Từ thay đổi trong tư duy của cấp ủy đến "phủ sóng" công nghệ về bản

Nhớ lại những ngày đầu triển khai, việc đưa công nghệ về 11 bản vùng sâu, vùng xa của Pa Tần là một bài toán không dễ. Địa bàn rộng, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, trong khi nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế. Thế nhưng, cấp ủy, chính quyền xã đã kiên trì theo phương châm "mưa dầm thấm lâu", bắt đầu từ việc thay đổi tư duy của đội ngũ cán bộ, công chức.

Đồng chí Cà Văn Khụt, Phó Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Pa Tần, cho biết, phong trào chuyển đổi số trong cán bộ, giáo viên, học sinh và nhân dân nay đã có những bước chuyển biến tích cực. Theo thông tin địa phương, 100% cán bộ, công chức xã sử dụng phần mềm quản lý văn bản điện tử và chữ ký số. Thậm chí, các trang mạng xã hội của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã, mọi hoạt động chỉ đạo điều hành, các sự kiện trọng đại của quê hương, đất nước đều được cập nhật từng giờ, vừa nhanh nhạy vừa sinh động, tạo kênh thông tin gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền với nhân dân.

Các nội dung tuyên truyền được fanpage của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã cập nhật thường xuyên, kịp thời.

Sự thay đổi ấy lan tỏa mạnh mẽ vào hệ thống giáo dục. Giáo viên từng bước đổi mới phương pháp soạn giảng với giáo án điện tử; học sinh có thêm cơ hội tiếp cận các nền tảng học tập trực tuyến, qua đó rèn luyện kỹ năng số. Đòn bẩy quan trọng cho sự thay đổi nhận thức ấy chính là sự vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở. Toàn xã đã kiện toàn 11 Tổ công nghệ số cộng đồng tại 11 bản với 85 thành viên tham gia. Đây là những "cánh tay nối dài" đưa công nghệ đến gần dân nhất. Không chờ người dân đến hỏi, các thành viên trong tổ cùng lực lượng công an xã đã "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người", kiên trì hướng dẫn bà con từ cách bật nguồn điện thoại, cách tạo tài khoản đến cách bảo mật thông tin cá nhân.

Những con số và câu chuyện thực tế thuyết phục

Hiệu quả từ phong trào phổ cập kỹ năng số tại Pa Tần được minh chứng bằng những con số rất cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn xã tiếp nhận 3.300 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có tới 99,9% hồ sơ thực hiện trực tuyến, đạt tỷ lệ ấn tượng. Tỷ lệ số hóa thành phần hồ sơ đạt 100%. Các đợt hỗ trợ lưu động của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tại các bản Nậm Ban, Nậm Vạc và Pa Tần 2 đã hỗ trợ người dân giải quyết hồ sơ tại chỗ, giúp bà con tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại hàng chục cây số ra trung tâm xã.

Lực lượng công an hướng dẫn người dân chuyển đổi số.

Công tác định danh điện tử cũng ghi nhận bước tiến lớn. Đến trung tuần tháng 9/2026, toàn xã có 5.997 trường hợp đã kích hoạt tài khoản định danh điện tử, đạt 90,9%. Nhờ đó, nhiều người dân lần đầu tiên biết cách sử dụng các thông tin, giấy tờ tích hợp trên ứng dụng VNeID, như thông tin bảo hiểm y tế hoặc giấy phép lái xe, theo điều kiện và quy định hiện hành.

Cán bộ, công chức xã Pa Tần ứng dụng chuyển đổi số phục vụ công tác chuyên môn.

Nhưng có lẽ, điểm sáng đáng tự hào nhất trong bức tranh chuyển đổi số ở Pa Tần chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy kinh tế của người dân. Không chỉ dừng lại ở việc dùng điện thoại để xem tin tức hay lướt mạng xã hội, nhiều hộ nông dân đã bước đầu biết biến chiếc điện thoại thành "công cụ mưu sinh" thời công nghệ số.

Người dân quét mã QR khi đến giao dịch tại trụ sở xã.

Nhiều hộ đã biết sử dụng Zalo, Facebook để đăng tải hình ảnh, video giới thiệu nông sản địa phương như gạo, ngô, rau củ quả và các sản phẩm từ chăn nuôi của bản làng như: gạo địa phương, ngô, rau củ quả sạch hay thịt gia súc, gia cầm. Chị em phụ nữ ở các bản đã học được cách chụp ảnh sản phẩm sao cho bắt mắt, biết cách gọi điện video cho khách hàng ở tận dưới xuôi để chốt đơn, thỏa thuận giá cả.

Trước đây, chị Lù Thị Cảnh ở bản Pa Tần 2 cũng học hỏi qua bạn bè, bán sản phẩm khẩu xén của gia đình làm ra trên nền tảng mạng xã hội Facebook. Tuy nhiên, việc thu hút người xem, tạo đơn hàng và duy trì khách hàng quay lại vẫn là thách thức đối với chị.

Sản phẩm khẩu xén của chị Lù Thị Cảnh được nhiều người biết đến thông qua các phiên livestream.

Vài năm gần đây, chị Cảnh được Hội Liên hiệp phụ nữ xã cử tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn cách bán hàng online ở nhiều sự kiện trên quy mô toàn tỉnh. Chị được “cầm tay chỉ việc”, được gặp gỡ các chị em có kinh nghiệm, mở rộng mối quan hệ giao lưu, học hỏi để biết cách bán hàng. Đến nay, không chỉ sản phẩm khẩu xén mà các sản phẩm như: thịt trâu, thịt lợn sấy đều được chị quảng bá, bán đi thị trường khắp nơi trong cả nước. Vào dịp Tết, có ngày chị bán được khoảng một tạ khẩu xén qua các phiên livestream. “Tôi không nghĩ chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội cho bà con nông dân đến vậy. Đó là sự kết nối kỳ diệu mà chỉ có thời đại công nghệ số mới làm được” - chị Cảnh nói.

Khi giao dịch thành công, thay vì nhận tiền mặt như trước, nhiều hộ đã thành thạo việc mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại để khách chuyển khoản hoặc quét mã QR thanh toán nhanh gọn. Minh chứng rõ nét là trong tổng số hồ sơ phát sinh phí, lệ phí hành chính tại xã, có tới 92,93% hồ sơ được thanh toán trực tuyến.

Trong thời gian tới, địa phương xác định tiếp tục duy trì hiệu quả mô hình kết hợp giữa hướng dẫn trực tiếp tại hộ gia đình và hỗ trợ qua nhóm cộng đồng. Trọng tâm là đẩy mạnh các lớp tập huấn kỹ năng số thực chất hơn, dạy bà con cách bán hàng an toàn, kiểm tra thông tin đơn hàng, người mua và các yêu cầu thanh toán trước khi giao hàng và tự bảo vệ mình trước những thủ đoạn lừa đảo tinh vi trên không gian mạng.

Giáo viên, học sinh Trường Phổ thông nội trú TH&THCS Pa Tần được sử dụng hệ thống máy tính phục vụ dạy và học.

Chuyển đổi số ở Pa Tần khởi nguồn từ sự kiên nhẫn của những người làm cán bộ cơ sở, từ thao tác thành thạo của bà con vùng cao khi quét mã QR hay tự tay nộp hồ sơ trực tuyến. Những chuyển biến ấy góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế và thúc đẩy chuyển đổi số tại địa phương.