Trò chuyện với chúng tôi, bà Trương Thị Nhàn - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TT&BVTV) tỉnh cho biết: “Khó khăn lớn nhất trong triển khai vụ đông tại tỉnh hiện nay là thời gian sản xuất ngắn, thời tiết khắc nghiệt, trong khi đó còn chịu tác động của dịch Covid-19 khó tiêu thụ sản phẩm rau xanh. Để vụ đông thắng lợi, ngay từ cuối tháng 8, Chi cục TT&BVTV tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) ban hành Kế hoạch sản xuất vụ đông 2021. UBND tỉnh chỉ đạo ngành NN&PTNT tỉnh chủ động xây dựng khung lịch thời vụ và các phương án sản xuất vụ đông cụ thể, chất lượng và giá trị kinh tế cao”.

Trên cơ sở chủ trương, định hướng của tỉnh, từ đầu vụ đông đến nay, Chi cục TT&BVTV tỉnh tăng cường công tác phối hợp với Phòng NN&PTNT các huyện, thành phố chỉ đạo, tổ chức sản xuất. Các huyện, thành phố cụ thể hoá phương án sản xuất vụ đông phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương; bám sát tình hình sản xuất để có biện pháp chỉ đạo kịp thời và kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm.

Ngành NN&PTNT tỉnh định hướng cho nông dân trồng cây vụ đông theo hướng hàng hóa tập trung, trong đó, khai thác hiệu quả diện tích đất có khả năng gieo trồng (đủ điều kiện về nước tưới). Đến nay, bà con đã gieo trồng 85% diện tích cây vụ đông, gồm: ngô lai, cà chua, bí đỏ, rau, đậu. Bà con tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào chăm sóc cây trồng vụ đông, nhất là các loại rau, củ, quả.

Nông dân bản Hưng Bình (xã Bình Lư) chăm sóc cây rau vụ đông.

Để vụ đông đạt hiệu quả kinh tế cao, Chi cục TT&BVTV tỉnh thường xuyên bám sát cơ sở, tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng, chăm sóc cây vụ đông; hướng dẫn bà con cách sử dụng phân bón đúng kỹ thuật và hợp lý. Đến nay, một số huyện triển khai, thực hiện tốt vụ đông, như: Tam Đường, Tân Uyên, Than Uyên và thành phố Lai Châu. 

Đối với thành phố Lai Châu, vụ đông năm nay gieo trồng 150ha ngô và 96ha rau xanh các loại. Phòng Kinh tế thành phố phân công cán bộ phụ trách xã, phường hướng dẫn bà con thu hoạch lúa mùa tới đâu thì làm đất, trồng cây vụ đông tới đó nhằm bảo đảm khung thời vụ tốt nhất. UBND thành phố chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp thành phố thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về vật tư phục vụ sản xuất; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về sản xuất, kinh doanh các loại giống, vật tư phân bón và thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng. Nông dân tích cực thay đổi tư duy trong phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, an toàn sinh học.

Hiện, thành phố đã gieo trồng 85% diện tích cây vụ đông. Theo người dân sản xuất rau tập trung tại bản Xéo Sin Chải (xã San Thàng), bà con đang thu hoạch rau cải ngọt đầu vụ đông với giá thành bán khá cao từ 12 - 15 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, sản lượng rau cải ngọt chưa nhiều. Thời điểm chính vụ đông (cuối tháng 11, đầu tháng 12), bà con đang lo đầu ra cho một lượng sản phẩm lớn rau xanh. Nông dân nơi đây mong muốn thành phố sớm liên kết với công ty, doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm rau cho người dân gieo trồng cây rau vụ đông theo hướng hàng hóa.

Thời điểm này, huyện Tam Đường tích cực chỉ đạo các xã, thị trấn đôn đốc nông dân đưa cơ giới vào làm đất trồng cây vụ đông đúng lịch thời vụ. Cây rau vụ đông trên đất Tam Đường nhiều năm qua góp phần tăng trưởng chung cho ngành Nông nghiệp huyện. Đặc biệt, thực hiện tốt chủ trương tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sản xuất hàng hóa, chất lượng, hiệu quả, nâng cao chuỗi giá trị và phát triển nông nghiệp bền vững. Kế hoạch vụ đông năm nay, toàn huyện gieo trồng 125ha ngô và 87ha rau xanh các loại.

Trước đây, phần lớn rau xanh vụ đông của huyện Tam Đường được cung cấp cho thị xã Sa Pa (tỉnh Lào Cai). Tuy nhiên, hiện nay do dịch Covid-19, lượng du khách đến Sa Pa giảm đáng kể nên đầu ra cho cây màu của nông dân huyện Tam Đường gặp khó khăn. Một số hộ dân trong huyện đã linh hoạt tìm thị trường đầu ra cho cây màu vụ đông. Điển hình như chị Hoàng Thị Thủy ở bản Tân Bình (xã Bình Lư) trồng 4.000m2 rau màu. Thời điểm này, chị thu hoạch rau bán đổ cho tư thương đem về chợ huyện Tân Uyên, thành phố Lai Châu bán lẻ thay cho về thị xã Sa Pa như trước đây. Sau khi thu hoạch, chị luân phiên gối vụ, mùa nào rau nấy, không cho đất nghỉ. Mỗi ngày, chị thu nhập khoảng một triệu đồng từ tiền bán rau. 

Cùng với khuyến khích người dân áp dụng cơ giới hóa và tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ngành Nông nghiệp tỉnh cũng phối hợp với các địa phương chủ động kiểm tra, tu sửa, nạo vét hệ thống kênh mương bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất. Tiếp tục triển khai nhiều giải pháp tìm kiếm thị trường đầu ra cho nông dân, định hướng cho người dân mở rộng diện tích cây vụ đông theo hướng hàng hóa, đem lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững.