Kỳ 1: Khi mạch giao thông “đứt gãy”

Ảnh hưởng thiên tai khiến cầu Km10+300 trên tỉnh lộ

Tỉnh lộ 128 trục giao thông huyết mạch nối các xã vùng cao Sìn Hồ, Tủa Sín Chải với xã Lê Lợi và quốc lộ 12 không còn cảnh xe cộ ngược xuôi tấp nập. Tại vị trí cầu Km10+300, những hàng rào chắn cùng biển cấm dựng lên hai bên đầu cầu. Ảnh hưởng thiên tai gây ra “điểm nghẽn”, cắt đứt mạch kết nối giữa các bản, một số xã.

Với chiều dài hơn 34km, trong đó đi qua địa bàn xã Tủa Sín Chải hơn 20km, tỉnh lộ 128 không chỉ là con đường đi lại, còn đảm nhận vai trò kết nối giao thương, vận chuyển nông sản, góp phần duy trì sinh kế cho hàng trăm hộ dân. Khi cầu Km10+300 buộc phải dừng khai thác từ ngày 21/9/2025 theo Quyết định số 466/QĐ-SXD của Sở Xây dựng, các hoạt động giao thương của người dân nơi đây bị đảo lộn, phát sinh nhiều khó khăn, bất cập.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Chính - Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải cho biết: Tuyến đường này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với người dân địa phương. Không chỉ kết nối giao thông, còn phục vụ vận chuyển nông sản, sản xuất của bà con, đặc biệt là người dân 2 bản: Tà Cù Nhè và Làng Mô - có nhiều diện tích đất canh tác nằm phía dưới khu vực cầu. Khi tuyến đường ngừng khai thác, việc đi lại, vận chuyển nông sản gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và thu nhập của người dân.

Bản Làng Mô có 137 hộ với 689 nhân khẩu. Theo ông Giàng A Chơ -Trưởng bản, phần lớn diện tích canh tác của bà con nằm ở khu vực phía dưới cầu, vì vậy việc qua lại trên tuyến tỉnh lộ 128 là nhu cầu thiết yếu hằng ngày. Giờ đây,  đường ra khu sản xuất xa, vất vả hơn, nhiều hộ phải đi vòng hoặc vận chuyển nông sản bằng những phương tiện thô sơ, tốn kém thời gian và chi phí. Hoạt động giao thương với chợ Lê Lợi cũng gián đoạn, việc tiêu thụ nông sản gặp khó, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập. Đi lại khó khăn kéo dài không chỉ làm chậm nhịp sản xuất, mà đời sống sinh hoạt của người dân thêm phần chật vật. Dân bản mong các cấp, ngành sớm có giải pháp khắc phục.

Vừa qua, phóng viên của Báo và Phát thanh, Truyền hình Lai Châu tham gia Đoàn công tác của Ban Quản lý dự án và Bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng) trực tiếp khảo sát hiện trường cầu Km10+300. Qua tìm hiểu, nguyên nhân sự cố được xác định là hệ quả của tác động tổng hợp từ biến đổi khí hậu và thiên tai kéo dài trong giai đoạn 2023-2025. Các đợt mưa lũ cục bộ liên tiếp đã khiến dòng nước từ thượng nguồn dồn mạnh về hạ lưu qua khu vực khe tụ thủy, gây xói mòn, sạt lở trên diện rộng, làm biến đổi đáng kể địa hình và hướng dòng chảy. Đặc biệt, tại vị trí cầu Km10+300 nằm ở lát xê thứ 5 của một khe tụ thủy lớn, lũ cuốn theo đất đá với động năng mạnh đã gây xói lở lòng cầu, sạt taluy âm phía hạ lưu, tác động trực tiếp đến kết cấu công trình. Mố cầu M1 bị xói lở bệ móng, trụ T1 xuất hiện vết nứt ngang tại cọc khoan nhồi. Nền móng mố M1 và trụ T1 có chuyển vị ngang lớn, xu hướng tiếp tục phát triển, nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện lưu thông.

Ông Nguyễn Hữu Nguyên - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án và Bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông cho biết: Ngay sau khi xảy ra sự cố, đơn vị đã khẩn trương phối hợp với chính quyền các xã: Lê Lợi, Tủa Sín Chải tổ chức tuyên truyền, vận động người dân di dời tài sản, không lưu thông qua khu vực nguy hiểm; nghiêm cấm mọi hoạt động phía hạ lưu cầu nhằm đảm bảo an toàn. Cùng với đó, các phương án phân luồng giao thông, lắp đặt hệ thống biển cảnh báo cũng được triển khai đồng bộ, giúp người và phương tiện lưu thông an toàn. Nhanh chóng tham mưu tỉnh phương án xử lý, từng bước tháo gỡ khó khăn, đảm bảo ổn định đời sống người dân.

Ngày 31/12/2025, UBND tỉnh ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp nhằm khắc phục hậu quả thiên tai, đảm bảo giao thông tại vị trí cầu Km10+300 và giao Sở Xây dựng làm chủ đầu tư. Quyết định kịp thời này không chỉ là giải pháp kỹ thuật, còn thể hiện rõ sự quan tâm, trách nhiệm của các cấp chính quyền đối với đời sống nhân dân.

(Còn nữa)