Sì Lở Lầu là xã vùng cao, địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, khí hậu khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn và sạt lở. Những năm gần đây, diễn biến thiên tai bất thường đã tác động mạnh đến đời sống và sản xuất của người dân. Mưa kéo dài, lũ ống, sạt lở đất không chỉ gây thiệt hại cho diện tích hoa màu mà còn làm tăng nguy cơ sâu bệnh, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất nông nghiệp của toàn xã.

Trước tình hình đó, chính quyền xã đã tập trung chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp thích ứng. Xã đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chủ động phòng tránh thiên tai, lựa chọn thời điểm canh tác hợp lý; ưu tiên các loại cây trồng phù hợp điều kiện đồi núi, ít rủi ro hơn trong mùa mưa như: khoai sọ, dong riềng, cây dược liệu và cây ăn quả lâu năm.

Ông Nguyễn Chí Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Sì Lở Lầu chia sẻ: “Chúng tôi xác định ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là biện pháp tình thế mà là hướng phát triển lâu dài. Xã tập trung tuyên truyền cho người dân thay đổi tư duy sản xuất, chuyển dần sang cây trồng có khả năng thích ứng cao, vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế, vừa bảo vệ đất và môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, xã tổ chức rà soát, khoanh vùng các khu vực có nguy cơ sạt lở cao, không để người dân canh tác hoặc lưu trú tại các điểm không an toàn trong mùa mưa; hỗ trợ kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh và phối hợp với các đơn vị chuyên môn triển khai mô hình sản xuất an toàn, bền vững, thích ứng với điều kiện khí hậu ngày càng cực đoan".

Người dân xã Sì Lở Lầu chăm sóc cây khoai sọ.

Hiện nay, xã Sì Lở Lầu đã và đang triển khai 4 mô hình canh tác nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu gồm: khoai sọ: 35,22ha (147 hộ tham gia); dong riềng: 160ha (317 hộ tham gia); cây ăn quả: 127,4ha; cây dược liệu: 378,91ha. Các mô hình này được người dân hưởng ứng tích cực bởi mang lại hiệu quả rõ rệt. So với trước, năng suất các cây trồng tăng từ 10 - 25%, lợi nhuận tăng trung bình 30 - 50%, giúp mỗi hộ dân tăng thu nhập từ 10 - 25 triệu đồng/năm tùy loại cây.

Anh Lý Phủ Diếu ở bản Nhóm 2 cho biết: “Trước đây gia đình tôi chỉ trồng ngô và lúa nương năng suất thấp, gặp mưa sẽ ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng. Từ khi chuyển sang trồng khoai sọ theo hướng dẫn của cán bộ xã, năng suất cao hơn, đầu ra ổn định. Thu nhập mỗi năm tăng khoảng hơn 20 triệu đồng, đời sống người dân được nâng lên. Ngoài ra, xã còn hỗ trợ giống, phân bón và tập huấn kỹ thuật nên việc canh tác thuận lợi hơn. Tôi mong thời gian tới địa phương tiếp tục có nhiều mô hình mới giúp người dân ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo".

Không chỉ cải thiện thu nhập, các mô hình còn giúp đa dạng hóa sinh kế, giảm phụ thuộc vào một loại cây trồng, góp phần ổn định sản xuất và bảo vệ môi trường sinh thái. Việc sử dụng giống cây chịu hạn, áp dụng kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước, giảm hóa chất và tăng độ phì của đất đã giúp xã từng bước hình thành vùng sản xuất nông nghiệp bền vững.

Anh Tẩn Sài Sông ở bản Lả Nhì Thàng chia sẻ thêm:"Cán bộ xã và tỉnh hướng dẫn bà con trồng cây dược liệu như: Sâm Lai Châu, Lan kim tuyến... dễ chăm mà hợp đất. Nhà tôi trồng cây Sâm Lai Châu và cây dược liệu với diện tích 2,2ha; cuối năm 2024, tôi tiếp tục trồng 17ha mía. Năm vừa rồi từ bán củ, hoa, lá và hạt cây Sâm Lai Châu thu về khoảng 200 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trồng ngô. Cây mía đang bắt đầu cho thu hoạch, dự kiến được khoảng 2.000 tấn. Trong quá trình trồng, chúng tôi còn được tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc nên rất yên tâm”.

Tỷ lệ hộ dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác ngày càng tăng, tạo nền tảng cho xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản hiệu quả. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng cây dược liệu, cây ăn quả, hướng tới sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, thân thiện môi trường.

Nhân dân xã Sì Lở Lầu trồng sâm dưới tán rừng

Theo ông Nguyễn Chí Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã chia sẻ: "Xã Sì Lở Lầu xác định phát triển mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển nông nghiệp trong thời gian tới. Xã dự kiến mở rộng diện tích các cây trồng chủ lực như: khoai sọ, dong riềng, cây dược liệu gấp 1,5 - 2 lần so với hiện nay; đồng thời, triển khai thêm các mô hình trồng lúa thâm canh, mía, lạc và chè theo hướng liên kết (dự kiến mở rộng khoảng 200ha lúa, 500ha lạc và 50ha chè). Song song đó, xã tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về tác động của biến đổi khí hậu, kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ tài nguyên đất - nước. Xã cũng khuyến khích thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác kiểu mới để liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, hướng tới nền nông nghiệp xanh - sạch - bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và xây dựng nông thôn mới vùng cao. Xã Sì Lở Lầu đang nỗ lực từng bước để mỗi hộ dân không chỉ thích ứng mà còn chủ động sống chung với biến đổi khí hậu, coi đó là cơ hội đổi mới phương thức sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững".

Những thửa ruộng bậc thang ở xã biên giới Sì Lở Lầu

Với những cách làm sáng tạo, phù hợp thực tiễn, xã Sì Lở Lầu đang khẳng định hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển bền vững của địa phương và tỉnh Lai Châu.