Khách hàng giao dịch tại Công ty Chứng khoán Bảo Việt thuộc Tập đoàn Bảo Việt. Ảnh: TTXVN

Sự bất thường của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam vừa có một đợt giảm sốc. Chỉ số VN Index bay mất 360 điểm sau 28 phiên giao dịch (tính từ phiên giao dịch ngày 1/4 đến 16/5), với mức giảm trung bình là 13 điểm/phiên, giảm hơn 20%.

Ngoài những lý do như chịu sự tác động bởi sự thao túng, lũng đoạn của một vài thành phần, hay những thông tin liên quan đến thanh tra, xử phạt, bắt tạm giam về hoạt động thao túng thị trường cổ phiếu, thị trường đồng thời còn chịu tác động từ các yếu tố khách quan. Đó là, chứng khoán Mỹ giảm mạnh; áp lực thắt chặt tiền tệ từ các ngân hàng trung ương; các công ty chứng khoán call margin (lệnh gọi bổ sung ký quỹ) trên diện rộng khi thị trường có nhiều phiên giảm điểm mạnh liên tiếp… đã làm tăng thêm áp lực bán lên thị trường vốn có trạng thái tâm lý yếu. Dường như sự biến động của thị trường thời gian qua đều đi theo nhận định tiêu cực bởi sự tác động của một số thế lực ngầm dẫn dắt thông tin qua các diễn đàn, các trang mạng… Hệ quả là, các nhà đầu tư bị mất phương hướng.

Phân tích các biến động của thị trường trong thời gian qua, các chuyên gia nhận định, thị trường chứng khoán - "hàn thử biểu kinh tế" của Việt Nam hiện có những dấu hiệu bất thường. Điều này thể hiện ở việc, thị trường sụt giảm mạnh liên tiếp trong khi bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay ghi nhận các chỉ số vĩ mô đang có chiều hướng ổn định, quá trình phục hồi sản xuất, kinh doanh đang diễn biến tốt lên. Điều bất thường nữa, thị trường cơ sở giảm điểm mạnh, thanh khoản kém, vậy nhưng thị trường chứng khoán phái sinh (chỉ là một sản phẩm mang tính phòng vệ) lại có giá trị giao dịch lớn gấp nhiều lần thị trường cơ sở. Điều này đi ngược với xu thế chung trên thế giới. Chính những điều bất thường được phân tích như trên là nguyên nhân khiến cho bức tranh của TTCK bị méo mó.

Trong thời gian qua, Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước luôn quan tâm đến TTCK, cũng như luôn sát cánh và bảo vệ nhà đầu tư. Tuy nhiên, những động thái về quản lý dường như chưa theo kịp với sự biến động bất thường của TTCK.

Ðể thị trường vận động đúng quy luật vốn có

Trước sự giảm sốc của thị trường, cơ quan quản lý thị trường như Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có những thông điệp trấn an tâm lý gửi tới các nhà đầu tư. Mới đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước yêu cầu công bố giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán (trước đó, từ ngày 1/3/2022, Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HOSE) đã ngừng cung cấp số liệu này). Đồng thời, đổi cách tính giá thanh toán hợp đồng tương lai VN30 ngày đáo hạn.
Cụ thể, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước yêu cầu các Sở Giao dịch chứng khoán thực hiện công bố thông tin về giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng chỉ đạo Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) điều chỉnh giá thanh toán cuối cùng của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là giá trung bình 30 phút cuối cùng của ngày đáo hạn thay vì giá đóng cửa phiên ATC để tránh những tác động đến thị trường cơ sở.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sẽ tích cực thông tin tuyên truyền nhằm ổn định tâm lý của nhà đầu tư, tăng cường lòng tin của các chủ thể tham gia thị trường, công chúng đầu tư trong và ngoài nước vào quyết tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ Tài chính trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển TTCK minh bạch, công khai, an toàn, hiệu quả. Ngoài ra, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng chỉ đạo đưa ra các biện pháp để sớm đưa TTCK Việt Nam nâng hạng từ cận biên lên mới nổi sớm nhất.

Trong thời gian tới, các cơ quan sẽ rà soát, đánh giá tổng kết để kiến nghị những nội dung còn bất cập trong khuôn khổ pháp lý về chứng khoán và TTCK (kể cả Luật Chứng khoán và hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành), nhất là các quy định về minh bạch thông tin doanh nghiệp, quyền và trách nhiệm của bên tham gia, các chế tài xử phạt vi phạm pháp luật trên TTCK để bảo vệ nhà đầu tư, từ đó khôi phục niềm tin và bảo đảm sự phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững của thị trường.

Có thể kỳ vọng, những giải pháp ngắn hạn để bảo vệ thị trường với động thái quyết liệt từ cơ quan quản lý vừa qua sẽ tạo những sự thay đổi tích cực, sớm mang lại điểm cân bằng cho TTCK Việt Nam.

Trong lúc thị trường đang dần hồi phục nhờ các chính sách bảo vệ thị trường, bảo vệ nhà đầu tư, một số chuyên gia chứng khoán khuyến nghị, trước mắt chúng ta cùng bình tĩnh chung tay bảo vệ thị trường, thể hiện trách nhiệm với thị trường thông qua việc không hoang mang, lo sợ, không lan tỏa những điều tiêu cực hay tin đồn vô căn cứ. Các phương tiện truyền thông, trong đó có các cơ quan báo chí lớn với vai trò định hướng dư luận, cần cân nhắc khi đăng tải, hoặc truyền tải thông tin, cần tạm dừng những bản tin mang tính dự báo không chính thống, nên có đội ngũ cố vấn là những người có trình độ và đạo đức nghề nghiệp, không trục lợi cá nhân.

Trong chuyến công tác tại Hoa Kỳ mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới tham quan Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE), dự tọa đàm bàn tròn với CEO của một số tập đoàn, quỹ đầu tư hàng đầu đang niêm yết tại NYSE… Tại đây, Thủ tướng đã ngỏ ý mong NYSE quan tâm hỗ trợ và chia sẻ kinh nghiệm để góp phần thúc đẩy phát triển TTCK Việt Nam một cách hiệu quả, bền vững; xây dựng thành công trung tâm tài chính quy mô khu vực; đồng thời hướng đến quan hệ đối tác bền vững, đôi bên cùng có lợi giữa NYSE và các đối tác Việt Nam, góp phần thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ ngày càng thực chất, hiệu quả.