Có tiềm năng thủy điện lớn, tỉnh đang phát huy hiệu quả nguồn tài nguyên sông, suối để góp phần quan trọng vào nhiệm vụ bảo đảm ANNL quốc gia. Đến nay, toàn tỉnh có 124 dự án thủy điện được quy hoạch với tổng vốn đầu tư trên 130.000 tỷ đồng, trong đó, 71 dự án đã hoàn thành và phát điện thương mại, mỗi năm sản xuất khoảng 12 tỷ kWh điện. Các nhà máy thủy điện không chỉ cung cấp sản lượng điện ổn định, góp phần cân đối cung - cầu năng lượng còn đóng vai trò điều tiết nguồn nước, hỗ trợ vận hành an toàn hệ thống điện.

Nổi bật là Nhà máy Thủy điện Lai Châu có công suất 1.200MW do Công ty Thủy điện Sơn La quản lý. Theo ông Nguyễn Tuấn Dũng - Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Sơn La, đơn vị luôn xác định rõ trách nhiệm trong việc vận hành các công trình thủy điện lớn, góp phần bảo đảm nguồn điện ổn định cho hệ thống điện quốc gia. Do đó, chú trọng công tác quản lý, vận hành an toàn, nâng cao hiệu suất các tổ máy và ứng dụng nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm khai thác hiệu quả nguồn nước. Phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia điều tiết, phát điện hợp lý, đáp ứng nhu cầu phụ tải. Với quyết tâm vận hành an toàn, hiệu quả Nhà máy Thủy điện Lai Châu, đơn vị tiếp tục đóng góp tích cực vào nhiệm vụ bảo đảm ANNL quốc gia.

Cùng với phát triển nguồn điện, hạ tầng truyền tải và phân phối điện trên địa bàn tỉnh cũng được quan tâm đầu tư đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, an toàn cho sản xuất và đời sống nhân dân. Hiện, Công ty Điện lực Lai Châu đang quản lý, vận hành hơn 440km đường dây 110kV, 4 trạm biến áp 110kV, trên 4.100km đường dây trung và hạ thế cùng gần 1.400 trạm biến áp phân phối, cung cấp điện cho gần 119 nghìn khách hàng trên địa bàn tỉnh. Những năm qua, công ty nỗ lực đầu tư cải tạo, nâng cấp lưới điện, từng bước mở rộng phạm vi cấp điện đến các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Trần Kim Long - Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu cho biết: Bên cạnh việc vận hành an toàn, ổn định hệ thống lưới điện, đơn vị triển khai các dự án cấp điện cho các thôn, bản chưa có điện và đưa vào vận hành đúng tiến độ. Công tác tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả cũng được ngành Điện triển khai mạnh mẽ. Năm 2025, sản lượng điện tiết kiệm trên địa bàn tỉnh đạt 7,37 triệu kWh, tương đương 2,6% so với điện thương phẩm, giảm áp lực cho hệ thống điện, nâng cao ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm trong cộng đồng.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, việc phát triển nguồn điện mới và hoàn thiện hạ tầng lưới điện được tỉnh xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm bảo đảm ANNL lâu dài. Theo Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (gọi tắt là Quy hoạch điện VIII), đến năm 2035, tỉnh dự kiến bổ sung 149 dự án nguồn điện với tổng công suất khoảng 3.160MW. Bên cạnh thủy điện, nhiều loại hình năng lượng tái tạo cũng được phát triển, gồm 13 dự án điện mặt trời với tổng công suất 1.506MW và 1 dự án thủy điện tích năng công suất 700MW.

Song song với phát triển nguồn điện, ngành Điện đang đầu tư nâng cấp hạ tầng truyền tải như: nâng công suất trạm biến áp 500kV Lai Châu lên 1.800MVA; xây dựng đường dây 220kV mạch kép Than Uyên - 500kV Lào Cai; cải tạo các trạm biến áp 220 kV Mường Tè, Than Uyên... Các dự án này khi hoàn thành sẽ nâng cao khả năng truyền tải, khai thác hiệu quả nguồn điện và tăng cường liên kết với hệ thống điện quốc gia.

Ông Vương Thế Mẫn - Giám đốc Sở Công thương khẳng định: Phát triển các dự án điện trên địa bàn không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng còn phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và ổn định đời sống người dân. Thời gian tới, Sở Công thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện. Đồng thời, đôn đốc, hướng dẫn các chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, sớm đưa dự án vào vận hành, góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực năng lượng và bảo đảm ANNL trên địa bàn tỉnh.

Triển khai đồng bộ các giải pháp theo Nghị quyết số 70-NQ/TW đang giúp Lai Châu từng bước khẳng định vị thế là trung tâm năng lượng quan trọng của khu vực Tây Bắc. Hệ thống các công trình thủy điện lớn, mạng lưới điện được đầu tư đồng bộ cùng với các dự án năng lượng mới đang mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho địa phương, cung cấp nguồn điện ổn định cho hệ thống điện quốc gia, các dự án năng lượng và góp phần tăng thu ngân sách, thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.

Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng hành của doanh nghiệp, tỉnh từng bước hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm ANNL, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.