Vào bản nghe dân nói

Buổi chiều ở bản Huổi Han (xã Bum Tở) mây núi sà xuống tận mái nhà, ánh nắng cuối ngày trải một dải vàng nhạt xuống con đường được xây từ năm 2014 giờ đã xuống cấp, hư hỏng nặng. Khoảng 2-3 năm nay, bà con trong bản đã quen với cảnh đi lại khó khăn này. Chưa hết, nhà văn hóa của bản cũng không có, phải họp tạm nhà dân. Mấy hôm nay, cán bộ xã đi rà soát lại hộ nghèo, cận nghèo để hỗ trợ thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới và xây dựng kế hoạch, giải pháp thực hiện mục tiêu giảm nghèo năm 2026 và những năm tiếp theo.

Dưới hiên của nhà dân - nơi xã mượn để tổ chức họp, bà con ngồi chật kín để tham dự buổi họp và chia sẻ tâm tư, nguyện vọng của mình. Khi buổi họp kết thúc, một vài lãnh đạo và đại biểu HĐND xã vẫn nán lại để nghe thêm những băn khoăn, lo lắng của người dân. Chị Vàng Hà Xó (người dân trong bản) nói: “Đường vào bản xấu quá, đi lại rất khó khăn. Nhà nước có thể giúp dân làm lại đường không?”. Một người khác hỏi: “Bao giờ bản mới có nhà văn hóa, cán bộ ơi?”.

Đại biểu HĐND xã Tống Văn Hải cùng cử tri bản Huổi Han (xã Bum Tở) trao đổi với phóng viên về con đường đã xuống cấp.

Đó là những tâm sự chân chất, xuất phát từ nỗi lòng của người dân; những tồn tại dã được nhắc đến nhiều lần trong các cuộc tiếp xúc cử tri. Mỗi lời nói đều chất chứa mong muốn được sống trong một môi trường an toàn, đầy đủ và thuận tiện hơn. Với anh Tống Văn Hải (đại biểu HĐND xã) - người gắn bó lâu năm với cơ sở, lời dạy của Bác luôn là kim chỉ nam: “Cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân”. Anh Hải luôn lắng nghe trăn trở của bà con qua các buổi tiếp xúc cử tri và những buổi trò chuyện thân mật.

Mỗi lần đến bản, anh lại thấy “ngại”. Anh thấy mình vẫn chưa giúp được gì nhiều cho bà con. Biết rằng, lần tiếp xúc cử tri nào, ý kiến nâng cấp đường, làm nhà văn hóa cho bản được anh “tha thiết” trình lên cấp trên. Nhưng, mãi đến nay, xã mới đưa 2 nội dung này vào kế hoạch đầu tư trung công hạn giai đoạn 2025-2030. Chia sẻ với chúng tôi, ánh mắt của anh chùng xuống, buồn man mác: “Nhìn thấy bà con đi lại vất vả, sinh hoạt khó khăn trong ngôi nhà văn hóa tạm, mình sốt ruột lắm nhưng lực mình có hạn. Là đại biểu, tôi chỉ mong một điều: nói được với dân và làm được cho dân. Tôi vẫn đang cố từng chút một”. Có lẽ vậy mà dù đường đi cơ sở xa xôi, dù nhiều khi trời mưa, anh vẫn cố gắng vào bản, bởi chỉ cần bà con còn nói, còn gửi gắm, thì anh còn trách nhiệm theo đuổi đến cùng.

Đại biểu HĐND xã Phong Thổ Lý Thị Hương thường xuyên nắm tình hình trong các buổi họp bản để có những ý kiến kiến nghị phù hợp.

Còn trong câu chuyện với đại biểu Lý Minh Hương - Bí thư Chi bộ bản Ma Li Pho, đại biểu HĐND xã Phong Thổ, chúng tôi càng hiểu hơn về vai trò và trách nhiệm của người đại biểu HĐND xã. Với vai trò là đại biểu người địa phương (từ năm 2021), chị luôn xác định việc gần dân, lắng nghe dân là nhiệm vụ quan trọng nhất. Chị thường xuyên tiếp xúc cử tri không chỉ qua các hội nghị chính thức, buổi sinh hoạt thôn, bản và những dịp họp dân. Chị còn thường xuyên trao đối với bà con khi đi thăm hộ gia đình, tham gia các hoạt động cộng đồng...

Nhờ gần dân, sát dân theo đúng tinh thần Bác dạy, chị Hương hiểu được những điều bà con chưa nói thành lời. Với chị, việc kiên trì theo đuổi ý kiến, kiến nghị của dân bản không chỉ là nhiệm vụ của một đại biểu, mà còn là biểu hiện của người cán bộ “đặt lợi ích của dân lên trên hết”. Một trong những vấn đề khiến chị trăn trở và kiên trì theo đuổi đến cùng là kiến nghị của người dân về việc nâng cấp tuyến đường liên bản Ma Li Pho với các bản: Thèn Sin, Hùng Pèng, Sơn Bình… và làm con đường ra các khu sản xuất, được nêu tại các cuộc tiếp xúc cử tri năm 2021-2022. Chị Hương chia sẻ: “Là một người con của bản cũng là đại biểu HĐND xã tôi càng phải quyết tâm theo đuổi đến cùng. Tôi cùng Thường trực HĐND xã tổng hợp, kiến nghị nhiều lần tại các kỳ họp HĐND và báo cáo lên cấp trên”.

Đến nay, các tuyến đường liên bản đã được đầu tư nâng cấp, đường ra khu sản xuất với chiều dài hơn 3km cũng đã được đưa vào sử dụng giúp việc đi lại thuận lợi hơn, đời sống bà con được cải thiện rõ rệt. 

Thực tế từ Ma Li Pho, Huổi Han hay nhiều thôn, bản khác trên địa bàn cho thấy: dù điều kiện còn nhiều khó khăn, nguồn lực hạn hẹp, nhưng sự sâu sát của các đại biểu HĐND xã đã góp phần giúp quê hương ngày càng “thay da đổi thịt”. Và chính nhờ tinh thần học Bác từ những điều bình dị mỗi ngày đã giúp các đại biểu kịp thời phản ánh những vấn đề bức thiết, đề xuất giải pháp phù hợp, huy động nguồn lực, lồng ghép chương trình và quan trọng hơn cả là tạo được niềm tin trong nhân dân.

Phát huy vai trò người đại biểu nhân dân

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh hiện có 36 xã, 2 phường với tổng số 2.088 đại biểu HĐND cấp xã. Trong đó, 30 đồng chí được chỉ định giữ các chức danh chủ tịch, phó chủ tịch HĐND, trưởng các ban của HĐND nhưng không phải đại biểu HĐND - một đặc thù đặt ra không ít thách thức trong việc thực hiện đầy đủ vai trò, trách nhiệm của người đại biểu dân cử.

Khó khăn lớn nhất trong tổ chức tiếp xúc cử tri ở vùng sâu, vùng xa vẫn là rào cản ngôn ngữ. Nhiều người dân không thông thạo tiếng phổ thông nên khó diễn đạt trọn vẹn những điều muốn nói. Thêm vào đó, việc chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin, chế độ, chính sách khiến bà con hạn chế trong góp ý và đề xuất giải pháp cho phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Tuy nhiên, với hơn 80% đại biểu là người dân tộc thiểu số, am hiểu phong tục, tiếng nói, đời sống của bà con, “điểm nghẽn” này từng bước được tháo gỡ. Họ không chỉ có mặt đầy đủ trong các hội nghị tiếp xúc cử tri mà còn “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, lắng nghe từ những câu chuyện nhỏ nhất của người dân.

Câu chuyện về đại biểu Lý Văn Hiếu (dân tộc Cống, ở xã Bum Tở) khiến chúng tôi thấy rõ, việc đại biểu là người dân tộc thiểu số có lợi đến nhường nào. Ngoài các buổi tiếp xúc cử tri theo định kỳ, những ngày nghỉ, anh lại đến các thôn, bản tham gia sinh hoạt cùng nhân dân; trò chuyện trong các buổi họp thôn, dịp lễ hội hay khi bà con đến UBND giải quyết công việc. Nhờ đó, giúp anh nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của cử tri. Và, với vai trò của người đại biểu HĐND xã, anh đã giải quyết được nhiều việc làm có lợi cho dân. Điển hình như: nâng cấp tuyến đường nội bản, liên bản: Nậm Lọ, Nậm Cấu, Phìn Khò, Chà Dì, Huổi Han.

Thông qua các ý kiến của cử tri, chính sách hỗ trợ sinh kế đến người dân ở xã Than Uyên được triển khai kịp thời.

Với người đại biểu HĐND xã, ngay sau mỗi buổi tiếp xúc cử tri, phòng họp UBND xã lại sáng đèn đến khuya. Đó là lúc đại biểu cùng lãnh đạo xã rà soát, phân loại kiến nghị: việc trong thẩm quyền thì giải quyết ngay; việc vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo lên cấp trên và theo dõi sát sao tiến độ. Cách làm này không chỉ tạo sự minh bạch mà còn thể hiện tinh thần học và làm theo Bác: “nói đi đôi với làm”, “việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm”.

Nhiều người dân ở các bản vùng cao trước đây ngại nêu ý kiến, nay đã mạnh dạn hơn, hiểu rõ hơn quyền và trách nhiệm của mình. Các buổi tiếp xúc cử tri không còn là “đến đông cho vui”, mà thực sự trở thành nơi “dân nói - chính quyền nghe - đại biểu hành động”. Đó cũng là biểu hiện sinh động của việc thực hiện dân chủ ở cơ sở theo đúng lời Bác căn dặn: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Chị Phìn Thị Chinh ở bản Nậm Củm 2 (xã Mường Tè) chia sẻ: “Trước đây, nhiều lần tiếp xúc cử tri tôi chỉ đến nghe, chứ không biết phải nói gì. Nhưng giờ thì khác rồi, cán bộ, đại biểu xã về bản thường xuyên, giải thích kỹ cho dân hiểu. Bà con chúng tôi thấy mình được lắng nghe nên mạnh dạn góp ý, kiến nghị. Nhờ vậy, mấy năm nay, đường nội bản được bê tông, nước sinh hoạt về tận nhà”.

“Điều làm nên uy tín của đại biểu HĐND xã như chúng tôi không phải từ lời hứa suông, mà từ hành động, sự chân thành, trách nhiệm đúng với phong cách Hồ Chí Minh: nói ít, làm nhiều. Việc nào đã chuyển cấp mà lâu chưa có kết quả, tôi lại gọi điện hỏi, gửi văn bản nhắc. Việc nào đã giải quyết, tôi xuống bản kiểm tra. Việc nào còn vướng thì lại họp cùng dân tìm phương án khác…” - chị Pờ Cố Ngợi (chuyên viên Ban Kinh tế - Xã hội HĐND xã Bum Nưa) chia sẻ.

Chính sự tận tụy ấy đã giúp người đại biểu HĐND xã trở thành cầu nối tin cậy giữa nhân dân và chính quyền. Mỗi buổi tiếp xúc cử tri vì thế không chỉ là một diễn đàn dân chủ mà còn là minh chứng cụ thể cho việc học tập và làm theo Bác trong công tác dân vận, nơi tiếng nói của người dân được tôn trọng, lắng nghe và phản hồi bằng hành động. Đó cũng là nền tảng quan trọng để chính quyền thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, để ý kiến của nhân dân không chỉ được ghi nhận mà còn trở thành động lực của sự đổi thay trên từng bản làng vùng cao.

(Còn nữa)