy, tầm nhìn, nhận thức và đặc biệt cải cách, đổi mới phát triển; phát huy tốt nhất nhân tố con người nhằm thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Một quá trình đầy khó khăn, thách thức, phức tạp, nhạy cảm, cam go và có cả sự cản trở. Do đó, đòi hỏi bản lĩnh, ý chí, trí tuệ, đoàn kết, thống nhất, sự dấn thân, cũng như sự hy sinh. Thực tiễn cho thấy đã có sự đoàn kết, thống nhất rất cao, quyết tâm rất lớn và tổ chức thực hiện rất nhanh, rất tích cực và rất hiệu quả.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá: "Đây là thời điểm cấp thiết và cấp bách hơn bao giờ hết để đất nước phát triển phù hợp với sự thay đổi của thời đại và xu thế cách mạng 4.0, chuyển đổi số đang diễn biến rất mạnh mẽ. Là nhân tố hội tụ, hòa quện được "ý Đảng, lòng dân". Là lựa chọn và quyết định vào "thời điểm vàng" để thực hiện cuộc cách mạng này".

Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng và bố trí cán bộ ngang tầm với nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới. Để "chọn sao cho đúng?" thì quy trình nhân sự phải nghiêm túc, bài bản, công khai, minh bạch; sàng lọc, lựa chọn những người đủ đức, tài, điều kiện tham gia cấp ủy khóa mới.

PGS.TS Nguyễn Quốc Dũng, Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực 2 nhấn mạnh: "Chúng ta đang ở trong những năm chuẩn bị cho Đại hội lần thứ XIV của Đảng, việc lựa chọn cán bộ như thế nào là vấn đề rất lớn hiện nay. Những cán bộ ấy phải có phẩm chất đạo đức trong sáng. Phẩm chất đạo đức ngày hôm nay cần phải: thật sự trung thành với lý tưởng của những người cộng sản, lý tưởng phục vụ nhân dân, tránh những tư tưởng "làm quan là làm giàu". Đó không phải là tư tưởng của Đảng ta. Lý tưởng ấy là phải "Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư". Thứ hai, người cán bộ phải thật sự có tài năng vượt qua thách thức của thời đại. Người cán bộ hiện nay muốn lấy uy tín phải vừa hồng vừa chuyên như Bác Hồ đã nói".

Việc xử lý những cán bộ sai phạm trong thời gian vừa qua là hết sức cần thiết để làm trong sạch đội ngũ. Trong năm 2024, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 700 tổ chức đảng và hơn 24 nghìn đảng viên. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã kỷ luật 68 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý. Lần đầu tiên, Bộ Chính trị thi hành kỷ luật 2 cán bộ, nguyên là lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước do vi phạm quy định trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và trong phòng, chống tham nhũng tiêu cực; vi phạm những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương. Điều đó thể hiện sự nghiêm khắc và nghiêm minh.

Ðau xót nhưng không thể không làm, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh như vậy. Việc xử lý kỷ luật cán bộ vi phạm vừa qua không làm giảm uy tín chính trị của Đảng. Trái lại được nhân dân đồng tình ủng hộ.

Sự đồng bộ giữa đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền với việc làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch, vững vàng hơn sẽ tạo ra những bước chuyển biến mạnh mẽ trong công việc hàng ngày, phụng sự nhân dân. Việc tự tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ đảng viên như Bác Hồ nói "tất cả là tự lòng ta". Lòng ta thật sự vì đảng, vì cách mạng, vì nhân dân thì sẽ là cán bộ tốt mà không một tác động nào có thể lay chuyển được. Quy định 144 về "Chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới" đặt ra "yêu cầu tối thượng đối với mỗi đảng viên".

Tiến sĩ Đoàn Văn Báu, Vụ trưởng Vụ Lý luận, Ban Tuyên giáo Trung ương khẳng định: "Đây là một văn bản lần đầu tiên mang tính tích hợp đầy đủ và hệ thống trong bối cảnh, yêu cầu mới và điều đó để đảm bảo cho cán bộ đảng viên xứng đáng là người dẫn dắt dân tộc cho đến những năm giữa thế kỷ, thậm chí dài hơn. Vậy thì nếu như để trong tương lai ai dẫn dắt? Nếu dẫn dắt thì đương nhiên phải tương xứng".

Còn đây là ý kiến của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện của Ủy ban TVQH Hoàng Anh Công: "Quy định 144 là bước tiến tiếp tục của những quy định của Đảng về việc tăng cường đạo đức của cán bộ đảng viên. Có thể nói từ trước đến giờ đây là quy định mang tính hệ thống chuẩn mực đạo đức của cán bộ đảng viên. Tôi hy vọng sẽ có một lớp cán bộ đảng viên gương mẫu để thực hiện nhiệm vụ vì Đảng, vì nước, vì dân".

Uy tín của Đảng biểu hiện qua uy tín của người đảng viên. Uy tín chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam được xác lập qua một hành trình bền bỉ đưa dân tộc ta, đất nước ta vượt qua bao thác ghềnh để hướng tới tương lại tươi sáng. Với cương lĩnh chính trị, đường lối chính trị đúng đắn; với phương thức lãnh đạo và cầm quyền đang tiếp tục được đổi mới, hoàn thiện và thích ứng với giai đoạn mới; với một hệ thống chính trị được tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và với những cán bộ, đảng viên tận tâm vì nước, vì dân, chắc chắn uy tín chính trị của Đảng sẽ ngày càng được củng cố vững chắc, tiếp tục đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, hiện thực hóa mục tiêu chiến lược 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 100 năm thành lập Nước.

Đảng mãi là "người cầm lái vĩ đại".